ИСПОЛЬЗОВАНИЕ МУЛЬТИМЕДИА ПРИ ОРГАНИЗАЦИИ ПРАКТИЧЕСКИХ ЗАНЯТИЙ ПО ИНФОРМАЦИОННЫМ ТЕХНОЛОГИЯМ В ВУЗАХ

Аннотация

The article describes the state, experience and prospects of applying IT technologies and multimedia tools to the educational process in all higher education institutions. Features of the definitions of educational technologies and their constructive analysis, international experiences on the use of multimedia education and IT technologies in the world's leading universities are considered. Keywords: IT technologies, multimedia, educational resources, technology, computer. Ta'lim texnologiyalari juda xilma-xildir. Ushbu kontseptsiyaning eng umumiy ta'riflarini ko'rib chiqsak: Ta'lim texnologiyalari fanni loyihalash yoki o'qitish va ijtimoiy tashkil etishning fundamental muammolarini hal qilishga qaratilgan turli ilmiy qiziqishlar to'plami sifatida ko'rib chiqilishi mumkin. Amaliy nuqtai nazardan, ta'lim texnologiyalari ma'lum darajadagi bilim, ko'nikmalarni shakllantirish shart-sharoitlari sifatida belgilanadi, bu esa ma'lum darajadagi mutaxassis kompetentsiyasiga mos keladi. Biroq, ko'pchilik tadqiqotchilar va amaliyotchilar tomonidan ta'kidlangan bir nechta qarashlar mavjud [1]. Texnologiyadan foydalanish fundamentaldir: texnologiya amaliy muammolarni hal qilish uchun ilmiy bilimlarni tizimli ravishda qo'llashni anglatadi. Bu ta'lim sohasida tegishli, texnologik 6 93 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ jihatdan qo'llab-quvvatlanadigan jarayonlar va resurslarni yaratish, ulardan foydalanish va boshqarish orqali o'rganish va ishlashni rag'batlantirishning tizimli, takrorlanuvchi jarayonidir [2]. Ta'lim texnologiyalari jarayonlarning murakkabligi va ko'p qirraliligini hisobga oladigan kompleks yondashuvga asoslanadi. Xalqaro texnik ta'lim assotsatsiyasi talablariga muvofiq ta'lim texnologiyalari (axborot texnologiyalari) ta'lim jarayoni va ta'lim samaradorligini oshirish vositasi sifatida qo'llaniladi. O'quv jarayonining samaradorligini oshirish vositasi sifatida multimedia texnologiyalari yoki audiovizual vositalardan foydalanish va Xalqaro texnologiya ta'limi assotsatsiyasi tomonidan tavsiya etilganlarni o'rganadi. Ushbu tavsiya turli sohalarni boshqarishning texnik va texnologik rivojlanish istiqbollari va jamiyatning kundalik hayotida axborot texnologiyalarini qo'llashning umumiy ta'lim darajasi bilan asoslanadi. Shu bilan birga, ta'lim sohasi nazariy asoslarni ishlab chiqish va ulardan foydalanish va o'quv jarayonlarini samarali qurish imkonini beradigan amaliy vaziyatlarni qo'llashga qaratilgan. Shuni ta'kidlash mumkinki, texnologiya ham vosita, ham katalizatorlik vazifasini bajarib, hozirgi zamon ehtiyojlariga mos ravishda o'zgarishlarni amalga oshirish vositasiga aylanishi mumkin. Shuni ham qo‘shimcha qilish kerakki, multimedia vositalaridan foydalangan holda ta’lim salohiyatini ro‘yobga chiqarish uchun malakali professor-o‘qituvchilar tarkibidan nafaqat mavjud multimedia o‘quv qurollaridan foydalanishni qo‘llab-quvvatlash, balki o‘quvchilarda mustaqil ijod qilish ko‘nikmalarini shakllantirish ham zarur. Yetakchi universitetlarda multimediali ta’lim va IT texnologiyalaridan foydalanish bo‘yicha jahon tajribasilariga nazar solsak: Jahon tendentsiyalari tahlili shuni ko'rsatadiki, barcha rivojlangan mamlakatlarda jamiyatni axborotlashtirish davri tabiiy ravishda ta'lim tizimiga va madaniy hamda tarixiy tajribani tarjima qilish jarayonini tashkil etishning o'ziga xos tamoyillariga yuqori talablarni shakllantirishga olib keldi.[4]. Madaniyatda cheklanmagan qo'llaniladigan yangi intellektual ta'lim va kognitiv vositalarning paydo bo'lishi deyarli hamma uchun mavjud an'anaviy ta'lim shakllari, uning maqsadlari, mazmuni va kamaytirishni tashkil etish usullarining yetarli emasligini ko'rsatdi.[4] Shunchaki shuni ta'kidlamoqchimanki, axborot texnologiyalarini o'quv va ilmiy jarayonlarga joriy etish uchun "eski" ta'lim usullaridan butunlay voz kechish kerak emas, balki oqilona va tasdiqlangan ta'lim usullarida foydalanish kerak. Multimedia texnologiyalaridan foydalanish nafaqat o'quv jarayonini tashkil etishda yangi imkoniyatlarni taqdim etadi, balki universitet talabalarining ijodiy xususiyatlarini rivojlantirishda ham ishtirok etadi. Faol va interaktiv o'qitishning samarali usullarini samarali amalga oshirish uchun auditoriyani kompyuter va multimedia uskunalari bilan ta'minlash, tashqi ma'lumot manbalariga kirish uchun axborot olish imkoniyatlarini yaratish, tegishli multimedia kurslarini ishlab chiqish kerak. Bunday sharoitda nafaqat talabalar, balki professor-o‘qituvchilar ham ta’lim va mehnat sharoitlarida talab qilinadigan tegishli ko‘nikmalarga ega bo‘lmoqdalar, ya’ni ta’lim sifati butun jamiyat taraqqiyotining asosiy tizimi sifatida yuksalib boradi. Shuni ham ta'kidlashni istardimki, multimedia texnologiyalari o'quv jarayonidagi yangi axborot texnologiyalarining eng jadal rivojlanayotgan yo'nalishlaridan biridir. Yana bir muhim ijobiy omil - bu dasturiy ta'minotni simulyatsiya qilishning turli usullari va m