Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
Кадровая политика и формирование партийно-государственной номенклатурной системы в первой половине ХХ века
Nodira RASULOVA
Общество и инновации · 3 · 1-9 · 2022
Аннотация
Калит сўзлар: Мақолада ХХ асрнинг биринчи ярмида СССР ва кадрлар сиёсати, Ўзбекистон ССРда амалга оширилган кадрлар сиёсати, номенклатура, ҳокимият, унинг мазмун-моҳияти, партия-давлат номенклатураси коммунистик партия, тизимининг шаклланиши, номенклатура тушунчаси, сиёсий элита. кадрлар сиёсатини амалга оширувчи, уни назорат қилувчи махсус давлат органлари, шунингдек, давлатни бошқаришда таяниши мумкин бўлган ишончли бошқарув аппаратини шакллантириш жараёнлари бирламчи манбалар, илмий адабиётлар асосида таҳлил қилинган ва тегишли хулосалар чиқарилган. 1 Candidate of Historical Sciences, Associate Professor, University of Public Security of the Republic of Uzbekistan E-mail: nodira.sardarovna@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 09 (2022) / ISSN 2181-1415 Кадровая политика и формирование партийно- государственной номенклатурной системы в первой половине ХХ века АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье, на основе источников и научной литературы, кадровая политика, анализируются кадровая политика, проводившаяся в стране в номенклатура, власть, первой половине ХХ века в СССР и Узбекской ССР. Рассмотрена Коммунистическая ее сущность, формирование партийно-государственной партия, политическая элита. номенклатурной системы, понятие номенклатуры, специальные государственные органы, реализующие кадровую политику и контролирующие ее, а также процессы формирования надежного административного аппарата, на который можно положиться в управлении государством, сделаны соответствующие выводы. Кириш 1920–1930-йилларда марказий ҳокимиятнинг кадрлар сиёсати профессионал юқори сифатли бошқарувчилар қатламини шакллантиришга қаратилган эди. Бу ислоҳотлар амалга оширилишининг муваффақияти кўпинча ҳукмрон сиёсий кучнинг давлат ҳокимиятига эга бўлишини кафолатлади. Кадрлар сиёсати борасидаги вазифаларни амалга ошириш учун марказий ҳокимият ушбу даврда масъул ходимларни партия ва давлат ҳокимиятининг турли даражадаги раҳбарлик лавозимларига тақсимлаш тизимини яратади. Совет давлати барча партия-давлат тизими ўзгаришларини амалга оширишда масъул ходимлардан шаклланган салоҳиятли кадрлар тизимига таянган. Бутун совет давлати ҳукмронлиги даврида партия-давлат номенклатураси тизими мамлакатдаги ҳал қилувчи бўғинлардан бирига айланди. Кадрлар масаласида партия аппарати ҳокимиятининг кучайиши ва номенклатура тизимининг мавжудлиги совет сиёсий тизимининг мустаҳкамланишига ёрдам берди. Ходимларни ҳисобга олиш ва тақсимлашнинг номенклатура тизими 1930-йилларда тўлиқ шаклланди ва кейинги йилларда доимо такомиллашиб борди. Методлар ва ўрганилганлик даражаси Мақолада ХХ асрнинг биринчи ярмида собиқ Иттифоқ ва Ўзбекистон ССРда амалга оширилган кадрлар сиёсати, партия-давлат номенклатурасининг мазмун- моҳияти, шаклланиши ва фаолияти тарихий-хронологик, таҳлил ва синтез, дедукция ва индукция, тарихийлик, мантиқийлик, қиёсий таҳлил каби тадқиқот усуллари орқали таҳлил қилинган. Коммунистик партиянинг кадрлар сиёсати КПСС ҳужжатлари, Коммунистик партия раҳбарларининг нутқлари, кўплаб монографиялар, рисолалар, мақолалар тўпламларида, нашр этилган журнал мақолалари ва ҳимоя қилинган диссертацияларда ўз аксини топган. Тадқиқот натижалари. Собиқ совет кадрлар сиёсатининг меъёрий асослари тизимига нафақат умумий партиявий-сиёсий кўрсатмалар, балки кадрларни танлаш ва жойлаштириш жараёнларини амалга ошириш усуллари бўйича амалий кўрсатмалар ҳам кирган. 2 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 09 (2022) / ISSN 2181-1415 Кадрларни танлаш ва жойлаштириш масалаларига эътиборнинг кучайиши давлатни бошқаришда таяниши мумкин бўлган ишончли бошқарув аппаратини шакллантириш вазифаларидан келиб чиқди [1,114]. Кадрлар сиёсати мамлакатдаги тузум барқарорлигини таъминловчи асосий таркибий қисмлардан бири деб ҳисобланган. ХХ асрнинг 20-йилларида, яъни совет давлати шаклланишининг дастлабки даврида кадрлар билан ишлаш масалалари жамоат ва давлат арбоблари муҳокамаси марказида бўлди. В.И.Ленин асарларида кадрлар сиёсати партия жамият тараққиётига таъсир кўрсатадиган кучли дастак эканлиги кўп бора алоҳида урғу билан таъкидланган. “Тарихда ҳеч бир синф, агар у ўзининг сиёсий етакчиларини, ҳаракатни ташкил этишга ва унга раҳбарлик қилишга қодир бўлган ўзининг илғор вакилларини илгари сурмаган бўлса ҳукмронликка эришмаган”, – деб таъкидлаган В.И.Ленин [2,41]. XX асрнинг 20-30-йилларида ўзбек сиёсий элитаси шаклланишининг асосий хусусиятларидан бири, албатта, бу кадрларнинг коммунистик партия ва совет давлати сиёсатига хизмат қилувчи, улар ғояларининг тарғиботчиси этиб шакллантирилганлигидир. Ўзбек сиёсий элитасининг бу руҳда шаклланишининг асосий сабаби, шубҳасиз, коммунистик партиянинг кадрлар борасида қўллаган пастдан раҳбарлик лавозимига кўтариш ва номенклатура сиёсатидир [3,418]. Совет ҳокимиятининг биринчи ўн йилликларида фуқароларнинг айрим ижтимоий тоифаларини (ишчилар, колхозчилар) маъмурий, раҳбарлик лавозимларига кўтаришнинг кенг тарқалган амалиёти ижтимоий ҳарак
Доказательный фрагмент
«Калит сўзлар: Мақолада ХХ асрнинг биринчи ярмида СССР ва кадрлар сиёсати, Ўзбекистон ССРда амалга оширилган кадрлар сиёсати, номенклатура, ҳокимият, унинг мазмун-моҳияти, партия-давлат номенклатураси коммунистик парти…»
Образец извлечения
Демо-превьюКалит сўзлар: Мақолада ХХ асрнинг биринчи ярмида СССР ва кадрлар сиёсати, Ўзбекистон ССРда амалга оширилган кадрлар сиёсати, номенклатура, ҳокимият, унинг мазмун-моҳияти, партия-давлат номенклатураси коммунистик парти… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- personnel police, were drawn, кадрлар сиёсати, nomenclature, power, кадровая политика, Communist party, политическая элита, ҳокимият, номенклатура, сиёсий элита, власть, коммунистик партия, Коммунистическая партия, political elite
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Лучшие интеллектуальные исследованияTursunaliyeva Anoraxon Umarbek qizi –, Hakimzoda Niyoziy +12025
Журнал мультидисциплинарных наук и инновацийFarangizUktamovna Khamidova, SohibaBuribayevna Israilova +22026