К содержанию
РецензированоRU2026

ИННОВАЦИОН ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА КИЧИК БИЗНЕС СУБЪЕКТЛАРИНИНГ РАҚОБАТБАРДОШЛИГИНИ ОШИРИШ МЕХАНИЗМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ Қулматов Алимжон Абдиллаевич

СУБЪЕКТЛАРИНИНГ РАҚОБАТБАРДОШЛИГИНИ ОШИРИШ · МЕХАНИЗМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ · Қулматов Алимжон Абдиллаевич

Цифровая экономика · 2026

Аннотация

The article examines the presence of internal and external constraints that to varying degrees reduce the effectiveness of private entrepreneurship in the process of increasing the competitiveness of small and medium-sized enterprises, and therefore limit the growth rate of the national economy, increase social tension, and disrupt the stability of local markets. Attention is drawn to the fact that a qualitative increase in the competitive positions of the business sector in modern economic conditions is reflected in the improvement of corporate policy and the system of state support for small businesses. The article presents a comprehensive approach, within the framework of which measures to improve competitiveness are systematically studied, including the innovative capabilities of economic entities and the current market situation, through existing regulatory documents. “RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 1 1-SON WWW.INFOCOM.UZ 242 Keywords: artificial intelligence, economic efficiency, application of artificial intelligence, algorithm, technologies, introduction of artificial intelligence in the economy, information security. КИРИШ Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.Мирзиёев 2024 йил 20 августдаги мамлакатимиз тадбиркорлари билан ўтказилган очиқ мулоқотида сўзлаган нутқида ишбилармонлик муҳитининг яхшиланаётганлиги ҳақида сўз юритиб: “Текширса – қўрқади, қўрқса – солиқ тўлайди”, деган қараш билан иш юрмаслигини ҳамма, айниқса, солиқчилар тушуниб етди. Содда қилиб айтганда, мансабдорларни тадбиркор билан “сиз” деб гаплашишга ўргатиб, бизнес муҳитини яхшилаш бўйича туб бурилиш ясадик. Олти ойда тўғридан- тўғри хорижий инвестиция ҳажми ўтган йилга нисбатан 2 карра ўсиб, 14 миллиард долларга етди. Бу – инвесторларнинг Ўзбекистонда бизнес қилишга ишончи ортиб бораётганидан далолат беради. Ҳозирги мураккаб шароитда барча давлатлар ўз юртидаги ишлаб чиқарувчиларни ҳимоя қилишни устувор йўналиш сифатида кўраяпти. Биз ҳам рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқаришни рағбатлантириш бўйича тадбиркорларимизни янада кенг қўллаб-қувватлаймиз”1, деб таъкидлади. Ўз моҳиятига кўра, КБ секторининг рақобатбардошлиги бизнес вакилларида рақобатчи компаниялар орасида омон қолувчанлик ва мослашувчанлик каби имкониятларнинг мавжуд бўлиши, бозорда қатнашиш чегараларини аста-секин ошириш, тадбиркорлик фаолиятининг турли соҳаларида инновацияларни жорий этишни кўзда тутади. Ҳар қандай бозор тизими учун кичик ва ўрта хўжалик юритиш шаклларининг иштироки муҳим бўлиб, улар кўп жиҳатдан миллий иқтисодиёт таркибининг сифатини белгилайди. Айнан шунинг учун ҳам КБ секторининг рақобатбардошлиги муаммоси долзарб ҳисобланади. АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ “Корхона рақобатбардошлиги” тушунчасига турли қарашларни ўрганиб, таҳлил қилинаётган тушунча комплекс тушунча бўлиб, нафақат бозорда рақобатчилар устидан устунлик, харидорлар талабини қондириш, балки ўзгарувчи ташқи муҳитга мослашиш лаёқатини ҳам ўз ичига олишини кўрсатиш мумкин. Жумладан, А.А.Алексеенко, Т.В.Лейсленинг таърифлашларича, “ҳақиқий шароитларда корхонанинг товарларни лойиҳалаштириш, тайёрлаш ва сотиш ҳақиқий ва потенциал қобилияти бўлиб, улар рақобатчилар товарларига 1 Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг мамлакатимиз тадбиркорлари билан очиқ мулоқот шаклида ўтказилган учрашувдаги нутқи https://president.uz/uz/lists/view/7481 WWW.INFOCOM.UZ “RAQA MLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 11-SON 243 нисбатан истеъмолчилар учун нархли ва нархсиз хусусиятлари бўйича кўпроқ жозибадордир”2. А.В.Борщева, С.В.Ильченколарнинг фикрича, корхонанинг исталган даврда ўз рақобат устунликларини таъминлаш, фойда олиш ва самарали фаолият кўрсатиш ҳамда ташқи муҳит ва бозорнинг доимий ўзгарувчи шароитларга тезкор ва самарали мослашиш лаёқатини ифодалайдиган комплекс мураккаб хусусиятидир3. О.Н.Оковкина, А.М.Чупайдаларнинг тадқиқотларида келтирилишича, амалдаги корхонанинг рақобатчилардан мижозлар эҳтиёжларини қондириш соҳасидаги тафовут даражасини ифодалайдиган нисбий хусусиятидир4. В.Криворотов, А.Калина, С.Ерыпаловлар эса корхонанинг рақобат кураши шароитидаги фаолиятининг юқори иқтисодий самарадорлигини сақлаб қолиш қобилиятидир, деб таъкидлайдилар5. Юқоридагиларни умумлаштириб, шундай хулоса қилиш мумкинки, корхона рақобатбардошлиги – бу ташқи ва ички омиллар мажмуини мужассамлаштирадиган комплекс хусусият бўлиб, унинг асосида узоқ муддатли рақобат устунликлари шаклланади. Корхона рақобатбардошлиги кўплаб жиҳатларни, масалан, бошқарув сифати, ташкилот молиявий ҳолатини ўз ичига олади6. МЕТОДОЛОГИЯ Илмий мақолани ёзиш жараёнида илмий тадқиқотни амалга оширишнинг тизимли таҳлил, тарихийлик ва мантиқийлик, индукция ва дедукция, анализ ва синтез, қиёсий ва селектив танлаб тадқиқ қилиш, монографик таҳлил ва гуруҳлаш усуллари қўлланилган. МУҲОКАМА ВА НАТИЖАЛАР Сўнгги йилларда Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан кичик тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш ҳамда ишбилармонлик муҳитини сифат жиҳатдан яхшилаш бўйича қабул қилинган қарор ва 2 Алексенко А.А., Лейсле Т.В.

Доказательный фрагмент

«The article examines the presence of internal and external constraints that to varying degrees reduce the effectiveness of private entrepreneurship in the process of increasing the competitiveness of small and medium-…»

Образец извлечения

Демо-превью

The article examines the presence of internal and external constraints that to varying degrees reduce the effectiveness of private entrepreneurship in the process of increasing the competitiveness of small and medium-… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
artificial intelligence, economic efficiency, application of artificial, technologies, introduction of artificial intelligence in the economy, тадбиркорлик, ахборотлаштириш, рақобатбардошликни ошириш, давлат қўллаб-қувватлаши, algorithm, information security., монополлашув, ташкилий-иқтисодий механизм, бизнесни ривожлантириш, муниципал қўллаб-қувватлаш., рақобатбардошлик, кичик бизнес, application of artificial intelligence
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники