муҳофаза қилиш академияси магистранти

Аннотация

The article discusses optimizing the workload of state executors at the Bureau of Compulsory Enforcement by automating certain enforcement actions using artificial intelligence technologies. It also examines the broader use of digital technologies, electronic platforms, and information systems in ensuring the execution of enforcement documents. Key words: Bureau of Compulsory Enforcement, state executor, artificial intelligence, automation of enforcement of documents, digital technologies. Сунъий интеллект бугунги кунда дунё ҳаётининг барча жабҳалари қаторида давлат бошқаруви, шу жумладан, ижро иши юритиш соҳасида ҳам муҳим технологик инқилобларнинг асосий омилига айланмоқда. Ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларидаги қийинчиликлар, иш ҳажмининг юқорилиги, хусусан, катта ҳажмдаги ҳужжатлар билан ишлаш, вақт 49 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference самарадорлигини таъминлаш ва инсон омилидан келиб чиқувчи хатоларни камайтириш каби муаммоларни ҳал этишда сунъий интеллектнинг ўрни дунё миқёсида юқори баҳоланмоқда. Сунъий интеллект – инсоннинг билим ва кўникмаларига тақлид қилиш имконини берувчи (шу жумладан, мустақил равишда ўрганиш ва ечимларни излаш) ҳамда аниқ вазифаларни бажаришда инсон ақлий фаолияти натижалари билан таққосланадиган натижаларни олиш имконини берадиган технологик ечимлар мажмуи. “Замонавий сунъий интеллект турли амалларни бажаришга мўлжалланган алгоритм ва дастурий тизимлардан иборат бўлиб, инсон онги бажариши мумкин бўлган бир қанча вазифаларни ахборот базасига киритилган маълумотлар асосида амалга оширади. Шунингдек, сунъий интеллект мураккаб таҳлиллар ва катта маълумотлар билан ишловчи дастурларни ўз ичига олиб, мантиқли изчил мулоҳаза қилиш ҳамда тавсия бериш қобилиятига эга “ақлли” технология ҳисобланади.” Сунъий интеллект имкониятлари жаҳоннинг кўзга кўринган олим, ёзувчи ва мутахассислари томонидан ҳам жуда юқори баҳоланиб келинмоқда. Жумладан, швециялик философ Ник Бостром ўзининг “Сунъий интеллект. Босқичлар. Таҳдидлар. Стратегиялар” (Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies) китобида сунъий интеллект тараққиётининг эҳтимолий ссенарийлари, хавф-хатарлари ва уни бошқариш стратегиялари ҳақида сўз юритган бўлиб, унинг фикрича, “Сунъий интеллект энг сўнгги ихтиро бўлиши мумкин, чунки у барча кейинги ихтироларни ўзи амалга ошира олади.” Ёки, швед-америкалик физик олим ҳамда сунъий интеллект мутахассиси Макс Тегмарк ўзининг “Ҳаёт 3.0: сунъий интеллект даврида инсон бўлиб қолиш” (Life 3.0: Being Human in the Age of Artificial Intelligence) китобида таъкидлашича, “Сунъий интеллект ҳаётни илгари ҳеч қачон бўлмагандек гуллаб-яшнашига ёрдам бериши ёки биз бошқара олмайдиган даражага келиб қолиши мумкин.” Ўзбекистон Республикасида ҳам ижтимоий соҳа ва иқтисодиёт тармоқларида сунъий интеллект технологияларини жорий қилиш учун қулай шарт-шароитлар яратиш, мамлакатнинг сунъий интеллект технологияларидан фойдаланувчи дунёнинг етакчи давлатлари қаторига киришига эришиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 14.10.2024 йилдаги “Сунъий интеллект технологияларини 2030 йилга 50 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference қадар ривожлантириш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида”ги ПҚ-358- сонли қарори тасдиқланган. Ушбу қарорга асосан сунъий интеллект технологияларини 2030 йилга қадар ривожлантириш бўйича эришиш лозим бўлган мақсадли кўрсаткичлар белгиланган бўлиб, унга кўра, “Ўзбекистонда сунъий интеллект асосида яратилган дастурий маҳсулотлар ва кўрсатиладиган хизматлар ҳажмини 1,5 миллиард АҚШ долларига етказиш, ягона интерактив давлат хизматлари порталида сунъий интеллект асосида кўрсатилаётган хизматлар улушини 10 фоизга етказиш, сунъий интеллект йўналишида фаолият юритувчи илмий лабораториялар сонини 10 тага етказиш ҳамда юқори қувватли ҳисоблаш серверларини ишга тушириш, сунъий интеллект технологияларини ривожлантиришга қаратилган норматив-ҳуқуқий базани шакллантириш, соҳада стандартларни такомиллаштириш ва халқаро ҳамкорлик алоқаларини мустаҳкамлаш, маълумотларни қайта ишлаш ҳамда сунъий интеллектга асосланган лойиҳаларни ишга тушириш учун техник инфратузилма яратиш, ижтимоий соҳа ва иқтисодиёт тармоқларида мазкур йўналишдаги устувор лойиҳаларни амалга ошириш, сунъий интеллект технологияларидан фойдаланиш бўйича аҳолининг билим ва кўникмаларини ошириш, кадрлар салоҳиятини ривожлантириш, ҳукуматнинг сунъий интеллектга тайёрлик индексида (Government AI Readiness Index) Ўзбекистон Республикасининг биринчи 50 та ўриндаги давлатлар қаторига киришига эришиш” вазифалари қўйилган. Мазкур халқаро ташкилотнинг 2024 йил якунлари бўйича тақдим этган ҳисоботига кўра, Ўзбекистон “Сунъий интеллект стратегиялари ривожланиш босқичида бўлган давлатлар” қаторида эканлиги қайд этилиб, 53,45 балл билан дунё мамлакатлари орасида 70-ўринни эгаллаган. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 5 октябрдаги “Рақамли Ўзбекистон – 2030 стратегиясини тасдиқлаш ва уни самарали амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПФ-6079