Компетентностный подход к повышению эффективности качества образования в общеобразовательной школе

Аннотация

Ключевые слова: Значение компетентностного подхода в процессе компетентность, повышения качества образования общеобразовательной наука, школы заключается в развитии у учащихся способности образование, решать задачи, с которыми они сталкиваются в реальной качество, эффективность, жизни, на основе знаний, умений и опыта, приобретенных креативность, ими в школе. Если говорить более конкретно, технология, компетентностный подход является актуальной коммуникативность, проблемой, стоящей перед системой образования. логика, знание, умение, компетентность и др. Zamonimiz shiddat bilan rivojlanib bormoqda. Biz axborot texnologiyalari asrida yashab turgan holda, fan, ta’lim, sport, san’at, texnika hamda telekommunikatsiyalar tobora rivojlanib borayotganining yaqqol guvohi bo‘lib turibmiz. Bugungi kunda mamlakatimizda ham ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan ko‘pgina ishlar amalga oshirilmoqda. Bu ishlarni amalga oshirishda ta’limning dastlabki bosqichidan boshlab, har bir fanni o‘qitishga qaratilgan tubdan yangi qonunlar, qarorlar va farmoyishlar qabul qilinib, ularning ijrosi ta’minlanmoqda. Aytish mumkinki, o‘quvchining har jihatdan barkamol shaxs bo‘lib, jamiyatda o‘z o‘rniga ega bo‘lishida umumta’lim maktablarida o‘qitiladigan fanlarning ahamiyati juda katta. Jumladan, matematika fani misolida qarasak, matematik elementlar bolalarga bog‘cha yoshidan boshlab o‘rgatilib, bu bilimlar umumta’lim maktabi, akademik litsey va keyinchalik oliy ta’lim muassasalarida rivojlantiriladi va butun umr davomida ularga xizmat qiladi. Vaqtlar o‘tgani sayin matematikaning hayotdagi o‘rni kengayib, tarmoqlari ham ko‘payib bormoqda. Bugungi kunga kelib esa turmush tarzimizni matematikasiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Umumta’lim maktablarining dars yukalamalariga ham e’tibor qaratadigan bo‘lsak, eng ko‘p fan sifatida matematika fani o‘qitiladi. Yurtimizda matematika faniga bo‘lgan e’tiborni quyidagi faktlar asosida ham yaqqol ko‘rishimiz mumkin. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi PQ–4947-sonli qarori hamda mazkur faoliyatga tegishli boshqa me’yoriy-huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirishda ham ilm-fanga juda katta e’tibor qaratilgan [1]. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 7-maydagi PQ–4708 sonli “Matematika sohasidagi ta’lim sifatini oshirish va ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish chora- tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori [2], “Matematika hamma aniq fanlarga asos. Bu fanni yaxshi bilgan bola aqlli, keng tafakkurli bo‘ladi va istalgan sohada ishlab ketadi” deb so‘zlagan nutqlari asosida, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2022-yil 20-dekabrda Parlamentga yo‘llagan Murojaatnomasida – 2023-yilni O‘zbekistonda “Insonga e’tibor va sifatli ta’lim” yili deb e’lon qilishni taklif etganligi ham yuqoridagi fikrimizning yaqqol dalili bo‘la oladi. Ushbu murojaatnomada Prezident Shavkat Mirziyoyev ta’lim sifatini oshirish – Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining yakkayu 81 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2023) / ISSN 2181-1415 yagona to‘g‘ri yo‘li ekanligini aytdi va “Ushbu sohada boshlagan islohotlarimizni davom ettirishimiz, ta’lim dargohlariga borib, o‘qituvchi va murabbiylar bilan ko‘proq muloqot qilib, sifatni oshirish bo‘yicha ular qo‘ygan masalalarni birgalikda hal qilishimiz kerak. Biz kelgusi yil Davlat dasturiga xalqimiz ko‘targan barcha masalalarni aniq yechimlari bilan kiritamiz. Ushbu jarayonlarda deputat va senatorlar, mahalla vakillari, ziyolilar, yoshlar, tadbirkorlar va keng jamoatchiligimizdan faol bo‘lishlarini, yangi-yangi taklif va tashabbuslar bildirishlarini so‘rayman”, – dedi [3]. Davlatimiz rahbari mamlakatimizda ta’lim sifatini yaxshilash, har tomonlama yetuk shaxni tarbiyalash, kerak bo‘lsa jahon miqyosida o‘zining bilimi va salohiyati vositasida dunyo yoshlari bilan raqobatlasha oladigan yoshlarni o‘qitib, tarbiyalab va ta’minlab berishimiz uchun katta imkoniyatlar eshigini ochib bermoqda. Talim sifatini rivojlantirishning eng asosiy jihatlaridan biri bu – umumta’lim maktabida o‘qitiladigan fannlarni o‘qitish samaradorligidir. 2015-yilda o‘quvchilarning ta’lim yutuqlarini baholash bo‘yicha xalqaro PISA (Pragramme for International Student Assessiment) dasturida qatnashgan 12 millionga yaqin o‘quvchi o‘qish, matematika va tabiiy fanlar bo‘yicha hatto oddiy topshiriqlarni ham bajara olmadi. Tadqiqotning maqsadli guruhiga aholisining daromadi yuqori va o‘rta darajada bo‘lgan jahonning 72 ta mamlakatida yashaydigan 25 yoshli o‘smirlar kiritilgan edi [4]. Ta’lim sifatining samaradorligiga erishishda yuqoridagi faktga tayanadigan bo‘lsak, o‘qish, matematika va tabiiy fanlarga alohida urgu berilmoqda. Demak, biz umumta’lim maktabida bu fanlarni o‘qitishni to‘gri yo‘lga qo‘ya olsak, ta’lim sifatini yaxshilashda yuqori natijalarga erisha olamiz deb o‘ylayman.Umumta’lim maktabi o‘quvchilarining matematik