Основные формы добра и зла в готическом жанре

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада етмишинчи йилларга қадар готика анъаналар, анъаналари, барча йўналишдаги готик мусиқалар, европа готика маданияти, маърифатпарварлари дунёқараши, готика маданиятига дунёқараш, бўлган қизиқишнинг тўртинчи тўлқини борасида сўз эскапистлар, тафаккур, юритилади. жанрлар, арбоблар, ижтимоий-сиёсий, дунёқараш, қора романтик. 1 Independent scientific researcher, Samarkand State Institute of Foreign Languages. E-mail: xabibovashaxnoza85@gmail. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 3 (2021) / ISSN 2181-1415 О добре и зле в готическом жанре основные формы АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье рассматриваются готические традиции до традиции, семидесятых годов, готическая музыка всех направлений, готическая культура, мировоззрение европейских просветителей, четвертая мировоззрение, волна интереса к готической культуре. эскаписты, созерцание, жанры, личности, социально-политическое, мировоззрение, черный романс. Йигирманчи асрда, тахминан етмишинчи йилларга қадар готика анъаналари асосан кино соҳасида ўзини намоён қилди. Готик кинематография, албатта, готика ҳақидаги жанримизда алоҳида нашрнинг мавзусига айланади, шунингдек, барча йўналишдаги готик мусиқалар ҳам. Ҳозир биз готика маданиятига бўлган қизиқишнинг тўртинчи тўлқини гувоҳи бўлмоқдамиз. Биринчи тўлқин XVIII аср охири ва XIX асрнинг бошларида, готика романтикаси пайдо бўлганида, кейин эса романтизм пайдо бўлди. Готҳиc ётқин иккинчи авж олиши XIX асрнинг иккинчи ярмида содир бўлган, учинчиси пост-панк ва янги тўлқиннинг таъсири билан боғлиқ. Бугун содир бўлаётган воқеалар бир вақтнинг ўзида нафақат ўтмишга, балки келажакка ҳам қарайди. Концерт майдонлари ва клублар ҳар доимгидек, ўзларининг бошқалар, рад этилиши ва қоронғу томонга мансублигини эълон қилиб, эскапистлар билан тўлдирилган. Бугунги кунда Готик нафақат фильмлар, мусиқа ва истеъмолчилар учун китобларни, балки мос келадиган тасвир объектларини ҳам ишлаб чиқаришни ўз ичига олган оммавий саноатнинг бир қисмидир. Готик ҳикоя ёки роман, бошқача қилиб айтганда, уни сирли саргузаштлар билан тўлдирилган “қора романтик” деб таърифлаш мумкин, тасаввуф европа маърифатпарварлари дунёқараши ва эстетикасига реакция сифатида пайдо бўлган. Готик роман қуйидаги ўзига хос хусусиятларга эга: 1. Сюжет сир атрофида қурилган - масалан, кимдир йўқолиши, келиб чиқиши номаълум, очилмаган жиноят, меросхўрлик. Одатда бундай мавзулардан бири эмас, балки бир нечта мавзуларнинг комбинатцияси қўлланилади. Сирни ошкор қилиш охирига қолдирилди. Иккинчи ва иккинчи даражали сирлар одатда марказий сирга қўшилади, улар финалда ҳам ошкор бўлади. 2. Қиссалар қўрқув ва даҳшат муҳитида ўралган ва қаҳрамон ва қаҳрамоннинг тинчлиги, хавфсизлиги ва шарафига таҳдидлар қатори шаклида тарқалмоқда. 3. Қоронғу ва машъум воқеалар умумий сир ва қўрқув муҳитини сақлайди. Готик романларининг аксарияти қадимги, ташландиқ, хароба қалъада ёки монастирда, қоронғи йўлаклар, тақиқланган хоналар, чириган ҳид ва яқинлашиб келаётган хизматчилар - айғоқчилар билан тасвирланган. 4. Готикнинг дастлабки романларида марказий белги қиз. У чиройли, ширин, фазилатли, камтар ва охир-оқибат у оилавий бахт, ижтимоий мавқе ва бойлик билан тақдирланади. Аммо, барча романтик қаҳрамонларга хос хусусиятлар билан бир 450 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 3 (2021) / ISSN 2181-1415 қаторда, у “сезгирлик” деб номланган нарсаларга эга. У ўрмон сояларида ёлғиз юришни ва ётоқхонаси деразаси ёнида ой нурида туш кўришни яхши кўради; осонгина йиғлайди ва ҳал қилувчи дақиқада ҳушидан кетади. 5. Сюжетнинг ўзига хос хусусияти ёмон одамнинг мавжудлигини талаб қилади. Готик жанри ривожланиб бораркан, ёвуз одам қаҳрамонни (у ҳар доим ҳам одам эмас, балки аёл фазилатлари тўплами бўлган) ўқувчи эътиборидан четлаштирган. Жанрнинг кейинги мисолларида у кучнинг тўлиқлигини олади ва одатда сюжетнинг двигателидир. Бу хусусиятларнинг барчаси наср ва драматургияга илгари маълум бўлган, аммо айнан Готик романида улар шу қадар аниқ ва самарали комбинатцияга киришганки, ушбу хусусиятлардан камида биттаси бўлмаган асарни энди соф готика жанрига қўшиб бўлмайди. Жанр ўз таърифини муаллифларининг Ўрта асрлар готикасига бўлган алоҳида қизиқиши, яъни дунё ғояси билан яхшилик ва ёмонлик, самовий ва жирканч, Худо ва шайтон ўртасидаги абадий кураш майдончаси сифатида, шунингдек, шартли равишда Готик ҳаракатлар доирасига мурожаат қилиш билан боғлиқ ҳолда олди. Бу, қоида тариқасида, Ўрта аср қалъаларида, монастирларда, зиндонларда бўлиб ўтади, бу эса асарларга қоронғу ва сирли, ҳатто даҳшатли лаззат бағишлайди. Готик романидаги ҳаёт, ёки уни “даҳшатли воқеа” деб ҳам аташади ва оқилона тушунарли эмас, балки сирли ва ўлик сирларга тўла кўринади. Номаълум, кўпинча ғайритабиий кучлар одамлар тақдирига аралашади. “Сир ва даҳшат” жанри, арвоҳлар, мистик, сирли даҳшатлар, зомби ҳикоялари, ҳайвонот дунёсидаги даҳшатли наср, “катастрофик” наср, психологик ва мистик триллерлар ва бошқалар билан риво