Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
УШЛАБ ТУРИШ ПРОЦЕССУАЛ МАЖБУРЛОВ ЧОРАСИНИ ҚЎЛЛАШ БЎЙИЧА ХОРИЖИЙ МАМЛАКАТЛАР ТАЖРИБАСИ
ХОРИЖИЙ МАМЛАКАТЛАР ТАЖРИБАСИ · Абдуллаев Акмалжон Йўлчибоевич · ORCID ID --- (Дастлабки тергов ва суриштирув кафедраси ўқитувчиси.)
Современная наука и исследования · 3 · 2024
Аннотация
This article examines the procedural bases and procedures for the detention of persons suspected of committing a crime reflected in the legislation of many foreign countries, as well as their similar or distinctive features. Also, the terms of the detention procedural coercion measure were analyzed and compared in a comparative manner. Key words: detention, procedural coercion, foreign, police, arrest. ОПЫТ ЗАРУБЕЖНЫХ СТРАН ПРИМЕНЕНИЯ МЕРЫ ПРОЦЕССУАЛЬНО ПРИНУДИТЕЛЬНОГО ИСПОЛНЕНИЯ Аннотация. В статье рассматриваются процессуальные основы и порядок задержания лиц, подозреваемых в совершении преступления, отраженные в законодательстве многих зарубежных стран, а также их сходные или отличительные особенности. Также в сравнительном порядке проанализированы и сопоставлены условия применения меры процессуального принуждения под стражу. Ключевые слова: задержание, процессуальное принуждение, иностранец, полиция, арест. Сўнгги йилларда мамлакатимизда олиб борилаётган кенг кўламли ислоҳотлардан кўзланган асосий мақсадлардан бири “Инсон қадри учун” 1 учун тамойили асосида шахснинг ҳуқуқ ва эркинликларининг ҳимояси кафолатларини кучайтириш, фуқароларимиз учун муносиб яшаш шароитини яратиш ва албатта, улар тинч-тотув истиқомат қилишлари учун жамоат хавфсизлигини таъминлаш ҳисобланади. Маълумки, ҳар бир жамиятда жамоат хавфсизлигига таҳдид солувчи хавфлардан бири бу жиноятчиликдир. Бундан келиб чиқадики, жамоат хавфсизлигини таъминлаш учун биринчи навбатда жиноятларни ўз вақтида фош этиш ва айбдорларни муқаррар жазога 1 Ўзбекистон Республикаси Президентининг2022 йил 28 январдаги “2022 — 2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида” ПФ-60-сон Фармони 3 54 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ тортиш лозим бўлади. Бундай вазифаларни сифатли бажариш учун эса ушлаб туриш процессуал мажбурлов чорасини ўз вақтида ва асосли тарзда қўллаш муҳим саналади. Зотан, жиноят содир этишда гумон қилишга етарли асослар бўлгани ҳолда шахсни ушламасдан туриб унинг жиноий фаолият билан шуғулланишига барҳам бериш, қочиб кетишининг, далилларни яшириши ёки йўқ қилиб юборишининг олдини олиш мумкин эмас. Ушлаб туриш жиноятни содир этишда гумон қилинаётган шахсни унинг жиноий фаолият билан шуғулланишига барҳам бериш, қочиб кетишининг, далилларни яшириши ёки йўқ қилиб юборишининг олдини олиш мақсадида қисқа муддатга озодликдан маҳрум қилишдан иборатдир2. Шу сабабли, жиноят процессида ушлаб туриш процессуал мажбурлов чорасини қўллаш амалиётини ўрганиш бир қатор сабабларга кўра замонавий жамиятда жуда долзарбдир. Биринчидан, жиноят процессида инсон ҳуқуқлари ва адолатга риоя этилишини таъминлаш учун ушлаб туриш асослари ва қўллаш тартибини доимий равишда қайта кўриб чиқиш ва такомиллаштириш зарур. Иккинчидан, ўзгарувчан ижтимоий шароитлар ва технологик тараққиётни ҳисобга олган ҳолда, замонавий чақириқ ва талабларга жавоб бериш мақсадида ушлаб туриш амалиётини мунтазам янгилаб туриш муҳимдир. Бир сўз билан айтганда, “бу борада биз ҳар куни изланишда бўлишимиз, хориждаги илғор тажрибаларни чуқур ўрганиб, ҳаётимизни, иш услубимизни янгилашга ҳаракат қилишимиз лозим”3. Зеро, хорижий давлатларнинг қонунчилигини таҳлил қилиш, улардаги ютуқлардан миллий қонунчилигимизни такомиллаштиришда фойдаланиш ҳақида фикр юритиш ўринлидир4. Зотан, “қиёсий-ҳуқуқий тадқиқ этиш, бир томондан, чет элда асосий муаммони ҳал қилишда ўзини оқлаган фойдали омилларнинг барчасини аниқлашга кўмаклашса, бошқа томондан хориж тажрибасининг салбий томонларини, у ёки бу ҳуқуқий ечимларнинг самарали эмаслигини ҳисобга олиш учун имконият яратади”5. Юқоридагилардан келиб чиқиб, жиноятни содир этишда гумон қилинган шахсни ушлаб туриш бўйича бир қатор хорижий мамлакатларнинг қонунчилигини қиёсий ҳуқуқий таҳлил қилиш мақсадга мувофиқдир. Англо-саксон ҳуқуқ тизимидаги мамлакатларда қўлга олиш институти бир хилда тартибга солинади. Англия ва Уэльсда ушлаб туриш асослари 1984 йилдаги “Полиция ва жиноят ишлари бўйича далиллар тўғрисида”ги қонун ҳамда унинг негизида ишлаб 2 Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси//URL https://lex.uz/docs/111460 (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 15.08.2024 й) 3 Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси https://uza.uz/uz/posts/zbekiston-respublikasi-prezidenti-shavkat-mirziyeevning-oliy-25-01-2020 (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 15.08.2024) 4 Кулматов. Ш.А. Жиноят-процессуал мажбуриятлар ва уларни бажармаганлик учун жавобгарликнинг назарий, ҳуқуқий ва амалий жиҳатлари. 12.00.09 – Жиноят процесси. Криминалистика, тезкор-қидирув ҳуқуқ ва суд экспертизаси. Юридик фанлари доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун ёзилган диссертация. Т.2019. Б.115. 5 Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси https://uza.uz/uz/posts/zbekiston-respublikasi-prezidenti-shavkat-mirziyeevning-oliy-25-01-2020(Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 15.
Доказательный фрагмент
«This article examines the procedural bases and procedures for the detention of persons suspected of committing a crime reflected in the legislation of many foreign countries, as well as their similar or distinctive fe…»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article examines the procedural bases and procedures for the detention of persons suspected of committing a crime reflected in the legislation of many foreign countries, as well as their similar or distinctive fe… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- detention, procedural coercion, foreign, police, arrest
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Развитие и инновации в наукеАбдусодиқов Маруфжон, Мамаражабов Беҳруз1945
Лучшие интеллектуальные исследованияOSHIRISH YO’LLARI, Sadikov Shoxrux Shuxratovich – +12025