ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И ИХ ОСОБЕННОСТИ

Аннотация

This article talks about the essence and specific features of educational technologies in the educational process using information communication technologies, as well as the practical importance of using educational technologies in the educational and educational process. Key words: Education, technology, method, incorporation, systematic approach, national idea, spiritual and moral belief, destructive ideas, humanitarianism, ideology. ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И ИХ ОСОБЕННОСТИ Аннотация. В данной статье говорится о сущности и особенностях образовательных технологий в образовательном процессе с использованием информационно-коммуникационных технологий, а также о практической значимости использования образовательных технологий в учебно-воспитательном процессе. Ключевые слова: Образование, технология, метод, инкорпорация, системный подход, национальная идея, духовно-нравственные убеждения, деструктивные идеи, гуманизм, идеология. Ma`naviy-ahloqiy tarbiyaning texnologik jarayoni-boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini ma`naviy barkamol shaxs etib tarbiyalashga qaratilgan psixologik-pedagogik va tashkiliy jarayonlarning yaxlit tizimlashgan majmuidir. Bu majmuani zamon talabida amalga oshirishda ilg‘or psixologik-pedagogik texnologiyalardan keng foydalaniladi. Texnologiya – aslida texnikaviy jarayonga tegishli bo‘lib, muayyan jarayonni tizimli asosda samarali bajarishning metod va vositalari majmuasidir. Pedagogik texnologiyalardan ma’lumki, ta’lim-tarbiya jarayoni uchta o‘zaro aloqador birlik sifatida ko‘rib chiqiladi. Bu esa, - ta’lim, tarbiya va rivojlanishdir. Rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyasining yetakchi prinsiplari sifatida quyidagilarni ko‘rsatish mumkin: - tabiiylikni his qila olishlik - shaxsning genetik va ijtimoiy jihatlariga asoslangan holda o‘quvchilarning o‘ziga xosligini individual xususiyatlarini hisobga olish; 5 92 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ - yaratuvchanlik - turli o‘quv muassasalari pedagoglarining pedagogik texnologiyalarni yaratish imkoniyatlari; - moslashganlik; - turli ta’lim muassasalarida ta’lim shakli, metodi va usullarining qo‘llaniluvchanligi, uyg‘unlilik-muayyan o‘quv predmetiga oid o‘quv materiali mazmunining shaxsni rivojlantirish shakli, metodi va usullari bilan uyg‘un tarzda bog‘lanishi; - inkorporatsiya - sistemali yondashuv asosida turli fanlarga oid bilimlarni birlashtirish. TARBIYA TEXNOLOGIYASINING FALSAFASI NIMADAN IBORAT? “Texnologiya” yunoncha so‘z bo‘lib, “techne” - “mahorat”, “san’at” va “logos” - “tushuncha”, “o‘rganish” demakdir. Texnologiya so‘zi zamirida jarayonlarni amalga oshirish usul va vositalari haqidagi bilimlar yig‘indisi, shuningdek, obyektda sodir bo‘ladigan sifat o‘zgarishlar tushuniladi. Mana shu texnologik jarayonni tartibga solishda komil inson qiyofasini nazarda tutish, bir tizimga keltirish, ketma-ketligini to‘g‘ri belgilab olish barkamol shaxsni tarbiyalash mexanizmidir. Tarbiya texnologiyasi - tarbiya jarayonini loyihalashtirish, amalga oshirish, baholash, tuzatish va keyinchalik qayta tiklash, shuningdek, bu jarayonni texnikaviy jihozlashning tizimli usuli. Tarbiya texnologiyasi ilmiy pedagogik bilimlarning zamonaviy darajasini aks ettirishi ta’lim va tarbiyaning samarali usullaridan foydalanishi, o‘qitishning mumkin bo‘lgan texnik vositalarni qo‘llashi, ta’lim va tarbiya bo‘yicha qo‘yilgan maqsadga to‘liq erishishni kafolatlashi, shuningdek, barcha tarbiya texnologiyalari shaxs shakllanish jarayonlari sifatini nazorat qilishning obyektiv metodikasi bilan ta’minlangan bo‘lishi shart. Pedagogik bilimlar asosida milliy g‘oya va mafkurani talabalar ongida shakllantirishni amalga oshirish uchun aniq maqsadga yo‘naltirilgan pedagogik faoliyatning birligi negizida tashkil etib, talabalar ma’naviyatini yuksaltirishga qaratish lozim. Bu borada samaradorlikka erishish yo‘lida tashkil etilgan dastlabki harakat bu oliy ta’lim muassasalarida talabalarga pedagogik bilimlarni berish, ularda milliy g‘oya xususidagi tushunchalarni hosil hilish, ma’naviy axloqiy e’tiqodni shakllantirish, vayronkor g‘oyalar ta’siridan saqlanish, g‘oyaviy insonparvarlik hosil qilish maqsadida olib borilayotgan tadbirlar mazmunini tahlil etish, talabalarning ma’naviy- axloqiy sifatlari darajasini o‘rganishdan iborat. Bu o‘rinda shuni ta’kidlab o‘tish kerakki, ta’limni insonparvarlashtirishni o‘zi milliy g‘oya xususidagi bilimlardan xabardor bo‘lib borishni ta’minlaydi. Tarbiya usullari turli elat, millat va davlatlarda turli-tumanligi bilan farq qiladi. Osiyo mamlakatlarida, xususan O‘zbekistonda esa ko‘proq umuminsoniy tarbiya elementlari qo‘llaniladi. Bunday tarbiya tizimining o‘ziga xosligi o‘zidan kattaga alohida hurmat, kattalar gapiga quloq solishlik, ularning topshiriqlarini beminnat bajarishdir. Boshlang’ich sinf o‘quvchilari axloqini, dunyoqarashini shakllantirishda ishontirish asosiy metodlardan hisoblanadi. Ishontirish usuli asrimizning 20 - yillariga kelib asosiy metodl