O‘zbеkistonda kichik biznеs sohasida invеstitsiya samaradorligiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar va ularning o‘ziga xos xususiyatlari

Аннотация

Ushbu maqolada buyumlar Interneti, unga qo‘yilgan xavfsizlik talablari, unda qo‘llaniladigan autentifikatsiyalash protokollari va ularni tahlili ishlab chiqilgan. Kalit so‘zlar: Simsiz sensor va datchik tarmoq (Wireless Sensor and Actuator Network, WSAN), autentifikatsiya, MQTT (Message Queuing Telemetry Transport), CoAP (Constrained Application Protocol). Buyumlar Interneti inson va foydalanuvchilarning ko‘p maqsadlarini amalga oshiruvchi, hamda apparat, yoki qurilmalar o‘rtasidagi o‘zaro aloqani ta’minlovchi rivojlanayotgan texnologiyalar jamlanmasi hisoblanadi. Boshqa so‘z bilan aytganda, buyumlar Internetiga ko‘plab Simsiz sensor va datchik tarmoq (Wireless Sensor and Actuator Network, WSAN), Radio chastotasini aniqlash (Radio Frequency Identification, RFID) tarmoqlari tarkibiy elementlari sifatida rivojlanayotgan texnologiyalar jamlanmasi sifatida qarash mumkin. Bu tushuncha dastlab 1999 yilda Kevin Ashton tomonidan taklif etilgan. 2001 – yilda Massachusets texnologiya instituti (Massachusetts Institute of Technology, MIT ) tomonidan buyumlar Internetini funksional imkoniyatlarini tushuntirib berildi. Ammo, buyumlar Interneti haqidagi rasmiy ma’lumot 2005 - yil Xalqaro Telekomunikasiyalar Birlashmasi (International Telecommunication Union) tomonidan e’lon qilindi [1]. Buyumlar Internetining asosiy maqsadi obyektlar o‘rtasida avtomatik tarzda aloqani ta’minlash (ma’lumotni uzatish, qabul qilish, qayta ishlash) kabi jarayonlarni Internet orqali amalga oshirish hisoblanadi va lokal tarmoqdagi obyektlarni global tarmoqqa standart protokollardan foydalangan holda ulanish nazarda tutiladi 1-rasm. Buyumlar Interneti Buyumlar Internetining xavfsizlik talablari. Buyumlar Internetida tarmoq orqali bajariladigan vazifalar aniq belgilangan standartlar orqali amalga oshiriladi. Shu bilan birga, xavfsizlik talablari qo‘yilishiga qarab vaqt o‘tishi bilan tarmoq qurilmalarining imkoniyatlari takkomillashtirilib boriladi. 224