РОЛЬ ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ В ФОРМИРОВАНИИ ЛИЧНОСТИ

Аннотация

The role of physical culture in the formation of personal characteristics is strengthened in connection with its social essence, humanistic functions, and opportunities for the development of many foundations of human spirituality. This article talks about the means of physical culture that determine a healthy lifestyle, achieving physical fitness, and developing many human qualities, which are inextricably linked with the concepts of general culture, universal human values and spirituality. Key words: personality, physical culture, physical, mental, aesthetic education, healthy lifestyle, development. РОЛЬ ФИЗИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ В ФОРМИРОВАНИИ ЛИЧНОСТИ Аннотация. Роль физической культуры в формировании качеств личности усиливается в связи с ее социальной сущностью, гуманистическими функциями, возможностями развития многих основ духовности человека. В данной статье говорится о средствах физической культуры, определяющих здоровый образ жизни, достижение 397 физической подготовленности, развитие многих человеческих качеств, которые неразрывно связаны с понятиями общей культуры, общечеловеческих ценностей и духовности. Ключевые слова: личность, физическая культура, физическое, умственное, эстетическое воспитание, здоровый образ жизни, развитие. Hozirgi vaqtda insonlarda ta’lim olishga bo‘lgan ishtiyoq shiddat bilan kuchayib bormoqda. Hayotning o‘zi har bir insonni bilim va tushuncha bilan qurollanishga undaydi. Ta’limga - shaxsni maqsadli, har tomonlama rivojlantirish muammolarini hal qiluvchi pedagogik tizim sifatida qaraladi. Inson yashashi, rivojlanishi uchun faoliyatning turli sohalariga oid keng ko‘lamli bilimlarni mustaqil o‘zlashtirib, ma’lum ko‘nikmalarga ega bo‘lishi talab etiladi. Jismoniy madaniyatni rivojlantirishning ko‘pgina konsepsiyalarida ta’limga alohida e’tibor beriladi va ko‘proq darajada odamlarning jismoniy madaniyatga bo‘lgan munosabatini tubdan o‘zgartirish, uning ulkan milliy va shaxsiy insoniy qadriyatini umumiy tushunish zarurligi tasdiqlanadi. Jismoniy tarbiya ta’lim tizimining tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib, u inson salomatligini mustahkamlash va to‘g’ri jismoniy rivojlanishga qaratilgan. Aqliy tarbiya, axloqiy-estetik, mehnat tarbiyasi, iqtisodiy tarbiya, ekologik tarbiya, huquqiy tarbiya bilan birlikda jismoniy tarbiya shaxsni har tomonlama kamol toptirishga yordam beradi. Jismoniy madaniyatning mohiyatini tushunishning sifat jihatidan yangi darajasi uning intellektual, axloqiy va estetik tarbiyaning samarali vositasi sifatida insonning ma’naviy sohasiga ta’siri bilan bog’liq. Jismoniy mashqlarning insonning biologik mohiyatiga: uning sog’lig’iga, jismoniy rivojlanishiga, morfologik va funksional tuzilmalariga katta ta’sirini isbotlashga alohida ehtiyoj bo‘lmasa, uning ma’naviyat rivojlanishiga ta’siri alohida tushuntirish va dalillarni talab qiladi. Ko‘pgina xorijiy davlatlarda barcha darajadagi jismoniy tarbiya va sport odamlar salomatligini mustahkamlashning universal mexanizmi, insonning o‘zini o‘zi anglash, o‘zini namoyon qilish va rivojlantirish yo‘li, g’ayriijtimoiy hodisalarga qarshi kurash vositasidir. Shu bois so‘nggi yillarda zamonaviy madaniyat qadriyatlari tizimida jismoniy tarbiya va sportning o‘rni sezilarli darajada oshdi. Butun dunyoda jismoniy madaniyatning jamiyatdagi rolini oshirishning doimiy tendentsiyasi mavjud, bular: jismoniy tarbiyani tashkil etishning ijtimoiy shakllari va faoliyatini rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlashda davlatning rolini oshirishda; 398 kasalliklarning oldini olish va aholi salomatligini mustahkamlashda jismoniy madaniyatdan keng foydalanishda; yoshlarning bo‘sh vaqtini tashkil etishda va yoshlarning g’ayriijtimoiy xatti- harakatlarining oldini olishda; jismoniy tarbiyadan talaba yoshlarning axloqiy, estetik va intellektual rivojlanishining muhim tarkibiy qismi sifatida foydalanishda; mehnatga layoqatli aholini jismoniy madaniyatga kiritishda; nogiron, yetim bolalarning ijtimoiy va jismoniy moslashuvida jismoniy madaniyatdan foydalanishda; sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda jismoniy tarbiya rivojida sport eshittirishlari va televideniyening o‘rni ortib borayotganida; aholining manfaatlari va ehtiyojlarini hisobga olgan holda jismoniy, sog‘lomlashtirish va sport infratuzilmasini rivojlantirishda; sog‘liqni saqlash, fitnes va sport xizmatlari bozori tomonidan taklif qilinadigan turli xil shakllar, usullar va vositalarda. Jismoniy madaniyatning insonparvarlik ahamiyati inson haqida har tomonlama bilimga ega bo‘lish, zamonaviy dunyoda insoniy qadriyatlarning ahamiyatini tushunish, madaniyatdagi o‘z o‘rnini tushunish, madaniy o‘ziga ishonchni rivojlantirish, madaniy faoliyatni o‘zgartirish qobiliyati va imkoniyatlarini o‘z ichiga oladi. Bu shaxsning ma’naviy va jismoniy kuchlarini muvofiqlashtirish, sog’liq, jismoniy madaniyat, mehnat samaradorligini oshirish, jismoniy barkamollik, farovonlik va boshqalar kabi umuminsoniy qadriyatlarni shakllantirish orqali namoyon bo‘ladi. Jismoniy tarbiya jarayonida odam juda ko‘p yangi narsalarni o