К содержанию
РецензированоRU2026

РАЗВИТИЕ КОМПЕТЕНЦИЙ ПО РАБОТЕ С ДЕТЬМИ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ ЗДОРОВЬЯ У БУДУЩИХ ПЕДАГОГОВ.

ISHLASH KOMPETENTSIYALARINI RIVOJLANTIRISH. · Usmonova Hulkar Shavkat qizi · Abduqodirova Sevinch (Guliston davlat pedagogika instituti stajyor-o’qituvchisi.)

Современная наука и исследования · 77-87 · 2026

Аннотация

This article describes what inclusive education is, its content, and the activity of providing knowledge to children under this type of education. At the same time, the Inclusive educational environment, its demands on pedagogues, and the essence of inclusive pedagogical competence are mentioned. Key words: Inclusive education, Inclusive education theory and technology, inclusion, Integration, social integration, pedagogical competence. РАЗВИТИЕ КОМПЕТЕНЦИЙ ПО РАБОТЕ С ДЕТЬМИ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ ЗДОРОВЬЯ У БУДУЩИХ ПЕДАГОГОВ. Аннотация. В данной статье описано, что такое инклюзивное образование, его содержание и деятельность по предоставлению знаний детям, получающим этот вид образования. При этом упоминается инклюзивная образовательная среда, ее требования к педагогам, сущность инклюзивной педагогической компетентности. Ключевые слова: инклюзивное образование, теория и технология инклюзивного образования, инклюзия, интеграция, социальная интеграция, педагогическая компетентность. 420 Har bir mamlakat va davlat uchun shu davlatning yosh avlodi ta’limi ularga zamonaviy talablarga javob beruvchi ta’lim standartlariga mos ravishda bilim berish kelajakka qo’yilgan bugungi qadamdir. Inklyuziv ta’lim - (fransuzcha inklyuziv - shu jumladan), umumiy ta’lim (ommaviy) maktablarda alohida ehtiyojli bolalarni o’qitish jarayonini tavsiflash uchun ishlatiladigan atama. Inklyuziv ta’lim - mavjud jismoniy, intellektual, ijtimoiy, hissiy, lingvistik va boshqa xususiyatlarga qaramay, har bir bolaga umumiy (yagona, yaxlit) ta’lim va tarbiya (rivojlanish va ijtimoiylashuv) jarayoniga qo’shilish imkoniyatini beradigan ta’lim, bu esa o’sib ulg’aygan shaxsning jamiyatning teng huquqli a’zosi bo’lishiga imkon beradi, ajralish va izolyatsiya xavfini kamaytiradi. Umuman olganda, psixologik pedagogik yordamni tashkil etish ta’lim mavjudligini nazarda tutadi, bu alohida ehtiyojli bolalarning ta’lim olish imkoniyatini ta’minlaydi. Shunday qilib, inklyuziya alohida ta’limga muhtoj bolalarni ommaviy muassasalarga kiritishni nazarda tutadi, bu yerda har bir bolaning ta’lim jarayonida to’liq ishtirok etishi uchun barcha to’siqlarni olib tashlash muhim hisoblanadi. Pedagogik o’zaro ta’sirlarning dialogik tabiati bolaga o’zi kabi bo’lishga imkon beradi va o’zini va boshqalarni pastlik prizmasi orqali emas, balki o’ziga, o’zining ichki dunyosiga va boshqa dunyoga ishonishiga yo’l ochadi. Ishonchga erishish - bu hayotni tasdiqlovchi inson strategiyasining asosi bo’lib, uning poydevori bolalik davrida olingan tajriba orqali qo’yilgan. Shu o’rinda inklyuziv faoliyat olib boruvchi pedagoglar kasbiy madaniyat, atrofidagi dunyo bilan muloqot qilish, qobiliyatingizni rivojlantirish, o’zingizni amalga oshirish va muvaffaqiyatga erishish imkonini beradi (Xutorskoy A.V., Starova N.M.). Kompetentsiya - tegishli faoliyatda bitiruvchi shaxsining o’zini-o’zi faollashtirishi bilan bog’liq bo’lgan kompetentsiyalarni ularning rivojlanish jarayonida aktuallashtirish o’lchovidir (Subetto A.I.). Kasbiy pedagogik faoliyatni kompetentsiyaga asoslangan yondashuv nuqtai nazaridan ko’plab tadqiqotlar uning ajralmas qismiga aylanganiga ishonch hosil qiladi. Kompetensiyaga asoslangan yondashuv ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan o’zgarishlarning poydevori, kasbiy mahoratni, umuman, ta’lim sifatini sifat jihatidan rivojlantirish resursi sifatida qaralishi bilan ham katta taassurot qoldiradi. Inklyuziv amaliyotni amalga oshirish o’qituvchining kompetentsiyasini inklyuziv muhitning innovatsion sharoitida aniq amalga oshiriladigan shaxsiy va kasbiy fazilatlar yig’indisi sifatida taqsimlash va mazmunli tavsiflash bilan bog’liq bo’lib, unga o’qitishni tashkil etish bilan bog’liq muammolarni muvaffaqiyatli hal qilishga imkon beradi. barcha bolalarni istisnosiz, ularning ta’lim ehtiyojlarining o’ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda o’qitish va tarbiyalash. 421 O’qituvchining kasbiy faoliyati darajasining o’quv amaliyotining sub’ekti va bolaning o’zini o’zi rivojlantirish sub’ekti sifatida o’zaro bog’liqligi akmeologiyada uzoq vaqtdan beri isbotlangan. O’qituvchining kompetentsiyalari uning o’quvchilarining kompetentsiyalarini rivojlantirish vositasi va sharti bo’lib xizmat qiladi. Inklyuzivlik amaliyotini tushunish uchun bu nogironlarning shaxsiy va kasbiy rivojlanishi muammolari, ularning hayot sifati, bandlik, marginallikning oldini olish muammolari bilan bog’liq holda muhimdir. Inklyuziv maktab bitiruvchisining modeli (ta’lim natijalari sifatidagi kompetensiyalar to’plami), uning hayotga, uzluksiz ta’limga tayyorligi mezonlari va parametrlari haqidagi savollar, ehtimol, muammoli va ishlab chiqilmagan mavzulardan biridir. Biz kompetensiyaga asoslangan yondashuvning muhimligini, birinchi navbatda, uning funksionalligida, ta’lim tizimining jamiyat ehtiyojlariga ochiqligiga e’tibor qaratishda ko’ramiz. Pedagogik jarayonning ta’lim makonida ishtirokchilar o’rtasidagi muloqot sifatida qurilishi o’qituvchining kasbiy malakasining yuqori darajasini nazarda tutadi

Доказательный фрагмент

«This article describes what inclusive education is, its content, and the activity of providing knowledge to children under this type of education.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article describes what inclusive education is, its content, and the activity of providing knowledge to children under this type of education. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Inclusive education, Inclusive education theory and technology, inclusion
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники