Идентификация как фактор, влияющий на профессиональную ориентацию будущих учителей

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақола бўлажак ўқитувчиларда касбий йўналиш идентификация, шаклланиши жараёнида идентификация феноменини касбий-педагогик ўрганишга бағишланган бўлиб, унда идентификациянинг йўналганлик, турли даражалари қуйи, ўрта ва юқори ёритилган. тақлид, ҳавас, Шунингдек, мақолада идентификация омилининг таъсири- касбий ривожланиш, ни экспериментал иншо ва анкета ёрдамида аниқлаш рефлексия. методикалари баён этилган, ҳамда тадқиқотнинг баъзи натижалари келтирилган. 1 PhD in Psychology, Associate Professor of the Department of Psychology, Fergana State University, Fergana, Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 2 № 5 (2021) / ISSN 2181-1415 Идентификация как фактор, влияющий на профессиональную ориентацию будущих учителей АННОТАЦИЯ Ключевые слова: Статья посвящена исследованию феномена идентификация, идентификации в процессе формирования профессионально- профессиональной ориентации будущего учителя, педагогическая охватывающего различные уровни идентификации: направленность, подражание, низкий, средний и высокий. В статье также описаны увлечение, методы определения влияния фактора идентификации с профессиональное помощью экспериментальных сочинений и анкет, а также развитие, некоторые результаты исследования. рефлексия. Ўқитувчилик турли касблар ичида алоҳида аҳамиятга эга. Чунки, ўқитувчи ёрдамида жамият талаб қиладиган шахс шаклланади, ўсаётган авлод инсоният ишлаб чиққан бойликларга даҳлдор бўлади, ўзлигини англашни ўрганади, келгусида ижтимоий фаолиятининг ижодий яратувчанлик усулларига тайёр- ланади. Шунинг учун индвиднинг ижтимоий шаклланишида мактаб ҳал қилувчи рол ўйнайди деганимизда биз, энг аввало, ёш авлодга таълим ва тарбия беришга қаратилган педагогик фаолиятни назарда тутамиз. Бежиз кўп одамлар мактабда ўқиган йилларини хотирлаганда ўзларининг шахс сифатида шаклланишларида ўқитувчиларнинг шаҳсиятли ва касбий вазиятлари таъсирини таъкидлашмайди. Ўқитувчи фаолияти учун ҳос бўлган касбий-педагогик ва маънавий-ахлоқий муносабатларнинг моҳиятига кириб боришда университетимизнинг педагогик факултетларида ўтиладиган “умумий психология” ҳамда “Ёш даврлари ва педаго- гик психология” курсларини ўрганилиши мақсадга муофиқ. Шу билан биргаликда бўлажак ўқитувчининг маънавий-ахлоқий тарбиясида ўқувчилик ва талабалик йилларида шаклланган профессионал идеаларнинг роли катта аҳамиятга эга. Профессионал идеалар ҳулқ-атвор эталонлари сифатида намоён бўлиб, бўла- жак ўқитувчида шаҳсияти ва касбий сифатлар шаклланишига таъсир кўрсатади. Биз талабалар учун идеал бўлган педагоглар фазилатларини ўзига қабул қилиш механизми бўлган идентификация феноменини тадқиқ қилдик. Идентификация ҳодисасини биз инсоннинг ўзини ўзга одам ўрнида тасаввур қила олиш қобилияти сифатида тушунамиз. Бу субъектнинг ўзини бошқа индвид билан ўрнатилган эмоционал алоқа асосида қўшилиб кетиш жараёни ва норма, қадриятлар, андозаларни ҳудди ўзиникидай қабул қилиб, ўз ички дунёсига киритишидир. Идентификация ўзаро муносабатлар жараёнини таъминлайди ва маълум ҳулқ-атворга ундайди. (инсонпарварлик, алътруизм, эмпатия) [1. Б. 6]. Педагогик касб-корнинг илғор вакиллари билан ўзини идентификация қилиш орқали талаба кучлироқ педагогик барқарорликка эришади. Ушбу ҳолатда, бизнингча, идеал ўқитувчи билан ўзини идентификация қилиш тўлиқ(наъмунага, андозага абсалют даражада бирлашиш, мослашиш) ҳамда нотўлиқ бўлиши мумкин(бунда талаба ўзида профессионал-педагогик сифатларнинг маълум, ҳатто баъзиларини ўзида топиб, ўша асосида ўзини педагог билан идентификация қилади). Ушбу мос тушадиган сифатлар ёки параметрларни биз идентификацион деб атадик. 157 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 2 № 5 (2021) / ISSN 2181-1415 Ўрганилаётган ҳодиса моҳиятини аниқлаш мақсадида биз, “профессонал- педагогик идентификация” атамасини киритдик. Профессонал-педагогик иденти- фикация-бу шахснинг ўзини, ўз шахсий профессионал-педагогик сифатларини педагогик касб-кор вакилларининг шахси ёки профессионал фазилатлари билан бирлаштиришидир [3. Б. 101]. Профессонал-педагогик идентификация структурасида биз талабалар идентификациясининг қуйидаги субектларини ажратмиз: ўз ўқитувчи ота-онаси билан; мактаб йилларидаги ўқитувчи билан; олийгоҳ ўқитувчилари билан, педа- гогик амалиётни ўтаётган мактаб ўқитувчиси билан; лидер-талаба билан; бадиий адабиёт ёки кинофильм қаҳрамони билан ўзини идентификация қилиш. Шунингдек биз талабаларда идентификация жараёнига ёрдам ёки халал берувчи омилларни ҳам фарқладик. Aниқланишича, идентификация пайдо бўлиши учун ким идентификация субъекти бўлишидан қатьий назар қуйидаги омиллар асосий ҳисобланади-у ёки бу профессионал сифатлар ривожланганлиги ёки тараққий этмаганлигидаги ўхшашликнинг мавжудлиги; қизиқиш нуқтаи назари- нинг мос тушиши; обеъктга нисбатан ҳурмат, симпатия ҳамкечинмаликнинг кўник- малари идентификациянинг намоён бўлишига ёрдам берса, субъект ва объект ўртасида тафовутнинг мавжудлиги, манфаатлар, ҳаётий режалар, установка- ларнинг мос келм