ЭТАПЫ ФОРМИРОВАНИЯ ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ НА ЗАНЯТИЯХ ПО ФИЗИЧЕСКОМУ ВОСПИТАНИЮ

Аннотация

This article provides information on the stages of promotion of ecological culture with the help of pedagogical technologies and the issues that are implemented taking into account the specific characteristics of promotion by age in physical education classes. Key words: Pedagogical technologies, environmental information, physical education, sports, health, education, upbringing. ЭТАПЫ ФОРМИРОВАНИЯ ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ НА ЗАНЯТИЯХ ПО ФИЗИЧЕСКОМУ ВОСПИТАНИЮ Аннотация. В данной статье представлена информация об этапах формирования экологической культуры с помощью педагогических технологий и вопросах, которые реализуются с учетом особенностей формирования по возрасту на занятиях по физическому воспитанию. Ключевые слова: Педагогические технологии, экологическая информация, физическое воспитание, спорт, здоровье, образование, воспитание. Prezidentimizdiń 2017 jıl 21 apreldegi pármanına muwapıq, ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı korǵaw tarawında mámleket basqarılıw sisteması jetilistirildi. Ózbekstan Respublikası Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı korǵaw mámleketlik komiteti qayta shólkemlestirilip, onıń wazıypası etip ekologiyalıq jaǵdaydı jaqsılaw, xojalıq shıǵındıların jıynaw, saqlaw, tasıw, utilizaciya islew hám qayta islew boyınsha kóplegen wazıypalar qoyıldı. Qorshaǵan-ortalıq pataslanıwınıń aldın alıw boyınsha mámleketlik qadaǵalawdı kúsheytiw zárúrligi aytıp ótildi. Mısalı, Andijan, Angren, Buxara, Nawayı, Ferǵana, Almalıq, Bekabad, Shırshıq, Tashkent hám Nókis kalası sıyaqlı óndiris islep shıǵarıw qalalarda hawanıń shań menen pataslanıw dárejesi sanitar normadan ortasha esap penen 2,7 ese artqanı baqlanǵan. Usı sebepli, Ekologiya mámleketlik komiteti xızmetkerlerine xalıq aralıq tájiriybe tiykarında qorshaǵan-ortalıqtı qorǵaw boyınsha Milliy koncepciyasın islep shıǵıw wazıypası júkletildi [1]. 2 06 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 5 iyunda Dúnya júzi boylap Ekologiya kúni sıpatında belgilenbekte. Bul kún barlıq mámleketler halqı hám húkimetlerin global ekologik mashqalalar haqqında kóbirek maǵlıwmatqa iye bolıw, izertlewler alıp barıw hám ekologik mashqalalardı sheshiw jolında ilaj-tádbirlerin ótkeriwdi talap etedi. 1973 jıldan beri belgilenetuǵın ekologiya kúni klimat ózgeriwi tábiyiy sıpatlar hám záhárli shıǵındılar ekologik basqarıw hamde tábiyiy rezervlerden nátiyjeli paydalanıw sıyaqlı mashqlalarǵa itibarın qaratıp keledi. Óspirimlerdiń ekologiyalıq mádeniyatın tárbiyalawda tálim sıpatınıń potencialın sezilerli dárejede tolıq hám nátiyjeli ámelge asırıwdı támiyinleydi. Eń tiykarǵısı – oqıwshılardıń ekologiyalıq mazmunǵa iye bolǵan iskerlikti qáliplestiriw hám bul iskerlik arqalı olardıń uqıplıqları menen kónikpelerin rawajlandırıw ushın sharayatlar jaratıladı. Sonıń menen birge pedagogikalıq texnologiya obekti degende – pedagogikalıq processti oqıtıw quramı hám onıń logikası ózine tán principleri, shártlerge muwapıq túrde pedagogikalıq maqsetlerdi ámelge asırıw ushın shólkemlestiriw usılları túsiniledi. Tárbiyalıq potencialın tek ǵana intellektual, emocional, psixikalıq tarawda rawajlanıwdıń jası hám jeke ózgesheliklerine baǵdarlanǵan bir waqıtta tásir ótkeriwde ǵana ámelge asırıladı. Innovaciyalıq texnologiyalardı qollaw menen ótkerilgen zamanagóy sabaqlardı óspirimlerdiń jas ózgeshelikleriniń rawajlanıwın, oqıtıwdıń mazmunı hám tempin tańlaw, erkinligin qáliplestiriw, tálim iskerliginiń subektleri arasında hár bir, sheriklik múnásibetleri ushın jaǵımlı sharayatlardı jaratıwdı támiyinlew kerek. Oyın texnologiyaları – oyın, miynet hám úyreniw menen birge tek balalardıń ǵana emes, jası úlkenlerdiń iskerliginiń biri bolıp tabıladı. Oyın halatlarınıń shártler qanday da bir iskerliktiń gumanitar tájiriybesin, qayta tikleydi hám nátiyjede is-háreketlerin ózin-ózi basqarıw qáliplesedi hám jetilistiriledi. Tálim procesin aktivlestiriw hám kúsheyttiriwge tayanatuǵın zamanagóy mektepte oyın iskerligi tómendegi hallarda qollanıladı. - erkin texnologiya sıpatında - pedagogikalıq texnologiya elementi sıpatında - sabaq forması yaki onıń bir bólegi sıpatında - onıń klastan tıs iskerligi Balaǵa turmıs subekti retinde múnásibette bolıw, pedagogtı bala hám mádeniyat arasındaǵı kóbirek sıpatlardı túsiniw balalar shaxsın qollap-quwatlawdı júzege keltiredi, olar jáhán mádeniyat qádiriyatlar áleminde ózin ańlaǵan mádeniyat insandı tárbiyalawǵa baǵdarlanǵan, mádeniy obrazlardıń mazmunın tańlaw hám tárbiya barısında mádeniy úlgi hám normalardı qayta tiklewi, onıń mádeniyat álemine kiriwi hám ulıwma insanıylıq hám milliy úlketanıw mádeniy qádiriyatlardı qabıllawın bildiredi. Tálim mádeniyat penen múnásibetinde onı áwladtan áwladqa jetkerip beriw mexanizmi sıpatında bayan etiledi. Bunda ekologiyalıq tálimniń ulıwma mádeniy funkciyasın ámelge asırıwda ekologiyalıq aksiologik komponenti ayrıqsha áhmiyetke iye. Ekologiyalıq mádeniyattıń aksiologik shólkemlestiriwshisi ekologiyalıq qád