МЕТОДИЧЕСКИЕ РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ПРОЦЕССУ РАБОТЫ СО СТУДЕНТАМИ В КЛАССЕ ФОРТЕПИАННОГО АНСАМБЛЯ.

Аннотация

This article focuses on methodological recommendations regarding the process of working with students in the piano ensemble class. Reasonable opinions and comments within the scope of the topic are cited throughout the article. Conclusions and suggestions are given at the end of the article. Key words: work with students, methodological recommendations, piano ensemble. МЕТОДИЧЕСКИЕ РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ПРОЦЕССУ РАБОТЫ СО СТУДЕНТАМИ В КЛАССЕ ФОРТЕПИАННОГО АНСАМБЛЯ. Аннотация. В данной статье рассмотрены методические рекомендации, касающиеся процесса работы со студентами в классе «Фортепианный ансамбль». Обоснованные мнения и комментарии в рамках темы цитируются на протяжении всей статьи. Выводы и предложения даны в конце статьи. Ключевые слова: работа со студентами, методические рекомендации, фортепианный ансамбль. Fortepiano ansambli janri qadim davrlarda Evropada mavjud bo‘lgan. Mazkur janr ХУШ asming ikkinchi yarmiga kelib rivojlana boshladi va ulkan mashhurlikka erishib, musiqiy hayotning ajralmas qismiga aylandi. Tabiiyki, bu janr boy va xilma-xil musiqiy adabiyotning ham vujudga kelishiga sabab bo‘ldi. To‘rt qo‘l bo‘lib ijro etish uchun mo‘ljallangan asarlami yaratishga XIX asming deyarli barcha kompozitorlari alohida hissa qo‘shganlar. XX asrga kelib ushbu janr yanada taraqqiy etib bordi., Shu o‘rinda savol tug‘iladi. Fortepiano duetining shu qadar tez gullabyashnashining sababi nimada bo‘lishi mumkin? Awalambor, bu janr tenghuquqlik imkoniyatlarini yaratadi, uy sharoitida musiqa ijro etish an’analarini keng targ‘ib etadi. Bundan tashqari, XVIII asming oxiri va XIX asr boshlarida yaratilgan to‘rt qo‘llik asarlar pianistik mahorati o‘rta darajada bo‘lgan ijrochilar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, aksariyat havaskorlar uchun qo‘l kelardi. Pedagogik amaliyotda ham bu asarlardan muvaffaqiyatli foydalanilgan. To‘rt qo‘llik ijro katta va kichik yoshdagi ijrochilarda ijrochilik ko‘nikmalarini rivojlantirar edi. Fortepiano duetini janrining mashhur bo‘lishiga yana bir sabab shundaki, to‘rt qo‘llik ijro orkestr effektlarini ifodalay olishga imkon yaratdi. XVIII asming oxiri va XIX asr boshida vujudga kelgan orkestr asarlarining to‘rt qo‘llik talqini fortepiano duetining musiqiy-ma’rifiy vazifasini belgilab berdi. Tez orada opera, simfonik, kamer-ansambl asarlari o‘zining to‘rt qo‘llik talqini bilan birgalikda 7 25 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ chop etila boshladi va bu hoi an’ana tarziga kirib qoldi. Shunday qilib, XIX asrda tinglovchilar turli xildagi janrlar bilan aynan shu tarzda tanisha boshlaganlar. Qanchadan-qancha buyuk asarlar to‘rt qo‘llik talqin bois mashhurlikni q‘lga kiritdi. Musiqiy ta’lim jarayonida barcha musiqachilar fortepiano sinfl (umumiy va maxsus)dan o‘tadilar. To‘rt qo‘llik ijro ansambli esa o‘quv muassasasida ham, uy sharoitida ham qo‘l keladigan janr bo‘lib, uning musiqaqi san’atidagi o‘mi beqiyosdir. Hamkorlikda ijro etish san’atini o‘rganishni fortepiano ansambli sinfidagi mashg‘ulotlardan boshlash maqsadga muvofiqdir. Hamkorlikdagi ijroning boshqa shakllaridan farqli o‘laroq, fortepiano dueti bir xil mutaxassislikka oid ijrochilami o‘zida birlashtiradi. Bu esa ular orasidagi o‘zaro usaro uyg‘unjikni ta’minlaydi. Ushbu janr ko‘p yillik tarixga ega. Fortepianoda to‘rt qo‘l bo’lib ijro etish shaklidan barcha davrlarda foydalanib kelingan bo‘lib, sozandalar o‘z ijro mahoratlarining deyarli hamma bosqichlarida ushbu faoliyat bilan shug‘ullangan. Bu holat bugungi kunda ham kuzatiladi. Shu o‘rinda savol tug‘iladi. Ansambl ijrosining foydasi nimada? Qaysi sabablariga ko‘ra u o‘quvchining umummusiqiy rivojiga turtki bera oladi? Ansambl ijrosi musiqiy adabiyot bilan keng va har tomonlama tanishuv uchun eng yaxshi imkoniyatlami yaratadi. Bunda musiqachi turli badiiy uslub va tarixiy davrlarga oid asarlami o‘rganadi. Shuningdek, ijrochi fortepiano uchun yozilgan asarlardan tashqari, opera, simfonik, kamer-cholg‘u hamda vokal asarlaming klavirlari bilan ham tanishishga muyassar bo‘ladi. Boshqacha qilib aytganda, ansambl’ ijrosi - musiqiy tasavvurning doimiy yangilanib turishi, boy va turli xarakterdagi musiqiy axborotning oqib kelishini ta’minlaydigan faoliyat turidir. U yangi va turli-tuman tasawuming kirib kelishini ta’minlab, musiqaga nisbatan “musiqiy salohiyatning markazi va hissiy munosabat”ning taraqqiy etishiga omil bo‘lib xizmat qiladi. Tinglash natijasida qo‘lga kiritilgan ko‘plab yorqin tasawurlaming jamlanishi badiiy xayolning rivojlanishiga turtki beradi. Hissiy to‘lqinlanishning avjida musiqiy-aqliy harakatning umumiy ko‘tarilishi yuzaga keladi. Ansambl ijrosi o‘quvchidagi boshqa xususiyatlaming rivojlanishiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Jumladan: musiqiy eshitish qobiliyati, ritmik hissiyot, xotira, harakat ko‘nikmalari. Ushbu xususiyatlaming rivojlanishi musiqiy faoliyatning boshqa turlarida ham asqotadi. Bular - musiqa tinglash, musiqiy-nazariy fanlami o‘rganish, musiqiy materialni must