Управление процессом формирования картографической компетентности студентов

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу илмий мақолада талабаларнинг картографик таълим мақсади компетентлигини шакллантиришга оид, ўрганиш амалий мақсадларини аниқлаш, ўқув мақсадларини батафсил кўриб етакчи мақсад чиқиш билан боғлиқ амалий, таълимий, тарбиявий ва тарбиявий ва ривожлантирувчи ривожлантирувчи, картографик компетенцияни мақсадлар шакллантиришга йўналтирилган қонуниятларни аниқлаш ва ушбу мақсадларнинг ҳар бирини ўрганилаётган муаммо доирасида ечиш масалалари юзасидан тадқиқот натижалари баён қилинган. 1 Lecture, researcher of Karshi Engineering- Economics Institute, Karshi, Uzbekistan, E-mail: utkir.ibragimov.92@mail.ru Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 2 (2021) / ISSN 2181-1415 Управление процессом формирования картографической компетентности студентов АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной научной статье описаны результаты образовательная цель исследования по формированию картографической практическая компетентности студентов, определение целей обучения, лидерская цель определение практических, образовательных, образовательные и развивающие цели педагогических и развивающих закономерностей, связанных с формированием картографической компетентности, и решение каждой из них. Эти задачи в рамках изучаемой проблемы. КИРИШ Ўқитишни ташкил этиш билан боғлиқ ҳолда технологик ёндашувни танлаш асосий восита сифатида ўзини оқлаганлиги сабабли, биз ушбу жараённинг тузилишини олий ўқув юрти талабаларининг картографик компетенциясини шакллантириш жараёни моделини тўлиқ акс эттиради деб ўйлаймиз. Унинг тузилиши қуйидаги таркибий қисмларнинг мавжудлиги билан аниқланади: мақсадли, мотивацион, моддий, назорат ва баҳолаш, бу ОТМ талабаларининг картографик компетенциясини шакллантириш жараёнини бошқариш босқичларига мос келади. АСОСИЙ ҚИСМ Таклиф этилаётган технологияда ўрганиш мақсадларини аниқлаш босқичини тақсимлаш ўқув мақсадларини батафсил кўриб чиқиш билан боғлиқ - амалий, таълимий, тарбиявий ва ривожлантирувчи, бу картографик фанларни ўзлаштиришга ва шу билан бир вақтда картографик компетенцияни шакллантиришга йўналтирилади. Таълим мақсадини амалга ошириш талабаларнинг картографик фанларни профессионал жиҳатдан муҳим мавзулар сифатида тўғри тушунчаларини шакллантиришни назарда тутади. Картография ва топография соҳасидаги билимлар ва кўникмалар талабаларнинг харита билан ишлашга қизиқишини шакллантиришга, математик фикрлашни ривожлантиришга, картографияда нафақат билим, балки тарбиявий аҳамиятга эга бўлган ишни ва илмий тадқиқот ишларини оқилона ташкил этиш кўникмаларини шакллантиради. Картографик компетенцияни ривожлантириш мақсади биринчи ўринга чиқади. Таълим мақсадларига эришишда картографик фанлар ижодий шахсни тарбиялашга ҳисса қўшади. Уларни ўрганиш географик фикрлашни шакллантиришга, тадқиқот фаолияти услубларини ўзлаштиришга, ўз-ўзини тарбиялашнинг маълум қобилиятларини эгаллашга, махсус "картографик" дунёқарашни шакллантиришга ҳисса қўшади ва ўзини такомиллаштириш воситаси сифатида картографик фанларга муносабатни тарбиялайди. Таълим мақсадлари танланган касбга нисбатан ижобий муносабатни шакллантириш босқичида муҳим бўлиб, талабаларни босқичма-босқич ва оғриқсиз равишда мустақил таълим 154 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 2 (2021) / ISSN 2181-1415 фаолиятига қўшилишига ёрдам беради ва картографик компетенцияни шакллантириш воситаси ҳисобланади. ТАДҚИҚОТ НАТИЖАЛАРИ ВА МУҲОКАМАСИ Ривожлантирувчи мақсадларга эришиш учун талаба шахсининг уйғун ривожланишини англатади, бу қуйидагиларни ўз ичига олади: ❖ таълим фаолияти; ❖ интеллектуал ташаббуснинг намоён бўлиши; ❖ картографик моделлаштириш ва хаританинг образли-график тилини билиш билан боғлиқ ҳолда ижодий қобилиятларни ривожлантириш; ❖ картография соҳасидаги дунёқараш муаммоларини, тадқиқот ва ижодий вазифаларни ҳал қилиш; ❖ мустақил равишда мантиқий ва танқидий фикрлаш қобилияти; хотира, диққат, тасаввурнинг барча турларини ривожлантириш ва такомиллаштиришдан иборат. Картографик фанларни ўқитиш технологиясини лойиҳалашда етакчи мақсад талабаларнинг картографик компетенциясини шакллантиришдир. Ушбу мақсадга эришиш картографик фанлар соҳасида билим, кўникма ва малакаларнинг мавжудлиги, шунингдек, ўқув ва касбий фаолиятни амалга ошириш учун уларнинг умумийлигини сафарбар қилиш қобилияти ва тайёрлиги билан тасдиқланади. Картографик фанларни ўқитишнинг профессионал йўналтирилган технологиясини лойиҳалашда етакчи мақсад талабаларнинг картографик компетенциясини шакллантиришдир. Ушбу мақсадга эришиш картографик фанлар соҳасида билим, кўникма ва малакаларнинг мавжудлиги, шунингдек, ўқув ва касбий фаолиятни амалга ошириш учун уларнинг умумийлигини сафарбар қилиш қобилияти ва тайёрлиги билан тасдиқланади. Ўқув мақсадларини батафсил кўриб чиқиш ОТМ талабаларининг картографик компетенциясини шакллантиришда уларга эришиш жараёнининг айрим қонуниятларини аниқлаш учун асос яратади. Шу сабабли, ОТМ талабаларининг картографик компетенциясини шакллантиришга қаратилган ўқув мақсад