МУЛЬТИКУЛЬТУРНЫЕ ОТНОШЕНИЯ МЕЖДУ НАРОДАМИ УЗБЕКИСТАНА И США

Аннотация

This article describes the cooperation between Uzbekistan and the USA in the field of culture. Key words: diplomacy, foreign policy, international cooperation, ambassador, regional cooperation, international organization, multilateral cooperation, international organization, bilateral cooperation, treaty, agreement, agreement, statute, regulation. МУЛЬТИКУЛЬТУРНЫЕ ОТНОШЕНИЯ МЕЖДУ НАРОДАМИ УЗБЕКИСТАНА И США Аннотация. В данной статье описывается сотрудничество Узбекистана и США в сфере культуры. Ключевые слова: дипломатия, внешняя политика, международное сотрудничество, посол, региональное сотрудничество, международная организация, многостороннее сотрудничество, международная организация, двустороннее сотрудничество, договор, соглашение, соглашение, статут, регулирование. Oʻzbekiston Respublikasi 1991-yilda mustaqillikka erishgach tarixiy taraqqiyotida yangi bosqichga qadam qoʻydi. Oʻzbekistonning geosiyosiy maqomi va milliy-tarixiy anʼanalari bois, davlat tashqi siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri madaniy aloqalarni, yaʼni madaniy diplomatiya deb ataluvchi fenomen asosidagi munosabatlarni yoʻlga qoʻyish va rivojlantirishdir. 240 Madaniy diplomatiya, bir tomondan, bugungi oʻzaro bogʻliq dunyoning globallashuvi, unda ommaviy muloqot texnologiyasining tarqalishi sharoitlarida turli mamlakatlar aholisining muloqoti jadallashib borishini taʼminlaydi, tinchlik va barqarorlikni saqlashning muhim jihati hisoblanadi1. Shundan kelib chiqib mustaqillikning dastlabki yillaridan boshlab Oʻzbekiston koʻplab rivojlangan mamlakatlar bilan, jumladan AQSH bilan madaniy aloqalar oʻrnatdi. Bu, eng avvalo, audiovizual soha, kinofilmlar, shuningdek multiplikatsion filmlar bozori boʻlib, ushbu mahsulotlar nafaqat kinoteatrlarni, balki televideniyeni ham toʻldirib tashladi. Turli xususiyatga ega boʻlgan madaniyatning umumiy mezonlarini targʻib qiluvchi va shakllantiruvchi AQSH filmlari haddan ziyod koʻpaydi. Ushbu hodisa bilan bir qatorda ikki davlat oʻrtasida madaniygumanitar sohadagi ikki tomonlama aloqalar jadal rivojlana boshladi. Xususan, ushbu faollik taʼlim va fan sohasida yaqqol koʻzga tashlandi. 1992-yil 20-aprelda Amerika Xalqaro tadqiqotlar va ilmiy almashuvlar kengashining Toshkentdagi vakolatxonasi AYREKS (IREX – International Research&Exchanges Board), soʻngra nufuzli xalqaro tashkilot – Amerika xalqaro taʼlim kengashi (ACCELS-American Councils for International Education) vakolatxonasi ochildi. Oʻzbekistondagi AQSH elchixonasining axborot, madaniyat va maorif boʻlimi taʼlim sohasidagi almashuvlar boʻyicha qator dasturlarni, masalan, Uilyam Fulbrayt dasturi, Xyubert Xamfri dasturi, kichik oʻqituvchilar tarkibini rivojlantirish dasturi, OTM bitiruvchilari uchun Edmund Mask stipendiyalar dasturi (har yili 250 dan ortiqroq stipendiantlari bor) va boshqa dasturlarni amalga oshirmoqda.2 Vazirlar Mahkamasiiing 1992-yil 25-martdagi 142-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Xalqaro madaniy-maʼrifiy aloqa milliy uyushmasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi tashkil etildi. Tashkilotning asosiy faoliyat yoʻnalishi xalqaro insonparvarlik, madaniy va iqtisodkiy aloqalarni, xorijiy mamlakatlar bilan oʻzaro bir-birini tushunish, doʻstlik va hamkorlikni shakllantirish, rivojlantirish va mustahkamlash, shuningdek, xorijda yashovchi vatandoshlar bilan aloqalarni kengaytirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining jamiyatlari, uyushmalari, klublari, harakatlari hamda boshqa shakllardagi birlashmalarini faoliyatini birlashtirish etib belgilandi. Uyushma 1992-yil 16-iyunda qayta tashkil topib, 1997-yil 26-maydan 2017-yilga qadar oʻz 29 faoliyatini Oʻzbekiston Xorijiy mamlakatlar 1D.B. Sayfullayev. Oʻzbekiston respublikasi madaniy diplomatiyasining shakllanishi va rivojlanishi. Tarix fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi Avtoreferati. Toshkent – 2020 2 Yuldasheva G. SSHA Uzbekistan – obzor proydennogo put voprosы buduщego // URL: https://caanetwork.org/archives/8342 241 bilan doʻstlik va madaniy-maʼrifiy aloqalar jamiyatlari kengashi sifatida davom ettirdi. Oʻz XAMU ixtiyoriy ravishda mamlakatimiz fuqarolarining uyushmalari, klublari, harakatlari va boshqa birlashmalarining xalqaro madaniy aloqalarini muvofiqlashtirgan holda birlashtiradi. Ayrim maʼlumotlarga qaraganda, 1990-yillarda ular qatorida “Oʻzbekiston – AQSH”, “Oʻzbekiston – Fransiya”, “Oʻzbekiston – Turkiya”, “Oʻzbekiston – Germaniya” kabi 30 dan ortiq jamiyatlar faoliyat koʻrsatgan3. 1999-yil 15 okyabrda Amerika qoʻshma shtatlarida “Oʻzbekiston madaniyati haftaligi”ni oʻtkazish toʻgʻrisida Oʻzbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining qarori eʼlon qilindi4. Unga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi va Amerika Qoʻshma Shtatlari oʻrtasidagi madaniy, doʻstlik munosabatlarini yanada mustahkamlash, milliy madaniyat yutuqlarini xalqaro miqyosda keng targʻib etish maqsadida qoʻydagi tadbirlar amalga oshirdi: Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi, “Oʻzbekmuzey” jamgʻarmasi hamda Amerika Qoʻshma Shtatlarida