ВОПРОСЫ ОБОРОНЫ В УГОЛОВНО-ПРОЦЕССУАЛЬНОМ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВЕ ЗАРУБЕЖНЫХ СТРАН.

Аннотация

It is important to study and analyze the criminal-procedural legislation of developed foreign countries in order to study and analyze the problems in the implementation of the rights of the defender in all stages of the criminal proceedings, to determine its procedural status and to develop proposals and recommendations aimed at expanding the rights of the defender. In this thesis, the experience of foreign countries related to ensuring the rights of the defender is analyzed on the basis of their criminal procedural laws. Key words: Criminal-procedural legislation of foreign countries, lawyer, concept of defense, Miranda rule, international cooperation, collection of evidence, person under protection, foreign experience, right of defense of suspect and accused, mitigation of charge, defense, rehabilitation. ВОПРОСЫ ОБОРОНЫ В УГОЛОВНО-ПРОЦЕССУАЛЬНОМ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВЕ ЗАРУБЕЖНЫХ СТРАН. Аннотация. Важно изучить и проанализировать уголовно-процессуальное законодательство развитых зарубежных стран с целью изучения и анализа проблем реализации прав защитника на всех стадиях уголовного судопроизводства, определения его процессуального статуса и разработки предложений. и рекомендации, направленные на расширение прав защитника. В данной диссертации анализируется опыт зарубежных стран, связанный с обеспечением прав защитника на основе их уголовно-процессуального законодательства. Ключевые слова: Уголовно-процессуальное законодательство зарубежных стран, адвокат, концепция защиты, правило Миранды, международное сотрудничество, сбор 9 5 International scientifijournal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ доказательств, подзащитный, зарубежный опыт, право на защиту подозреваемого и обвиняемого, смягчение обвинения, защита, реабилитация. Jinoyat protsessida himoya tushunchasining mohiyatiga toʼxtalib oʼtib, shuni aytish mumkinki, himoya – har bir shaxsning himoyaga boʼlgan konstitutsiyaviy huquqlarining kafolatidir. Biroq shunga qaramay, amaldagi Jinoyat-protsessual kodeksida himoya tushunchasiga taʼrif berib oʼtilmagan. Garchi Oʼzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Gumon qilinuvchi va ayblanuvchini himoya huquqi bilan taʼminlashga oid qonunlarni qoʼllash boʼyicha sud amaliyoti toʼgʼrisida”gi 2003 yil 19 dekabrdagi 17-sonli qarorida gumon qilinuvchi va ayblanuvchining himoya huquqi deyilganda – vujudga kelgan gumon hamda qoʼyilgan ayblovni rad etish yoki javobgarlik va jazoni yumshatish uchun unga qonun tarafidan berilgan protsessual imkoniyatlar yigʼindisi tushunilishi belgilangan boʼlsada, biroq ushbu taʼrif ham himoya tushunchasining mohiyatini toʼlaqonli ochib bera olmaydi[1]. Shu sababli aytish mumkinki, himoya tushunchasining butun mazmunini oʼzida aks ettiruvchi norma nafaqat JPKda, balki jinoyat-protsessual qonunchilikda mavjud emas. Himoya tushunchasi xorijiy davlatlar jinoyat-protsessual qonunchiligida quyidagicha oʼz aksini topgan boʼlib, unga koʼra: Qirgʼiziston Respublikasi JPK (5-modda)da, himoya – bu himoya tarafi tomonidan jinoyat yoki jinoiy harakatni sodir etganlikda gumon qilinayotgan shaxs huquq va manfaatlarini taʼminlash, ayblovni rad etish yoki uni yengillashtirish, shuningdek, noqonuniy jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxslarni reabilitatsiya qilish maqsadida amalga oshiriladigan protsessual faoliyatdir[2]. Аrmaniston Respublikasi JPK (6-modda)da himoya – bu himoya tarafi tomonidan ayblovni rad etish yoki javobgarlikni yengillashtirish, Jinoyat kodeksida taʼqiqlangan harakat sodir etilganligi aniqlangan shaxslarning huquqlari va manfaatlarini himoya qilish, shuningdek noqonuniy jinoiy javobgarlikka tortilgan shaxslarni reabilitatsiya qilishga yordam berishdan iborat boʼlgan protsessual faoliyat sifatida taʼriflangan[3]. Ozarbayjon Respublikasi JPKda himoya tushunchasi – jinoiy qonunda nazarda tutilgan harakatni sodir etganlikda gumon qilinayotgan shaxsga qarshi ilgari surilayotgan ayblovni rad etish yoki uni yengillashtirish, uning huquq va erkinliklarini himoya qilish, shuningdek noqonuniy tarzda jinoiy taʼqibga uchragan shaxslarning buzilgan huquq va erkinliklarini tiklash maqsadida amalga oshiriladigan protsessual faoliyatdir, deya taʼrif berilgan[4]. Belarusiya Respublikasi JPK (6-modda)da himoya – bu himoya tarafi tomonidan gumon yoki ayblovni rad etish yoxud ayblovni yumshatish, shuningdek gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, ijtimoiy xavfli qilmishni sodir etgan shaxs va oʼzaro hamkorlik tamoyili asosida jinoyat ishlari boʼyicha xalqaro huquqiy yordam koʼrsatish masalasi yuzasidan qaror qabul qilishga vakolatli xorijiy davlat organining soʼrovi ijrosini taʼminlash toʼgʼrisidagi qaror asosida ehtiyot chorasi qoʼllanilib yoki xalqaro qidiruvda boʼlganligi sababli topshirish maqsadida ushlangan shaxs huquq va manfaatlarini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladigan protsessual faoliyatdir, deya taʼrif berilgan[5]. Rossiya[6], Estoniya[7], Tojikiston[8] va Turkmaniston[9] Respublikalari JPKlarida esa xuddi mamlakatimiz JPKda boʼlgani