К содержанию
РецензированоRU2026

Нейролингвистический анализ речи в лингвистике

Gulchexraxon Azimova · TILSHUNOSLIKDA НЕЙРОЛИНГВИ- NEUROLINGUISTIC · NUTQNING СТИЧЕСКИЙ ANALYSIS · TAHLILI ЛИНГВИСТИКЕ LINGUISTICS

Международный научный журнал «ALFRAGANUS» · 57 · 2026

Аннотация

F rom scientific research carried out in the world, we see that linguistics is in close contact with the neurological department of medicine and achieves effective results. Recently, a new field of science has emerged between psychology, neurology and linguistics, called neurolinguistics. The speech information process, that is, the process of transmitting information to each other and receiving information from each other through mutual speech, is considered the object of study of a number of sciences. In particular, this process is widely studied by the sciences of linguistics and psychology. Linguistics separates the language, which is the main means of communication between people, and the speech that arises in the process of direct communication-interaction, the internal structure, structural units, various occurrences of these structural units in the speech process, the transition from "internal structure" to "external structure" A number of issues have been studied , such as the main stages and the relationship of the two above structures, and this is considered one of the topical issues today. И Annotation з научных исследований, проводимых в мире, мы видим, что лингви- стика находится в тесном контакте с неврологическим отделением медицины и достигает эф- фективных результатов. В последнее время между психологией, неврологией и лингвистикой возникла новая область науки, называемая нейролингвистикой. Речевой информационный процесс, то есть процесс передачи информации друг другу и получения информации друг от друга посредством взаимной речи, считается объектом изучения ряда наук. В частности, этот процесс широко изучается науками языкознания и психологии. Языкознание разделяет язык, являющийся основным средством общения людей, и речь, возникающую в процессе непосред- ственного общения-взаимодействия, внутреннюю структуру, структурные единицы, различные вхождения этих структурных единиц в речевой процесс, переход от «внутренней структуры» на «внешнюю структуру» изучен ряд вопросов, таких как основные этапы и взаимоотношения двух вышеуказанных структур, и это считается одним из актуальных вопросов на сегодняшний день. nevrologiya, nevrolingivistika, psixolingvistika, nutq agnoziyasi va Kalit so‘zlar: apraksiya, dizartriya, aleksiya va agrafiya, tilshunoslik, neyroanatomiya, nevrologiya, neyropsixologiya, falsafa, psixologiya, psixiatriya va nutq terapiyasi. neurology, neurolinguistics, psycholinguistics, agnosia and apraxia of Keywords: speech, dysarthria, alexia and agraphia, linguistics, neuroanatomy, neurology, neuropsychology, philosophy, psychology, psychiatry and speech therapy. неврология, нейролингвистика, психолингвистика, агнозия и Ключевые слова: апраксия речи, дизартрия, алексия и аграфия, лингвистика, нейроана- томия, неврология, нейропсихология, философия, психология, психиа- трия и логопедия. «ALFRAGANUS» xalqaro ilmiy jurnali 41 Alfraganus Universiteti Neyrolingvistika yuqoridagi holatlarni aniqlash bilan, bemorlarni samarali davolash uchun katta imkoniyat yaratib beradi. Lingvistika va tibbiyotning qo‘lga kiritgan yangi-yangi yutuqlari neyrolingvistikaning tekshirish usullarini takomillashtirib boradi. Hozirgi kunda neyrolingvistika psixolingvistika, neyropsixologiya, neyrofiziologiya, psixoakustika, kibernetika kabi oraliq fanlar g‘oyalari va metodlaridan barakali oziqlanmoqda. Shunday qilib, neyrolingvistika insonning olamni belgilashtirish tabiatini kompleks ravishda o‘rganishning bir tarmog‘i sifatida rivojlanib bormoqda. Shu kunga qadar nutqning neyrolingvistik tahliliga bag’ishlangan ilk tadqiqotlar mavjud bo’lsa ham, lekin uning hali ochilmagan qirralari ko‘p. Bu esa tanlangan mavzuning hozirgi o’zbek tilshunosligi uchun naqadar dolzarb ekanligini ko’rsatadi. Neyrolingvistika neyron va lingvistika so‘zlarining o‘zaro birikuvidan, qo‘shilishidan hosil bo‘lib, inson miyasidagi nerv hujayralarining-neyronlarning nutqni-so‘zlarni hosil qilishdagi vazifasini o‘rganadi. Neyron nerv (asab) sistemasining asosiy qismi, tarkibiy elementi sifatida til va nutq birliklarini yaratishda faol xizmat qiladi. Shunga ko‘ra neyrolingvistika inson nerv sistemasi bilan aloqa quroli-til orasidagi uzviy, doimiy, zaruriy munosabatni yoritadi. Tilshunoslik tibbiyotning nevrologiya bo‘limi bilan ham uzviy aloqada. So‘nggi davrlarda psixologiya, nevrologiya va tilshunoslik fanlarining oralig‘ida neyrolingvistika nomi bilan yuritiluvchi yangi fan tarmog‘i vujudga keldi [4, 25]. Bu fan nutqiy faoliyat bosh miyaning mahsuli ekanligi, miya kasallanishining nutqiy faoliyatga ta’siri masalalarini o‘rganadi. Sodda qilib aytganda, neyrolingvistikaning o‘rganish obyektlaridan biri afaziya, ikkinchisi neyrolingvistik dasturlash (NLP)dir. Miya nutq zonasining zararlanishi va buning natijasida nutqiy faoliyatning buzilishi masalasi bobokalonlarimiz Ibn Sino, Beruniy asarlarida qayd etilgan va bu kasalni davolashga e’tibor bergan bo‘lsalar ham, lekin u alohida fan tarmog‘i sifatida shakllana olmadi. Miya zararlanishini

Доказательный фрагмент

«F rom scientific research carried out in the world, we see that linguistics is in close contact with the neurological department of medicine and achieves effective results.»

Образец извлечения

Демо-превью

F rom scientific research carried out in the world, we see that linguistics is in close contact with the neurological department of medicine and achieves effective results. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
speech, dysarthria, alexia and agraphia, linguistics, neuroanatomy, neurology, дизартрия, алексия и аграфия, психолингвистика, psycholinguistics, psixiatriya va nutq terapiyasi., psixolingvistika, tilshunoslik, психиатрия и логопедия, nevrologiya, psixologiya, психология, агнозия и апраксия речи, neuropsychology, нейролингвистика, neurolinguistics, нейроанатомия, neyropsixologiya, psychology, нейропсихология, aleksiya va agrafiya, nutq agnoziyasi va apraksiya, neyroanatomiya, psychiatry and speech therapy, dizartriya, agnosia and apraxia of speech, неврология, nevrolingivistika, philosophy, falsafa, лингвистика, философия
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники