Конституционные реформы в Узбекистане и их необходимость

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье подчеркивается, что государственные Новый Узбекистан, органы, особенно судебные учреждения, в своей работе основной закон, должны строго следовать нормам Конституции и Конституция, вырабатывать навыки работы, опираясь на ее принципы. Стратегия развития, 1 Student, Samarkand State University named after Sharaf Rashidov. E-mail: Saidibodullayev@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 06 (2023) / ISSN 2181-1415 конституционная Каждый гражданин, в свою очередь, также должен комиссия, основывать свои действия на нормах Конституции при конституционные осуществлении и защите своих прав и интересов. реформы. So‘nggi olti yilda erishgan yutuqlarimizni, xususan, iqtisodiyot, inson huquqlari, odil sudlov, so‘z va e’tiqod erkinligi, ijtimoiy himoya sohalaridagi yuzlab cheklovlarning olib tashlangani, naqd pul, valyuta, kredit masalalaridagi muammolar hal qilingani, qo‘shnilarimiz bilan oramizdagi 25 yillik “muzlar erigani” va boshqa ijobiy harakatlar ortga qaytmasligining konstitutsiyaviy himoyasini ta’minlash zarur. Bu yutuqlar, huquq va erkinliklardan nafaqat hozirgi, balki kelajak avlodlarimiz ham emin-erkin foydalanishi uchun, ularni, albatta, Konstitutsiyada muhrlab qo‘yish talab etilmoqda. Hammamiz guvohi bo‘lyapmizki, dunyoda har kuni kutilmagan xavf-xatar va tahdidlar yuzaga chiqyapti. Bugungi ziddiyatli jarayonlar, iqtisodiy qarama-qarshiliklar qachon va nima bilan tugashini bashorat qilib bo‘lmaydi. Hatto, ayrim davlatlarning dunyo xaritasida qolish-qolmasligi savol ostida qolayotgani ham sir emas. Jahondagi qariyb 100 million odam o‘z hayotini saqlash uchun boshqa yurtlarda boshpana izlab yurgani, oziq-ovqat yetishmasligi, energiya resurslari taqchilligi, pandemiya kabi global muammolar rivojlangan davlatlar aholisini ham jiddiy o‘ylantirmoqdaki, bularning bari bizga ham ta’sir ko‘rsatmasligi mumkin emas. Mamlakatimiz siyosiy hayot, davlat va jamiyat qurilishining barcha jabhasini demokratlashtirish va liberallashtirish, inson huquq va erkinliklari himoyasini ta’minlash, jamiyat hayotida fuqarolar faolligini oshirish va fuqarolik asoslarini shakllantirish yo‘lidagi dadil harakatlarni namoyish etmoqda. Umumdavlat va hududiy manfaatlar muvozanatini ta’minlash, O‘zbekiston ijtimoiy-siyosiy hayotida aholi ishtirokini sezilarli darajada kengaytirish, davlat boshqaruvini yangilash va yanada demokratlashtirish hamda mamlakatni modernizatsiyalashda siyosiy partiyalarning rolini kuchaytirishda ijobiy natijalarga erishildi. Konstitutsiyaning muhim sifati – uning barqarorligi. Bu o‘rinda barqarorlikning ma’nosi, avvalo, jamiyat va davlat qurilishining, ular rivojlanishining tag zaminli asoslari, bazaviy prinsip-qoidalari, tamal-toshi Asosiy qonunda mustahkamlanganligi uning imkon qadar muqim qolishi, uzoq yillar o‘zgarmasdan qat’iy amal qilishidadir. Zero, Konstitutsiyaning mukammalligi hamda barqarorligi butun jamiyat qurilishi, davlat (konstitutsiyaviy) tuzumi va siyosiy-huquqiy tizim barqarorligini kafolatlaydi. Ayni vaqtda, shuni ham nazarda tutish muhimki, jamiyat va davlat “jonli organizm” kabi doimiy dialektik rivojlanishda, taraqqiy etish holatida bo‘ladigan ijtimoiy hodisadir. Ayonki, ijtimoiy taraqqiyotning qonuniyatlaridan biri “barqarorlik” bilan “o‘zgaruvchanlik” o‘rtasidagi dialektik nisbatdir. Aniqroq aytganda, ijtimoiy hayot hech qachon bir joyda to‘xtab turmaydi, u muntazam o‘zgarish, yuksalish, takomillashish jarayonida bo‘ladi. Ushbu qonuniyat davlat hayotiga, siyosiy-huquqiy tizimlariga ham xosdir. Aynan shu ma’noda Konstitutsiya ham jamiyat va davlatning rivojlanishiga mos tarzda takomillashib borishga zarurat sezadi. Demak, Konstitutsiya ham o‘zgarmas dogma, qotib qolgan qonun emas. U ham jamiyat va davlat miqyosidagi ijtimoiy munosabatlar, qadriyatlar, institutlar o‘zgarib, rivojlanib, borgani sayin ularga mutanosib ravishda o‘zgaradi, ya’ni isloh etib boriladi. Mamlakatimiz hayotining barcha sohalarini tubdan yangilash, innovatsion rivojlanish izlariga o‘tkazish hamda transformatsiya qilish, avvalo, Konstitutsiyamizni ushbu talablarga mos tarzda isloh qilishni, shuningdek amaldagi qonunchilik tizimini ham tegishlicha modernizatsiya qilishni taqozo etadi. 93 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 06 (2023) / ISSN 2181-1415 Tub konstitutsiyaviy islohotlar o‘tkazish g‘oyasi dastlab Prezidentning Konstitutsiyamiz 29 yilligi munosabati bilan O‘zbekiston xalqiga bayram tabrigida ilgari surildi: “Taraqqiyot strategiyasida o‘z aksini topayotgan, adolatli va xalqparvar davlat barpo etishda muhim ahamiyat kasb etadigan vazifalarni amalga oshirish uchun, avvalo, yangi konstitutsiyaviy makon hamda yanada mustahkam qonunchilik bazasi kerak. Shu ma’noda, Asosiy qonunimizni jamiyatdagi bugungi real voqelikka, shiddatli islohotlarimiz mantig‘iga moslashtirish, Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi uchun mustahkam huquqiy poydevor yaratish muhim vazifaga aylanmoqda”.[1] D