АНАЛИЗ РЕПТИЛИЙ, ПЕРЕЧИСЛЕННЫХ В СЛОВАРЯХ

Аннотация

This article analyzes reptiles listed in dictionaries. Reasonable opinions and comments within the scope of the topic are presented throughout the article. At the end of the article, conclusions and suggestions are given. Keyword. Reptiles, snakes, lizards. АНАЛИЗ РЕПТИЛИЙ, ПЕРЕЧИСЛЕННЫХ В СЛОВАРЯХ Аннотация. В статье анализируются рептилии, перечисленные в словарях. Обоснованные мнения и комментарии в рамках темы представлены на протяжении всей статьи. В конце статьи даны выводы и предложения. Ключевое слово. Рептилии, змеи, ящерицы. Sudralib yuruvchilar -umrtqalilar sinfi.Qadimgi sudralib yuruvchilar-kotilozavrlar o‘rta karbonda stegosefallardan paydo bo‘lgan. Hozirgi sudralib yuruvchilar uzunligi bir necha sm dan 10 metrgacha bo‘ladi. Skeleti deyarli to‘liq suyaklangan. Oyoqlari boshqa quruqlikda yashovchilarnikiga o‘xshash besh barmoqli tipda;ayrim tiplilarida esa oyoq bo‘lmaydi. Ko‘pchilik sudralib yuruvchilar qovurg‘alari to‘sh suyaklari bilan birikib, ko‘krak qafasini hosil qiladi. Sudralib yuruvchilarda birinchi marta ko‘krak qafasi orqali nafas olish paydo bo‘ladi. Bosh miyasi sut emizuvchilar hamda qushlarnikiga nisbatan kuchsiz rivojlangan bo‘ladi. Qon aylanish doirasi 2-ta,yuragi 3-kamerali, yurak qorinchasida chala to‘siq parda bo‘ladi. Faqat timsoxlar yurak qorinchasi to‘liq ikkiga bo‘lingan,yuragi to‘rt kamerali.Terisi muguz yoki tangachalar bilan qoplangan bo‘ladi. Hozirgi sudralib yuruvchilarning 8000 ga yaqin,O‘zbekistonda esa 2 turkum (tangachalilar va toshbaqalarga)mansub 58-turi mavjud. Anktarktitadan tashqari barcha qit‘alarda uchraydi.Sudralib yuruvchilar tuxum qo‘yadi. Ayrim turlari tirik tug‘adi yoki tuxumdan tirik tug‘adi. Tuxumlari sariqlikka boy. Tuxumni po‘chog‘i qurib qolishdan saqlaydi. Ayrimlari yirtqich va hashorotxo‘r bo‘ladi. Ayrimlarining go‘shti iste'mol qilinadi. Hozirda lug‘atlardagi ba'zi sudralib yuruvchilarning yozilishini va farqlarini ko‘rib chiqamiz. At tuhfat uz-zakiyati fil lug‘otit turkiya 1)ìlon-ilon 189-bet. 2)савулчан-chuvalchang 256-bet. 3)кракодил-timsox 201-bet. "Devoni lug'otit turk" 1-tom. 5 74 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 1)ìlon -ilon 201-bet. 2)курт-qurt 231-bet. "Devonu lug'otit turk" 3-tom. 1)совулшань-chuvalchang 242-bet. Kelurnoma 1)курт-червь-qurt 93-bet. Древнетюрская словарь. 1) Jìlan-ilon 267-bet. Lug‘atlarda sudralib yuruvchilar nomi bilan tanishar ekanmiz, har bitta lug‘atning o‘ziga xos xususiyatlari bilan tanishamiz. Xulosa o‘rnida shuni aytishimiz mumkinki bu sudralib yuruvchilar nomlari hamma zamonlarda har xil aytilib kelingan. Biz bu lug‘atlar orqali ularning o‘tmishda qanday aytilganligini bilib olamiz. Vaxtlar o‘tishi bilan sudralib yuruvchilar nomlari leksik, grammatik va fonetik o‘zgarishlarga uchragan.