Политика добрососедства

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада сўнгги йилларда Ўзбекистон Республикаси- ташқи сиёсат, нинг ташқи сиёсат борасида эришган ютуқлари, Марказий қўшни, қонун, Осиё халқлари ўртасидаги ўзаро яхши қўшничилик муно- фармон, сабатларининг йўлга қўйилиши каби масаллар ёритиб давлат, берилган. Марказий Осиё, Ўзбекистон, Қирғизистон, Тожикистон, савдо, маданий, Президент, фуқаро, гуманитар, ҳамкорлик. 1 Candidate of historical sciences, Associate Professor, Namangan State University, Namangan, Uzbekistan. E-mail: qozoqov69@mail.ru. 2 PhD student, Namangan State University, Namangan, Uzbekistan. E-mail: dilafruz89@gmail.com. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 2 № 3 (2021) / ISSN 2181-1415 Политика добрососедства АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье освещаются достижения Республики внешняя политика, Узбекистан во внешней политике за последние годы и сосед, налаживание добрососедских отношений между народами закон, Центральной Азии. указ, государство, Центральная Азия, Узбекистан, Кыргызстан, Таджикистан, торговля, культура, Президент, гражданин, гуманитарный, сотрудничество. Қўни-қўшнилар билан яхши муомалада бўлиш ўзбекларнинг азалий миллий қадриятларидан саналади. Халқимиз орасида “Қўшнинг тинч, сен тинч” нақли бежиз айтилмаган. Бугунги кунга келиб мазкур қадимий миллий қадрият ташқи сиёсатимизда ҳам ўз ифодасини топмоқда. Сўнгги 4-5 йил ичида Ўзбекистон Республикасининг давлат бошқарувида демократик тамойилларга амал қилиш, қонун устиворлиги, фуқароларнинг ижтимоий-сиёсий ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, фикр, сўз ва эътиқод эркинлиги масаласига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Шунинг баробарида ўтган бу вақт Ўзбекистон ташқи сиёсатида ҳам улкан ўзгаришлар даври бўлиб тарихга кирди. Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида мамлакат ички ҳаётида миллатлараро тотувлик, диний бағрикенглик тамойилларига амал қилиниши баробарида қўшни республикалар билан ҳам яхши қўшничилик сиёсати олиб борилмоқда. Ҳозирги кунда Ўзбекистоннинг хорижий мамлакатлар, биринчи галда, қўшни давлатлар билан олиб бораётган очиқ, конструктив, ўзаро манфаатли ташқи сиёсати Марказий Осиёдаги давлатлар учун муҳим аҳамият касб этмоқда. Ўзбекистон Президентининг сўнгги пайтлардаги Туркманистон, Қозоғистон, Россия, Хитой, Қирғизистон давлатларига ташрифлари давлатимиз ташқи сиёсатида ўзаро манфаатли ҳамкорлик муносабатларига алоҳида эътибор қаратилаётганлигининг яққол намунасидир. Ташқи сиёсат борасида бир неча йиллар давомида шаклланган биқиқлик, ўзини-ўзи изоляция қилиш ҳолатидан чиқиш Шавкат Мирзиёевнинг Президент мансабида дастлабки иш бошлаган кунлариданоқ бошланди. “2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича ҳаракатлар стратегияси”нинг “Чуқур ўйланган, ўзаро манфаатли ва амалий ташқи сиёсат соҳасидаги устувор йўналишлар”, деб номланувчи бандида: “...Ўзбекистоннинг ён-атрофида хавфсизлик, барқарорлик ва аҳил қўшничилик муҳитини шакллантириш” асосий устивор йўналишлардан бири эканлиги кўрсатиб ўтилди. 8 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 2 № 3 (2021) / ISSN 2181-1415 Шунга мувофиқ, Президентимиз 2017 йил 19 сентябрь куни БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясидаги нутқида таъкидлаганидек, ўтган қисқа вақт мобайнида минтақада мутлақо янги сиёсий муҳит яратишга эришилди. Президент мазкур нутқида жумладан: “Ўзбекистон бугунги кунда ўзининг ташқи сиёсатида Марказий Осиё минтақасига устувор аҳамият қаратмоқда. Бу – ҳар томонлама чуқур ўйлаб танланган йўлдир. Марказий Осиёнинг қоқ марказида жойлашган Ўзбекистон ушбу минтақа барқарорлик, изчил тараққиёт ва яхши қўшничилик ҳудудига айланишидан бевосита манфаатдордир. Тинч-осойишта, иқтисодий жиҳатдан тараққий этган Марказий Осиё – биз интиладиган энг муҳим мақсад ва асосий вазифадир. Ўзбекистон ўзаро мулоқот, амалий ҳамкорлик ва яхши қўшничиликни мустаҳкамлашнинг қатъий тарафдоридир. Биз Марказий Осиё мамлакатлари билан ҳеч истисносиз барча масалалар бўйича оқилона муроса асосида ҳамкорлик қилишга тайёрмиз” [2], деди. 2017 йилнинг сентябрь ойи бошида чегаравий мунозараларнинг олдини олувчи Ўзбекистон – Қирғизистон давлат чегаралари тўғрисидаги шартноманинг имзоланиши мазкур масалаларнинг ечими сифатида том маънода муҳим воқеа бўлди. Сўнгги 4-5 йил ичида Ўзбекистон ҳукумати ва Президенти томонидан ташқи сиёсатда ижобий натижалар учун хизмат қилувчи бир қатор норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинди. Масалан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 26 апрелдаги “Ўзбекистон-Қозоғистон давлат чегараси орқали ўтадиган «Оқ олтин» ва «Малик» назорат ўтказиш пунктлари очилиши тўғрисида”ги 2931- сон, 2018 йил 28 августдаги “Ўзбекистон Республикаси билан Тожикистон Республикаси ўртасида стратегик шерикчиликни янада кенгайтириш ва мустаҳкамлаш чора-тадбирлари тўғрисида” ги 3923-сон, 2021 йил 15 мартдаги “Ўзбекистон Республикаси ва Россия Федерацияси ўртасидаги кўп қиррали ҳамкорликни янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги [3] 5026-сон қарорлари, Ўзбекистон Республикас