СТОИМОСТЬ УПРАВЛЕНИЯ СТРЕССАМИ И ПРОБЛЕМАМИ В АДМИНИСТРАТИВНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ТАМОЖЕННЫХ ОРГАНОВ

Аннотация

The article comments on situations related to the management of stress and problematic situations that may be faced by the management staff in the course of the latest reforms implemented in the customs authorities, and offers suggestions for their improvement. Key words: customs authorities, strategic task, crime prevention, contingent, resources, customs management, force majeure, psychological pressure, automated information system. СТОИМОСТЬ УПРАВЛЕНИЯ СТРЕССАМИ И ПРОБЛЕМАМИ В АДМИНИСТРАТИВНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ТАМОЖЕННЫХ ОРГАНОВ Аннотация. В статье комментируются ситуации, связанные с управлением стрессовыми и проблемными ситуациями, с которыми может столкнуться управленческий персонал в ходе новейших реформ, реализуемых в таможенных органах, и предлагаются предложения по их совершенствованию. Ключевые слова: таможенные органы, стратегическая задача, профилактика преступности, контингент, ресурсы, таможенное управление, форс-мажорные обстоятельства, психологическое давление, автоматизированная информационная система. КИРИШ Дунё мамлакатлари ўртасида кечаётган иқтисодий ҳамкорлик масалалари доираси кенгаётган бир вақтда мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш ва ташқи иқтисодий фаолиятнинг ривожланишига кўмаклашишда иқтисодий ва ҳуқуқий билимлар билан қуролланган замонавий дунёқарашдаги божхоначиларни тайёрлаш муҳим аҳамият касб этади. Шу нуқтаи назардан Президентимиз томонидан божхона хизмати органлари фаолиятини янада такомиллаштириш ва самарадорлигини ошириш ҳамда божхона маъмурчилигига оид қабул қилинган бир қатор фармон ва қарорларда муҳим ва стратегик вазифалар белгиланди. 3 32 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Албатта, бундай масъулиятли вазифаларни бажариш бевосита божхона тизимининг салоҳиятли кадрлар билан таъминланганлигига боғлиқ. Мустақиллик йилларида мамлакатимизда божхона соҳаси учун ҳам миллий кадрларни тайёрлаш тизими шакллантирилди. Хусусан, божхона иши соҳасида мутахассис кадрлар тайёрлаш бўйича нафақат Ўзбекистонда, балки минтақада ягона бўлган ихтисослаштирилган олий таълим муассасаси ташкил этилди. Божхона органларини халқаро стандартлар асосида замонавий хизмат кўрсатувчи тизимга айлантириш, фуқаролар, тадбиркорлар ва божхона ходимларининг ўзаро муносабатларида бошқарув фаолиятини амалга оширишда тизимда хизмат қилаётган ҳар бир бўғин раҳбарларининг менежерлик илмини эгаллаб, хизмат олиб боришда ходимларни малакали бошқаришни йўлга қўйиш лозим. Бунда асосан бошқарув қарорларини қабул қилиш жараёни муҳим аҳамият касб этади. Ушбу мақолада божхона органлари бошқарув фаолиятида стресс ва муаммоли вазиятларни бошқаришнинг зарурий аҳамияти ҳақида сўз юритилиб, соада амалга оширилиши лозим бўлган чора-тадбирлар бўйича маълумотлар берилган. ТАҲЛИЛ ВА НАТИЖАЛАР Президентимиз Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида 2017 йил 15 ноябрь куни мамлакатимизда ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашиш борасида белгиланган вазифалар ижроси, бу борада мавжуд муаммолар ва уларни ҳал этиш масалаларига бағишланган видеоселектор йиғилишида раҳбарларнинг бурчи, масъулияти ва маънавияти масаласига алоҳида эътибор қаратилган. Ҳусусан, Давлат раҳбари ўз маърузасида: “Иш юзасидан талабчанлик қилиш бошқа, одамларнинг шахсиятига тегиш бутунлай бошқа нарса. Одамлар иш юзасидан сизга бўйсуниши мумкин, бошқа ҳар қандай масалада сиз билан теппа-тенг ҳуқуққа эга эканини асло эсдан чиқарманг. Барчамиз яхши биламиз, халқимиз ориятли, номусли халқ. Халқимиз барча нарсага чидаши мумкин, лекин такрор-такрор айтаман, адолатсизлик ва ноҳақликка чидай олмайди. Ҳақиқий раҳбар, ҳақиқий етакчи одамларнинг бардошини синаш учун эмас, балки уларга муносиб шарт-шароит яратиб бериш, оғирини енгил қилиш учун раҳбар этиб тайинланади. Барча бўғиндаги раҳбарлар ўзининг одоб-ахлоқи ва маданияти билан ҳаммага ўрнак ва намуна бўлиши зарур”. Божхона органлари фаолиятининг бевосита мамлакат иқтисодий хавфсизлиги билан чамбарчас эканлиги, унда юзага келадиган салбий ўзгаришлар тўғридан-тўғри хавфсизликка таъсир кўрсатишини англаб етиш орқали бошқарув фаолиятини амалга ошираётган ходимлар ўзларининг бошқарув қобилиятларини шакллантиришлари лозим бўлади. Шу ўринда, божхона органлари фаолиятида юзага келадиган стресс ва муаммоли ҳолатларнинг салбий оқибатларини моделлаштириш усули орқали қуйидагича изоҳлаш мумкин (1-расм): 3 33 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 1-расм. Божхона органлари фаолиятида юзага келадиган стресс ва муаммоли вазиятларнинг салбий оқибатлари контингенти Бу ерда, божхона органлари фаолиятига ички ва ташқи омиллар орқали етказилган ҳар қандай стресс ва муаммоли ҳолатлар нафақат фаолияти божхона тизими билан боғлиқ бўлган божхона расмийлаштируви мутаҳассислари, божхона омборлари, тадбиркорлар, ташувчилар ва истеъмолчиларнинг фаолиятида муаммоли вазиятларни келтириб чиқаришини, балки унинг иқтисодий хавфсизликдаги тутган ўрнига к