Ingliz tili yo‘nalishi talabalarining kasbiy faoliyatini refleksivlik asosida rivojlantirish

Аннотация

Maqolada refleksivlik tushunchasi va ingliz tili yo‘nalishi talabalari o'zlarini, o'z fikrlarini o'rganishi va tahlil qilishi to‘g‘risida fikrlar keltirlgan. Shuningdek, o'zgarishlarni amalga oshirish qobiliyatini ifodalovchi tushunchalar yoritib o‘tilgan. Kalit so'zlar: refleksivlik, tahlil, fikrlash, yondashuv, rivojlanish, o'rganish, amaliyot. Ingliz tili yo‘nalishi talabalari bo‘lajak kasbiy faoliyatini rivojlantirishida o'zlarini, o'z xayollari, o'zini bilish, tahlil qilish va baholash imkoniyatini ifodalashda refleksivlik tushunchasi mohiyatini o‘rganishni taqozo etadi. Mazkur tushuncha, ko'p sohada o‘z kasbiy faoliyatida samarali natijaga erishish uchun amaliy ahamiyatga ega. "Refleksivlik" – tushunish, o‘z-o'zini tahlil qilish va o'z hayoti yoki kasbiy faoliyatini yaxshi o'rganishining nazariy asoslarini va amaliyotdagi jarayonlarning muhimligini ta'kidlaydi. Refleksivlik nima? Refleksivlik, ingliz tili yo‘nalishi talabalarining o'zini o'rganishida, tahlil qilish, o‘z-o‘zini baholash qobiliyati sifatida tasavvur qilinadi [1]. Ushbu tushuncha, talabalarning kelgusidagi amaliyot bilan bog‘liq faoliyatlarini, o'z istak va 136 xayollarini nazorat qilishi uchun zarur bo'lib, o'zini tahlil qilish, o'zini yaxshi tushunishning boshlang'ich qadami hisoblanadi. Refleksivlik tushunchasi o‘z xayollari va hissiyotlarni tahlil qilish, o'ylashni o'rganish kabilarni o'z ichiga qamrab oladi. Ingliz tili yo‘nalishi talabalarining o'z hayoti va kasbiy faoliyatlariga oid o'zini tahlil qilish imkoniyatini yaratadi. Shuningdek, o'z fikrlarini o'zi tahlil qilish jarayonida o‘z qarorlariga ega bo‘lishni va ingliz tili yo‘nalishi talabalarining hayotidagi muhim chora-tadbirlarga oid mustaqil qarorlarni qabul qilishga yordam beradi. Refleksivlik boshqalar bilan o'zaro munosabatlarni tahlil qilishni o'rgatadi. Ingliz tili yo‘nalishi talabalarining qanday qilib boshqalar bilan o'zaro aloqalarini o'zgartirishi, yangilash va yaxshi o'rganishi uchun kerakli tushunchalardan biri hisoblanadi. Refleksivlik tushunchasining amaliyotdagi tutgan o‘rni bilan bog‘liq jihati shundaki, talabalar o'z fikrlarini o'rganishga o‘z faoliyatlarining to'g'ri va noto'g'ri tomonlarini ko'rib chiqishiga yordam beradi. Ta’kidlash joizki, bunda ingliz tili yo‘nalishi talabalari o‘z faoliyatlarida yangi yondashuvlarni topishi va amaliyot bilan bog‘liq rejalarini to‘g‘ri tuzishga o'rgatadi. Boshqalar bilan o'zaro munosabatlarni rivojlantirishda refleksivlik muhim ahamiyat kasb etadi. Xususan, boshqalar bilan o'zaro munosabatlarni o'zgartirish va rivojlantirishni o'rganishga refleksivlik yordam beradi. Talabalar tashqi dunyo bilan o'zaro fikrlar almashishi va boshqalar fikridan foydalanishni o'z ichiga oladi. Refleksivlik tushunchasi talabalarda o'z hayotini to‘g‘ri tahlil qilish, o'zini o'rganish va o'zgarishlarni amalga oshirishda yordam beradigan muhim tushuncha sanaladi. Ingliz tili yo‘nalishi talabalari refleksivlikning nazariy asoslarini o'rganish va amaliyotda o‘z kasbiy faoliyatlarini rivojlantirishga yondashuvni, kelgusi amaliy faoliyatini mustahkamlashning yo'lini ko‘rsatadi va o'zlarini anglashlariga olib keladi. Refleksivlik tushunchasiga nazariy yondashuvning o'zida, o'zini tahlil qilishning bir nechta muhim foydalari mavjud. Mazkur foydalar quyidagi ko'rinishlarda paydo bo'lishi mumkin: − O‘zgarishni yaxshi his qilishi - o‘zgarishlar va o'z kasbiy faoliyatida sodir bo'ladigan voqeliklarga tayyorlashi, o‘z-o'zlarini rivojlantirishi, o'zlarini boshqarish hamda o'zgarishlarga oson ta'sir ko'rsatishni o'rgatadi; − O'z qarorlarini mustahkamlashtirishi - o‘zini tahlil qilish orqali o‘zlarining qarorlarini to‘g‘ri qabul qilishi va ularni tadbiq qilishiga yordam beradi [3]. Refleksivlik talabalarda mustaqil qarorlarni qabul qilishi va vaqti kelganda har qanday qarorga tayyor bo'lishni o'rgatadi. Refleksivlikda – o‘zini rivojlantirish xususiyati mavjud bo‘lib, unda talabalar o'zini o'rganish, o'zini rivojlantirish va o'zgarishlarga tayyorlash imkoniga ega bo‘ladi. Binobarin talabalarda shaxsiy o'zgarishlar amalga oshirilar ekan, u xolda boshqalar bilan o'zaro munosabatlarni kuchaytirish xususiyati vujudga keladi. Refleksivlik, boshqalar bilan o'zaro munosabatlarni rivojlantirish va kuchaytirishni o'rganishga yordam beradi. Ingliz tili yo‘nalishi talabalarilari o‘z kasbiy faoliyatlarini rivojlantirish jarayonida boshqalar bilan eng ma’qbul tarzda ishlashi, muhokama qilishni o'zlashtirish ko'rsatgichlariga ega bo‘lishni o'rganish imkonini beradi. Refleksivlikda yaratuvchilik va innovatsiyalarni rivojlantirish xususiyati asosida talabalar o'zgarishlarga hamda yangiliklarga ochiq bo'lishni o'rganadi. Bu tushuncha, o'z xayollarini va fikrlarini yaxshi tushunishi, ularga qo'shimcha yangiliklar kiritshi kabi imkoniyatlarga ega bo‘ladi. Refleksivlik talabalarilarga o'zlarini tahlil qilish, o'zini o'rganish va o'zgarishlarni amalga oshirish yo'llarini o'rganishga yordam beradi. Refleksivlik tushunchasiga nazariy yondashuv talabalar kelgusi kasbiy faoliyatiing