ЧРЕЗВЫЧАЙНЫЕ СИТУАЦИИ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЯХ

Аннотация

The increasing number of emergencies in our country from year to year shows analyzes. In the cases cited, we can even see that among those who died, there were student youth. Taking into account the above, it can be noted that the reduction of such situations between students and young people makes student one of the pressing issues of developing the skills of proper mobility in emergency situations, researching the improvement of technology for managing proper mobility of students in emergency situations. Keywords: emergency situations, pedagogical approach, dangerous, educational, student. ЧРЕЗВЫЧАЙНЫЕ СИТУАЦИИ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЯХ Аннотация. Анализы показывают, что количество чрезвычайных ситуаций в нашей стране с каждым годом увеличивается. В упомянутых случаях мы даже можем видеть, что среди погибших были молодые студенты. Учитывая вышеизложенное, можно отметить, что снижение подобных ситуаций среди студентов и молодежи, развитие навыков студентов в чрезвычайных ситуациях, совершенствование технологии управления студентами в чрезвычайных ситуациях становится одной из актуальных задач. Ключевые слова: чрезвычайные ситуации, педагогический подход, опасность, образование, студент. Jahonda ta’lim amaliyotida favqulodda vaziyatlarni oldini olish, yuzaga kelishi mumkin bo‘lganoqibatlarni minimallashtirish, xavfli vaziyatlarda tezkorharakat qilish yo‘llarini aniq 337 maqsadli va manzilli qo‘llashga alohida e’tibor qaratib kelmoqda. Talabalarni tabiiy va texnogen xususiyatdagi favqulodda vaziyatlarda to‘g‘ri harakatlanish ko‘nikmalarini rivojlantirish bugungi tahlikali zamonda ijtimoiy zarurat sifitida yondashilib kelinmoqda. Talabalarni favqulodda vaziyatlarda to‘g‘ri harakat qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishda tinglovchilarni ta’lim jarayonida xavfsiz harakatlanishini tizimili rivojlantirish uchun ta’lim tizimini anglagan holda: - talabalar favqulodda vaziyatlarda xavfsizligini ta’minlash ko‘nikmasini rivojlantirish tizimini pedagogik shart-sharoitlarini o‘rganish hamda takomillashtirish; - OTM talabalarini xavfli vaziyatlarda xavfsizligini ta’minlash amaliyotini takomillashtirib borish uchun ilmiy asoslangan o‘quv materiallar va qo‘llanmalarni ishlab chiqish hamda pedagogik amaliyotga joriy etish dolzarb pedagogik muammo ekanligini ko‘rishimiz kerak bo‘ladi. Albatta, yuqoridagi omillar favqulodda vaziyatlarda talabalarni va aholini xavflardan muhofazalaydi. Demak, talabalarni favqulodda vaziyatlarda ko‘nikmalarini rivojlantirish natijasida, biz xavfli holatlarni yuzaga kelishini va yuz bergan holda esa talafatlar miqdorini kamaytirish erishishimiz mumkin bo‘ladi. Ta’limda tmuassasalarida o’quvchilarni o’zlari tanlagan kasblar bo’yicha tahsil oladilar va ishlab chiqarishda faoliyat olib boradilar. Shunday ekan faoliyatida texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlar kelib chiqishi mumkin. Buni oldini olish yoki bartaraf etish uchun Mehnat muxofazasi va texnika xavfsizligi fanirni o’qitishning zamonaviy o’quv-didaktik materiallar, prezentatsiyalar, mutimediya vositalar elektron resurslardan foydalanish bilan ta’lim sifatini oshirish uchun asos bo’lib xisoblanadi. Ta’lim muassalarda talaba yoshlarga va o’quvchilariga Tеxnogеn tusdagi favqulotda vaziyatlar tasnifi va tavsifini o’rgatish dolizarb masalalardan xisoblanadi. Ma'lumki, favqulodda vaziyat–bu muayyan xududda o’zidan so’ng odamlarning qurbon bo’lishi, odamlar sogligi yoki atrof-muhitga ziyon еtkazishi, kishilarning hayot faoliyatiga kattagina moddiy zarar hamda uning buzilishiga olib kеlishi mumkin bo’lgan yoki olib kеlgan halokat, stixiyali falokat, epidеmiyalar, epizootiyalar natijasida yuzaga kеlgan holatdir. O‘zbekistonda 2021-yilda ishdagi baxtsiz hodisalar oqibatida 238 nafar xodim halok bo‘lgan. O‘zbekistonda 2021-yilda 19 ming 967 ta mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonunchiligi buzilishi aniqlangan. Jumladan: Ishlab chiqarish bilan bog‘liq 810 ta baxtsiz holat qayd etilgan. Shundan 54 tasi guruhiy, 558 tasi oqibati og‘ir, 198 tasi o‘lim bilan tugagan baxtsiz hodisalar hisoblanadi. 338 Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar oqibatida 907 kishi jarohatlangan, ulardan 238 nafari halok bo‘lgan, 632 nafari og‘ir tan jarohatini olgan va 37 nafari yengil turdagi jarohatlar olgan. Kеlib chiqish sabablariga ko’ra favqulodda vaziyatlar tеxnogеn, tabiiy va ekologik tuslarga ajratiladi. Yuqorida keltirilgan ma’lumotlardan kelib chiqadiki xar bir kasb egasi texnik qurilma va manbalardan foydalanish qoidalari va baxtsiz xodisalar ruy bergan xolda qanday xarakatlanishni bilshlari zarur buladi. Shunday ekan professional ta’lim tizimida umumkasbiy fanlar bilan birga mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi fanlarini o’qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida mashg’ulotlarni tashkil etish maqsadga erishishda ijobiy samara beradi. Har bir ishlab chiqazish sohasi xodimi halokatlar yuz bеrganda jamoa muhofaza inshootlari joylashgan еrlarni, xavfsizlik joylarga chiqish yo’llarini, yakka himoyalanish vositalari bilan ta'minlashni tashkil etish