Использование современного зарубежного педагогического опыта в медицинском образовании

Аннотация

This scientific article describes the great benefit of human health in the construction of a new Uzbekistan, increasing the medical literacy of the population to preserve it, raising medical education to the level of modern requirements, in-depth study of national medical values passing from ancestors to generations, and using them as a criterion of morality, as well as making sufficient investments in human continuity, interesting points were also made about the introduction of sufficient investments in ensuring the continuity of human health, scientific and practical issues of “Smart Medicine” and “Digital Medicine”. Keywords: person, human health, value, national value, medical education, medical education, health, investment, healthcare. КИРИШ Ҳар қандай давлатнинг инновацион тараққиётдаги муваффақияти кўп жиҳатдан унинг инновациялар соҳасида давлат сиёсатини нечоғлиқ самарали олиб бориши ҳамда инсон саломатлигини сифатли шакллантиришига боғлиқ. Инсон саломатлиги инсониятнинг ва ҳар бир давлатнинг тақдирини белгилайдиган асосий мезонига айланди. Инсон саломатлигини сақлаш – инсон ва умуман жамиятнинг хилма-хил эҳтиёжларини қондириш учун фойдаланиладиган билимлар, малакалар ва кўникмалар тўпламидир. Инсон саломатлиги орқали фақат биргина инсоннинг ўзига эмас, балки бошқаларга ҳам наф келтириши мумкин. Бу эса, миллий ва умуминсоний қадриятларга таянган ҳолда амалга оширилиши зарур. Албатта, глобаллашув шароитида янгиланиш ва юксалишлар ҳар бир соҳада интерациялашув, инновацион тафаккурни ва уларга асосланган жамоавий уйғунлашув ҳамда инновацион муҳитни талаб этади. Шу сабабли ҳам давлатнинг инновацион ривожланишининг устувор йўналишларидан бири бу инсон саломатлигини сақлаш учун мақбул шароитларни яратишга қаратилган институционал ислоҳотларнинг зарурлигидир. ИШНИНГ МАҚСАДИ Адабиётлар билан ишлаш, манбаларни ўрганиш ва таҳлили натижасига асосланиб, инсон саломатлигини сақлашда миллий тиббий қадриятларнинг ўрни ва аҳамиятини ёритишдан иборат. ҚЎЛЛАНИЛГАН УСУЛЛАР Адабиётлар билан ишлаш ва илмий-назарий таҳлил. 428 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция ОЛИНГАН НАТИЖАЛАР МУҲОКАМАСИ Таъкидлаш керакки, бугунги кунда жамиятнинг инсон саломатлигининг ҳар томонлама ўсиши, асосан илм-фан, таълим ва соғлиқни сақлаш соҳасида инсон салоҳиятини ривожлантирадиган юқори технологияларни яратиш устувор аҳамиятга эга. Айтиш жоизки, миллий қадрият – миллатнинг тарихи, яшаш тарзи, маънавияти ҳамда маданияти билан узвий боғлиқ ҳолда намоён бўлади. Шу нуқтаи назардан ўзбек халқи миллий, маънавий қадриятлар ва ахлоқ одобга бағишланган махсус теран таълимотларнинг меросхўридир. Жумладан, Марказий Осиёлик мутаффаккирлардан Ибн Сино, Беруний, Фаробий, Алишер Навоий саломатлик меъёрларини батафсил ёритиб берган асарлари бугунги кунда ҳам ўз аҳамиятини, долзарблигини йўқотмаган. Шунингдек, жаҳонда кўзга кўринган шифокорлар-файласуфлар бевосита тиббиёт фалсафасини ўрганиб, методологик жиҳатдан инсон саломатлигини сақлашнинг илмий- амалий жиҳатларини асослаб беришга ўзларининг ҳиссасини қўшганлар. Булар: Гиппократ, Гален, Парацельс, Жюльен Ламетри, Аристотель, Д. Локк, И. Кант, З. Фрейд, К. Юнг, К. Ясперс, М.Я. Мудров, Н.И. Пирогов, И.М. Сеченов, И.И.Мечников, И.П.Павлов ва бошқалар бўлиб, улар ўзларидан катта фалсафий мерос қолдирганлар. Гуманист шифокор фаолиятининг ёрқин намунаси сифатида М.Я. Мудровнинг фаолиятини кўриш мумкин. У Москва давлат университетининг тиббиёт факультети декани сифатида талабаларнинг клиник тафаккурини, балки тиббиётнинг гуманистик базасини ривожлантиришга ҳам ҳисса қўшган. М.Я. Мудров тингловчиларга тиббиётнинг деонтологик асосларини, Гиппократ ахлоқини очиб беради. У Гиппократнинг машҳур “ҳаёт қисқа, илм узоқ, имконият чайқалади, тажриба алдамчи, ҳукм қилиш қийин”, деган афоризмини баҳам кўрган ҳолда “Инсоннинг бутун ҳаёти фан ҳақиқатларини тушуниш учун етарли эмас. Шунинг учун тиббиёт сиздан умрингиз охиригача доимий ўқиш ва машқ қилишни талаб қилади” [5], – деб ёзган эди. Миллий қадриятлар инсон саломатлигини сақлашга масъул бўлган шифокорларнинг янги авлодини етиштиришда келажакдаги шифокорнинг энг муҳим сифати бўлмиш, унинг ташқи кўриниши ва хулқ-атвори, камтарлиги, ҳалоллиги билан беморларнинг кайфиятини уйғотиш қобилиятини кўтаришга қаратилган бўлиши керак. Чунки, шифокорнинг барча ҳаракатларидаги ҳалоллик, ростгўйлик, тўғрилик уни жуда-жуда безатади. Профессор Н.Э.Муҳаммадиев ёзганидек: “Шуни унутмаслик керакки, одоб бўлмаган жойда маънавият бўлмайди. Маънавиятсиз ходим эса ўзининг хизмат вазифасини одоблилик билан бажариш қобилиятига эга бўлолмайди. Шунинг учун ҳам донишмандларимизнинг хушмуомалалик ва одоблилик ҳақидаги фикрларига амал қилиш шифокорнинг обрўсини оширади ва уларга нисбатан халқнинг ишончини кучайтиради. Бунда ҳалоллик – ҳар бир инсоннинг ўз кучи билан меҳнат қилиши, шунинг эвазига топган мол- 429 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании»