ПРОИЗВОДСТВЕННАЯ ФУНКЦИЯ КОББА-ДУГЛАСА И ЕЕ ЗНАЧЕНИЕ В БИЗНЕС-МАТЕМАТИКЕ И ЭКОНОМИЧЕСКОМ АНАЛИЗЕ.

Аннотация

This article describes the measures implemented in our country to financially support small business entities and develop their activities. Scientific proposals aimed at the development of small business and private entrepreneurship have also been developed. Key words: credit, investment, small business, financial stability, microenvironment. ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ФИНАНСОВОГО МЕХАНИЗМА СУБЪЕКТОВ МАЛОГО ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВА Аннотация. В данной статье описаны меры, реализуемые в нашей стране по финансовой поддержке субъектов малого предпринимательства и развитию их деятельности. Также разработаны научные предложения, направленные на развитие малого бизнеса и частного предпринимательства. Ключевые слова: кредит, инвестиции, малый бизнес, финансовая устойчивость, микросреда. Milliy iqtisodiyotda muhim o’rin egallab borayotgan kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sohasini yanada rivojlantirish hamda bu orqali ichki bozorni raqobatbardosh, sifatli va eksportbop mahsulotlar bilan to’ldirish, yangi ish o’rinlari yaratish hamda buning asosida aholi daromadlarini ko’paytirish va barqaror iqtisodiy o’sishni ta’minlash borasida ahamiyatga molik ishlar amalga oshirilmoqda. Shu bilan bir qatorda, bu soha davlat byudjetiga soliq to’lov tushumlari hajmining ko’payishi va iqtisodiy rivojlanishning asosiy ko’rsatkichi hisoblangan yalpi ichki mahsulot salmog’ining oshishiga asosiy turtki bo’lmoqda. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik faoliyati jamiyatimizdagi ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy barqarorlikning tayanchiga hamda asosiy kuchiga aylanib bormoqda. Mamlakatimizda barqaror va samarali iqtisodiyotni shakllantirish borasida amalga oshirib kelinayotgan islohatlar bugungi kunda o’zining natijalarini namoyon etmoqda. Jumladan, qisqa vaqt ichida iqtisodiyotda chuqur tarkibiy o’zgarishlarni amalga oshirish, aholi daromadlarining o’sishini ta’minlash, samarali tashqi savdo hamda investitsiya jarayonlarini kuchaytirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sohasini barqaror rivojlantirish, bank - moliya tizimi faoliyatini mustahkamlashda ahamiyatli yutuqlar qo’lga kiritilmoqda. Mamlakatimizning iqtisodiy islohotlarini bosqichlarida iqtisodiyotimizning tarkibiy tuzilmasida tub o’zgarishlarga asos 7 47 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ solishdan iborat g’oyat muhim masala bu tadbirkorlik va xususiy biznesni tashkil etish va rivojlantirishdir. O’zbekiston Respublikasini 2017-2021 yillarda rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasida «milliy iqtisodiyotning mutanosibligi va barqarorligini ta’minlash, uning tarkibida sanoat, xizmat ko’rsatish sohasi, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik ulushini ko’paytirish hamda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni keng rivojlantirish uchun qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish, tadbirkorlik tuzilmalarining faoliyatiga davlat, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralari tomonidan noqonuniy aralashuvlarning qat’iy oldini olish»1 muhim yo’nalishlardan biri sifatida belgilab berildi. Mazkur vazifalarning samarali bajarilishi, xususan, milliy iqtisodiyotning mutanosibligi va barqarorligini ta’minlash unda faoliyat yuritayotgan sub’ektlar moliyaviy barqarorligini oshirishni talab qiladi. Yuqoridagi vazifalarning ijrosi kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub’ektlari moliyaviy barqarorligini oshirish masalalarini ilmiy jihatdan tadqiq etishni taqozo etadi. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning roli va o’rni tobora mustahkamlanib borayotganining o’zi iqtisodiyotimizning tarkibida bo’layotgan ijobiy o’zgarishlardan dalolat beradi. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish borasidagi islohotlar natijasida yalpi ichki mahsulotda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning ulushi 2010 yildagi 31 foizdan bugungi kunda 59,4 foizga etdi yoki qariyb 2 barobar oshdi. Ushbu sohada jami sanoat mahsulotlarining uchdan bir qismi, qishloq xo’jaligi mahsulotlarining 98,1 foizi ishlab chiqarilmoqda. Ish bilan band jami aholimizning 78 foizdan ortig’i mazkur tarmoqda mehnat qilmoqda. 2022 yilning yanvar-dekabrida iqtisodiyot tarmoqlarida kichik tadbirkorlik (biznes)ning sanoatdagi ulushi 34,7 %, qishloq, o’rmon va baliq xo’jaligi - 98,1 %, qurilishda - 66,6 %, investitsiyada - 34,9 %, savdoda - 86,3 %, eksportda - 26,5 %, importda - 55,8 %va xizmatlar sohasidagi - 55,2 % ulushi aniq ko'rsatilgan. Ana shu raqamlardan ko’rinib turibdiki, kichik biznes shaklan kichik bo’lishiga qaramasdan, iqtisodiyotimizni barqaror rivojlantirish, aholini ish bilan ta’minlash muammosini hal etish va xalqimiz farovonligini yuksaltirishda tobora katta rol o’ynamoqda. Xususiy mulkni, tadbirkorlik sub’ektlarini ishonchli himoya qilishni yanada kuchaytirishga, ularni jadal rivojlantirish yo’lidagi to’siqlarni bartaraf etishga qaratilgan tizimli islohotlarni davom ettirilishi tufayli 2022 yilda iqtisodiyotning ushbu sektorida barqaror rivojlanishi qayd etildi. Qulay ishbilarmonlik muhitining yaratilishi, faol inves