Роль семьи в воспитании совершенного человека

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье обсуждена роль семьи, семейного воспитания в семья, воспитании ребенка, приведены примеры из различных семейное воспитание, ребенок, источников. Подчеркивается роль родителей в создании здоровой социальное развитие, человек, атмосферы в семье, роль махалли, школы в воспитании детей. идеальный человек. 1 Lecturer of Namangan State University, Namangan, Uzbekistan. E-mail: abdullaevabdurauf@gmail.com. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 8 (2021) / ISSN 2181-1415 Vatanimizning kelajagi uchun javobgarlikni zimmasiga olishga qodir bo‘lgan, bugungi va ertangi kunimizning hal etuvchi kuchiga aylanib borayotgani barchamizga g‘urur va iftixor bag‘ishlaydi. Bu sohada olib borayotgan keng miqyosli ishlarimizni, xususan, ta’lim-tarbiya bo‘yicha qabul qilingan umummilliy dasturlarimizni mantiqiy yakuniga yetkazishimiz zarur. Shu maqsadda Hukumatning, tegishli vazirlik va idoralar hamda butun ta’lim tizimining, hurmatli ustozlarimiz va professor-o‘qituvchilarning eng muhim vazifasi – yosh avlodga puxta ta’lim berish, ularni jismoniy va ma’naviy yetuk insonlar etib tarbiyalashdan iboratdir. Jismonan sog‘lom, ma’nanaviy yetuk, aqlan kuchli avlodlarni tarbiyalash eng asosiy ijtimoiy vazifa hisoblanadi. Buni bevosita oilada, ta’lim maskanlarida amalga oshiriladi. Farzandlarimizni to‘g‘ri, pok, hayoli, insofli, mehr-oqibatli va vatanparvar bo‘lib yetishishida shubhasiz oilaning ro‘li katta. Oilada mafkuraviy tarbiyaning eng ta’sirchan vositalaridan biri muloqot hisoblanadi. Chunki yuzma-yuz fikr almashish, so‘z va xis- tuyg‘ularning uzviy bog‘liqligi ota-ona va farzandlar o‘rtasidagi muloqatning samarali bo‘lishiga olib keladi. Oila ijtimoiy, tabiiy omillar asosida shakllangan, kichik jamoa sifatida ikki jinsga mansub bo‘lgan shaxslar o‘rtasidagi munosabatlar bo‘lib, bunda faqat farzandni dunyoga keltirish emas, balki, ularni ma’naviy va jismoniy kamol toptirib, hayotga mustaqil qadam qo‘yishlariga sharoit yaratishdir. Jamiyatning asosiy ijtimoiy vazifalaridan biri bo‘lgan sog‘lom avlodni tarbiyalash oilaning faoliyati bilan chambarchas bog‘liqdir. Jismonan sog‘lom, manan kuchli va aqlan yetuk bo‘lgan sog‘lom avlodni tarbiyalash eng asosiy ijtimoiy vazifalardan biridir. Shuning uchun davlatimizda oilaning mustahkam bo‘lishiga uning tarbiyaviy imkoniyatini oshirishga katta ahamiyat bermoqda. Oila hayotning abadiyligi avlodlarning doimiyligini ta’minlaydigan muqaddas urf- odatlarimizni saqlaydigan, shu bilan birga kelajak avlodlar, munosib insonlar bo‘lib yetishishlariga bevosita ta’sir ko‘rsatadigan muhim hayotiy qadryatlarimizdir. Agar oila tinch va mustahkam bo‘lsa, unda tarbiya topayotgan farzandlar ham har tomonlama barkamol va sog‘lom farzandlar bo‘lib yetishadilar. Shuning uchun bugungi kunimiz va ertangi istiqbollimiz uchun eng muhim va dolzarb masalalardan biri sanaladi. Shu bois oilaga e’tiborni kuchaytirish, uni ijtimoiy himoyalash, e’zozlash va qo‘llab quvvatlash kerak. Buni esa asosiy qomusimiz O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida ham alohida bob ajratilishi, fuqarolarga o‘z burch va majburiyatlari belgilangani oilaga bo‘lgan munosabat qanchalik muhimligini anglash mumkin. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining 64-moddasida “Ota-onalar o‘z farzandlarini voyaga yetgunlariga qadar boqish va tarbiyalashga majburdirlar. Davlat va jamiyat yetim bolalarni boqish, tarbiyalashva o‘qitishni ta’minlaydi, bolalarga bag‘ishlangan xayriya faoliyatlarini rag‘batlantiradi” – deyilgan. O‘z o‘rnida farzandni ham ota-ona oldidagi vazifasi 66-moddada “Voyaga yetgan, mehnatga layoqatli farzandlar o‘z ota-onalari haqida g‘am- xo‘rlik qilishga majburdirlar” – deb keltirilgan. Oila inson deb ataluvchi binoni faqat poydevorini qo‘yish bilan cheklanmasdan, balki uning so‘nggi g‘ishti qo‘yilguncha javobgardir. Ota-ona – san’atkor, bola – san’at asari, tarbiya jarayoni esa san’atning o‘zidir. Xalqimizda “qush uyasida ko‘rganini qiladi” deb bejiz aytilmagan. Oilada amalga oshadigan ijtimoiylashuv jarayoni natijasida shaxs ijtimoiy me’yorlar va qadriyatlarni o‘zlashtiradi, ijtimoiy hayotga kirib boradi. 195 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 8 (2021) / ISSN 2181-1415 Bolalarda shakllanib kelayotgan, ularning dunyo-qarashlari vatanga sadoqatli, milliy qadriyatlarimiz va an’analarimizga, o‘z yaqinlariga mehr-muhabbat ruxida, yangicha fikrlash asosida tafakkurni shakllantiradi. Oilada ota-onalar bolalarni mas’uliyat tuyg‘usi bilan yashashga o‘rgatishi muhim ahamiyatga egadir. Bolalarning shaxsiy mas’ulliyati, ularning shaxsiy manfaatlari nazorat qilib turilsa, bu asta-sekin fuqarolik mas’uliyatiga aylanib boradi va unda jamiyat mas’ulyatlari nazarda tutiladi. Demak, bolalarni oiladanoq mas’uliyatni xis etishga o‘rgatib borish asosida ularga mustaqil fikrlashni hamda shaxsiy g‘urur va tuyg‘ularni yuksak bo‘lishini shakllantirish muhimdir. Bolada mas’uliyatni shakllantirishda ota-onani farzand