ПСИХОЛОГИЧЕСКОЕ ВЛИЯНИЕ СОЦИАЛЬНОГО И СОЦИАЛЬНОГО ОКРУЖЕНИЯ НА ФОРМИРОВАНИЕ ЛИЧНОСТИ

Аннотация

The article talks about the share of the young generation in cyberspace and their activities in social networks, not from the point of view of demand and supply of information technologies in today's globalization period. There are also opinions about cyber space tariffs, features of this space, and their influence on the minds of young people. Keywords: technical, development, cyberspace, computer technology, online life, social networks, television shows, filtering, virtual life, virtual stalking. ПСИХОЛОГИЧЕСКОЕ ВЛИЯНИЕ СОЦИАЛЬНОГО И СОЦИАЛЬНОГО ОКРУЖЕНИЯ НА ФОРМИРОВАНИЕ ЛИЧНОСТИ Аннотация. В статье говорится о доле молодого поколения в киберпространстве и их активности в социальных сетях не с точки зрения спроса и предложения информационных технологий в современный период глобализации. Также существуют мнения о тарифах на киберпространство, особенностях этого пространства и их влиянии на сознание молодежи. Ключевые слова: техника, развитие, киберпространство, компьютерные технологии, онлайн-жизнь, социальные сети, телешоу, фильтрация, виртуальная жизнь, виртуальный сталкинг. Hozirgi kunda butun dunyoda global tarmoqning shiddat bilan rivojlanib borishi uning insoniyat rivojlanishidagi salbiy va ijobiy ta’siri kundan kunga ortib bormoqda. Global tarmoqning insoniyatning ham ijtimoiy ham psixologik rivojlanishiga o‘z ta’sirini ko‘rsatmoqda. XXI asr internet asri deya nomlangani ham bejizga emas o‘tgan 10 yilda butun dunyoda barcha sohalarga internet tarmog‘i kirib bordi. Bu esa o‘z o‘rnida insoniyatga global ishsizlik bilan bir qatorda ijtimoiy tarmoqda daromad qilish imkoniyatini yartmoqda. Global tarmoq o‘z to‘rini shu qadar kengaytirmoqdaki buni tasavvur etib bo‘lmaydi. Insoniyat rivojlanishida kundalik faoliyatida 8 8 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ ko‘plab qulayliklar yaratmoqda. Global tarmoq masofadan ta’lim olish, elektron pochtalar va yetkazmalar, tibbiy xizmatlar bularning barchasi insonlarga kundalik hayotida ko‘plab qulayliklar yaratmoqda, vaqt va kuch imkoniyatlarini oshirmoqda. Shu bilan birga turli xil muammolarni keltirib chiqarmoqda. Bu muammolar shaxs shakllanishida turli xil kasalliklar psixik stresslarni keltirib chiqarmoqda. Ayonki, texnik taraqqiyotni to‘xtatish mumkin emas: biz buni xohlaymizmi-yo‘qmi, kompyuter texnologiyalari hayotimizda mustahkam o‘ringa ega, kompyuter savodxonligi ko‘rsatkichi esa ko‘p hollarda insonning yuqori saviyasini belgilab beruvchi omilga aylanib bormoqda. Bugun kompyuterda ishlashni bilmaydigan xodimni yaxshi mutaxassis deyish qiyin. Agar o‘tgan asrning 90-yillari o‘rtalarida yoshlarning eng sevimli mashg‘ulotlari musiqa tinglash va teleko‘rsatuvlar ko‘rish bo‘lsa, ayni kunda esa kompyuter va internet avvalgi qiziqishlarni yosh avlod hayotidan siqib chiqardi. Hozirgi zamon yoshlarining 70 foizi o‘z qiziqish va sevimli mashg‘ulotlari haqida so‘z yuritganda sport, do‘stlar bilan suhbatlashish, ma'naviy va madaniy hordiq chiqarish chiqarish bilan bir qatorda kompyuter texnologiyalari, internetga bo‘lgan qiziqishini birinchi o‘rinda tilga oladi. Dunyoning rivojlangan mamlakatlaridan biri Kanadada o‘n yetti yoshgacha bo‘lgan 6 ming bola o‘rtasida o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasiga ko‘ra, ular sodda ota-onalari o‘ylaganidek, internetdan aksariyat, hollarda axborot olish maqsadida foydalanmas ekan. So‘rovda ishtirok etganlarning 99 foizi internetdan foydalanishini, ularning har o‘n nafaridan sakkiz nafari uyda ulanish imkoniyatiga ega ekanini bildirdi. Kanada yoshlarining yarmidan ko‘pi internet va kompyuter texnologiyalarni ota-onalaridan yaxshiroq bilishini aytgan. Ularning 80 foizi mustaqil ravishda internetga ulanishini, ota-onalari kompyuterga himoya vositasi bo‘lgan «filtrlash» dasturini o‘rnatib qo‘ymaganliklari va farzandlari qanday saytlarga kirishini nazorat qilmasligini tan olishdi. Umuman olganda, ota-onalarning aksariyat qismi, aniqrog‘i, 65 foizi farzandlari internetdan faqat uy vazifasini tayyorlash uchun foydalanadi, degan fikrda, yoshlar esa ilm olishni eng oxirgi o‘ringa qo‘yadilar. Ular asosan internet orqali musiqa tinglaydi, elektron manzilni tekshiradi, xullas, vaqtini chog‘ o‘tkazadi. Yoshlarning uchdan ikki qismi internetga yangi do‘stlar orttirish va kim bilandir suhbatlashish maqsadida ulanadi, ularning 15 foizi keyinchalik bu munosabatlarni real hayotda davom ettirar ekan. Muloqotning bu kabi shakllari yaxshi, albatta. Biroq masalaning ikkinchi tomoni ham borki, unga chuqurroq nazar tashlash lozim. Alohida e'tibor talab etadigan jihat esa internet orqali ta'qib deb nomlanadi. Tadqiqotlar natijalaridan ma'lum bo‘ldiki, hozirda maktab yoshidagi bolalar internetdan tobora erta foydalana boshlamoqdalar. Masalan, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bemalol maktab yon atrofidagi kafe yoki klubga kirib, internetdan foydalanishi mumkin. Shu bois ular uyda ham internetga ulanish imkoni bo‘lishini xohlashi tabiiy. Lekin, mutaxassislarning fikricha, y