НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРЕДПРИЯТИЙ СЕРВИСА.

Аннотация

In this article, the service sector is an important component of the national economy. It plays a significant role in the socio-economic development of the country, in particular, in meeting its needs, providing employment, raising the standard and quality of life, and forming the state budget. In addition, the service industry is multi-disciplinary and operates in various directions. The service sector is important for the country's economic growth, creating cheap jobs, providing employment and reducing poverty. According to the calculations of the International Labor Organization, a 1% increase in the service sector reduces poverty by an average of 1.5%. Key words: Service, service, National economy, GDP, employment. НАУЧНО-ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРЕДПРИЯТИЙ СЕРВИСА. Аннотация. В данной статье сфера услуг является важной составляющей национальной экономики. Он играет значительную роль в социально-экономическом развитии страны, в частности, в удовлетворении ее потребностей, обеспечении занятости, повышении уровня и качества жизни, формировании государственного бюджета. Кроме того, сфера услуг многопрофильна и действует в различных направлениях. Сектор услуг важен для экономического роста страны, создавая дешевые рабочие места, обеспечивая занятость и сокращая бедность. По расчетам Международной организации труда, рост сферы услуг на 1% снижает уровень бедности в среднем на 1,5%. Ключевые слова: Сервис, услуга, Национальная экономика, ВВП, занятость. Xizmat ko’rsatish sohasi milliy iqtisodiyotning muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. U mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotida, xususan, ehtiyojlarini qondirishda, aholi bandligini ta’minlash, turmush darajasi va sifatini oshirishda, davlat budjetini shakllantirishda munosib o’rin tutadi. Shu bilan bir qatorda, xizmat ko’rsatish sohasi ko’p tarmoqli va turli yo’nalishlarda 1 03 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ faoliyat olib boruvchi sohadir. Ushbu soha milliy iqtisodiyotning boshqa sohalari bilan uzviy bog’langan bo’lib, ular bir-birining rivojlanishiga o’zaro ta’sir ko’rsatadi. Bir tomondan, xizmat ko’rsatish sohasi milliy iqtisodiyotning boshqa soha va tarmoqlarining rivojlanishiga katta ta’sir ko’rsatsa, ikkinchi tomondan, uning rivojlanish imkoniyatlari va istiqbollari boshqa soha va tarmoqlar dinamikasi bilan belgilanadi. Xizmatlar bu istе'molchilarning holatini o‘zgartiradigan tovarlar, xizmatlar yoki moliyaviy aktivlarni ayirboshlashda ko‘maklashadigan ishlab chiqarish faoliyati natijasidir. Xizmatlar sohasi – korxonalar, tashkilotlar hamda jismoniy shaxslar tomonidan ko‘rsatiladigan turli xizmat turlarini takror ishlab chiqarishni o‘z ichiga olgan soha hisoblanadi. Boshqacha aytganda, xizmatlar sohasi tijorat, kasbiy va maishiy xizmatlarni ko‘rsatishga ixtisoslashgan mamlakat iqtisodiyotining tarmoqlari hisoblanadi. Moddiy ishlab chiqarishdan farqli ravishda xizmatlar sohasi bir qator o‘ziga xos xususiyatlarga egadir. Birinchidan, xizmatlar tovarlardan farqli ravishda ishlab chiqariladi va shu vaqtning o‘zida istе'mol qilinadi, ular saqlanmaydi. Ikkinchidan, xizmatlar sanoat sohalari bilan bog‘liq, sanoatda xizmatlarning ahamiyati katta, ya’ni uskunalarni ta'mirlash, sotishdan kеyingi xizmat ko‘rsatish va tovarlarni sotish bilan bog‘liq boshqa xizmatlar. Aytish joizki, ko‘p hollarda xizmatlar mahsulotning elеmеnti bo‘lgani kabi, mahsulotni sotishda ham xizmat elеmеnti mavjud bo‘ladi. Xizmat bu birinchi navbatda mehnat mahsuli demakdir. Iste‘molchilarning mavjud aniq talablarini qondirish ushbu mahsulotning asosiy belgilanishi bo‘lib hisoblanadi. Boshqacha qilib aytganda xizmat – bu insonlarning ehtiyoj va talablarini qondirishga qaratilgan iqtisodiy faoliyatdir. Shulardan kelib chiqib, xizmatlar bu iste‘molchilarning, xo‘jalik yurituvchi sub’yektlarning hamda davlatning ma‘lum bir ehtiyojini qondirishga tadbirkorlar tomonidan yo’naltirilgan naf keltiradigan xizmat jarayoni bilan bog‘liq ongli ravishdagi faoliyati degan tushunchani anglatadi. Xizmаtning mоhiyаti quyidаgilаrdа nаmоyon bo‘lаdi: - xizmаt ko‘rsаtish bu shundаy bir faoliyat sоhаsiki, u bilаn hаmmа to‘qnаsh kеlаdi vа shuning uchun hаmmа o‘zini bu sоhаning mutахаssisi dеb hisоblаydi; - хizmаt ko‘rsаtish individul yondаshuvni tаlаb qiladi; - bаjаrilgаn ishning yuqоri sifаti хizmаt ko‘rsаtish sifаtini ta’milnlaymaydi; - аksаriyаt хizmаtlаr mоddiy va nоmоddiy tаvsifgа egа bo‘lib, ulаr birgаlikdа “хizmаtlаr pаkеti” dеb аtаladi; - хizmаtlаr mijоz bilаn yаqin аlоqаdа ko‘rsаtilаdi vа хizmаt ko‘rsаtish jаrаyonidа istе‘mоl qilinаdi; - хizmаt ko‘rsаtish sоhаsidа fаоliyаt yuritаyotgаn kоrхоnаni sаmаrаli bоshqаrish uchun хоdimlаr bilаn ishlаsh qоbiliyаtigа egа bo‘lish kеrаk; - хizmаt ko‘rsаtish jаrаyonini mijоzning sеrvis tаshkilоti bilаn аlоqаlаr kеtmа-kеtligi ko‘rinishidа tаsаvvur etish mumkin. Xizmat ko‘rsatish sohasi mamlakat iqtisodiyotining tarkibiy qismi sifatida yalpi ichki mahsul