НОВЫЙ ПОДХОД К ВОПРОСУ ГРАЖДАНСТВА В КОНСТИТУЦИИ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН В НОВОЙ РЕДАКЦИИ

Аннотация

In the article, the importance of the issue of citizenship in determining the legal status of a person, the fact that the new version of the Constitution of the Republic of Uzbekistan pays attention to clearly defining the rights and obligations of citizenship, further strengthening 157 the legal basis by increasing the responsibility for violating it, protecting citizens of Uzbekistan abroad creation of new norms and their expansion, issues of limiting the rights of citizens in the issue of going abroad and re-entering Uzbekistan are analyzed in detail. Keywords: citizenship, statelessness, foreign citizen, acquisition of citizenship, removal of citizenship, public fund "Compatriots", civil society, protection of citizenship. Fuqarolik ijtimoiy institut va amaliyot sifatida G‘arb tsivilizatsiyasiga egalik huquqini o‘tkazishdir. Fuqarolikni oshkor qilish siyosiy hamjamiyat a’zolarining imtiyozlari bilan, ularning qamrab olish holatlarini maqomiga ko‘ra - fuqarolarning biznes bilan shug‘ullanishi, jamoat yig‘ilishlarini qamrab olishi va ular ustidan mutlaq nazorat o‘rnatishi orqali aniqlandi. Janubiy Afrikaga yaqinlashish g‘oyasi hayotni imtiyozli egalik maqomi va keng doiradagi odamlar bilan bog‘lashdir. To‘g‘ri, keyinchalik yig‘ilish g‘oyasi bilan uzviy fuqarolik aloqasi g‘oyasi zaiflasha boshladi va siyosiy hayotga va xalq boyligiga unchalik e’tibor qaratilmagan fuqarolikning boshqacha, yangi shakliga yo‘l ochdi. Biroq, yondashuv paydo bo'lganda, ijtimoiy davlatning ishlab chiqaruvchisi, iste'molchisi yoki mijozi kabi maxsus ijtimoiy munosabatlar. Fuqarolik munosabatlarining o‘ziga xos turi sifatidagi nuqtai nazaridan fuqarolik institutlari odatda hayotning shaxsiy, ijtimoiy va madaniy sharoitlarini hisobga olgan holda umumiy siyosatni kuzatishda kuzatish amaliyoti bilan chambarchas bog'liqdir. Biroq, bir g‘oya - bu fuqarolik jamiyatining davlat institutida ishtirok etishi. Uni uchta asosiy elementdan biri bilan ajratish mumkin: ommaviy siyosiy hamjamiyatga a’zolik; siyosiy hamjamiyatga a’zo bo'lish orqali erishilgan huquqlar va ularning moddiy ta’minoti, shuningdek, ushbu jamiyat hayotida kuzatilayotgan yuqumli kasalliklar, iqtisodiy va madaniy jarayonlarda ishtirok etish. Bu uch element faqat bir-biridan ajralmas emas; amalda ular tez-tez bir-biri bilan uchrashib, demokratik hayot va aholining katta qatlamlari farovonligi uchun zarur shart-sharoitlarni ta'minlaydi. Fuqarolik — Konstitutsiyaviy institut. Uning asoslari yangi tahrirdagi Konstitutsiyamizning IV bobi 22-24-moddalarida belgilanib qo‘yilgan. “O‘zbekiston Respublikasining butun hududida yagona fuqarolik o‘rnatiladi. O‘zbekiston Respublikasining fuqaroligi, unga qanday asoslarda ega bo‘lganlikdan qat’iy nazar, hamma uchun tengdir. Qoraqalpog‘iston Respublikasining fuqarosi ayni vaqtda O‘zbekiston Respublikasining fuqarosi hisoblanadi” (Konstitutsiyaning 22-moddasi). Shuningdek, yangi tahrirdagi Konstitutsiyamizning 23-moddasi “O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi O‘zbekistondan tashqariga majburiy chiqarib yuborilishi yoki boshqa davlatga berib yuborilishi mumkin emas. Davlat xorijda yashayotgan vatandoshlar bilan aloqalarni 158 saqlab qolish hamda rivojlantirish to‘g‘risida xalqaro huquq normalariga muvofiq g‘amxo‘rlik qiladi” deb belgilab bermoqda. 2018-yil 25-oktabrda qabul qilingan ”Xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlar bilan hamkorlik sohasida O’zbekiston Respublikasi davlat siyosatini yanada takomillashtirish chora- tadbirlar to‘g‘risida”gi Prezident qaroriga muvofiq, quyidagilar vatandoshlar qatoriga kiritiladi: a) chet elda vaqtincha yurgan O‘zbekiston fuqarolari; b) xorijga chiqib, chet el fuqaroligini olgan, O‘zbekistonga ma’naviy va madaniy nutqai nazardan mansublikni his qilgan shaxslar; c) etnik, til va madaniy-tarixiy nuqtai nazardan o‘zini o‘zbeklar yoki qoraqalpoqlar sifatida identifikatsiya qilgan hamda O‘zbekiston bilan aloqada bo‘lish xohishida bo‘lgan chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar. 2021-yilda xorijda vatandoshlar bilan hamkorlikni rivojlantirish, ularning huquq va erkinliklarini himoya qilish maqsadida prezident qarori bilan ”Vatandoshlar” jamoat fondi tashkil etilgan va Fondni Vasiylik kengashi boshqaradi. Konstitutsiyaviy demokratik huquqning zamonaviy amaliyotchilarining batafsil tahlili shuni ko'rsatadiki, yangi amaliyotchilarni tan olish nafaqat jamiyatning bir qismini aniq yoki so‘zsiz chetlab o‘tishni, balki zamonaviy siyosatning “yozilmagan” qoidasining paydo bo'lishini ham talab qiladi. Inson huquqlarining buyuk deklaratsiyasi, fransuz va fransuz, nikoh. Ushbu deklaratsiyalarda tasvirlangan inson huquqlarining ramziy ma'nosi shundaki, bu huquqlar boshqa barcha huquqlar - faqat ijtimoiy va madaniy huquqlar uchun emas, balki zamonaviy jamiyatning butun demokratik tuzilishining mohiyati va mohiyati uchun poydevor toshida joylashganligi bilan belgilanadi. Shunday ekan, eski va ortib borayotgan huquqlar, huquq-erkinlik va huquq- majburiyatlar o'rtasidagi ziddiyat zamonaviy demokratik davlat uchun h