ИЗУЧЕНИЕ АТАКУЮЩИХ ДЕЙСТВИЙ ЮНЫХ ФУТБОЛИСТОВ ВО ВРЕМЯ ИГРЫ В ДЕТСКО-ЮНОШЕСКОЙ СПОРТИВНОЙ ШКОЛЕ

Аннотация

This article covers the topic of studying the attacking movements of young football players in the sports school of children and teenagers during the game. Key words: youth sports school, national team, youth and teenagers. ИЗУЧЕНИЕ АТАКУЮЩИХ ДЕЙСТВИЙ ЮНЫХ ФУТБОЛИСТОВ ВО ВРЕМЯ ИГРЫ В ДЕТСКО-ЮНОШЕСКОЙ СПОРТИВНОЙ ШКОЛЕ Аннотация. В данной статье затронута тема изучения атакующих действий юных футболистов, занимающихся футболом в детско-юношеской спортивной школе. Ключевые слова: детско-юношеская спортивная школа, сборная команда, молодежь и подростки. Ma'lumki, biz barcha O‘zbekiston terma jamoa, klublarda yoshlar va o‘smirlar terma jamoalarimiz hujum uyushtirishda yuqori natijalarni qayd ko‘rsata olmaganlarin ko‘pgina mualliflar ta'kidlashgan. Futbol mutaxassislari va futbol murabbiylarining fikrlaricha, mag‘lubiyatlarimizni sababi, bu futbolchilarimizning hujum uyushtirish harakatlarini sust va noaniq bajarishlarida deb ta'kidlashayapti. Murabbiylar o‘quv-mashg‘ulot jarayonlarida hujum uyushtirish mahoratni takomillashtirishga doir mashqlarni futbol bilan shug‘ullanuvchi bolalarning yoshi, jismoniy va funksional imkoniyatlaridan qat'iy nazar qo‘llaydilar. Shuni xisobga olganda futbolchilarimiz bu kamchiliklarni bartaraf etish uchun murabbiylar anchagina ishlashlariga to‘g‘ri keladi. Futbolchilarning himoya zonasidan tez raqib tomon hujum uyushtirish, jamoani g‘alabaga yetaklaydi. Lekin butun harakatlar jamoa futbolchilardan tezligi, texnik-taktik harakatlarni amalga oshirib hujumni yakunlashda muhim ahamiyatga ega. Ayniqsa, yosh futbolchilarning to‘pni o‘rta va uzoq masofaga, sherigini harakat qilish yo‘lliga oshirib bershi muhim ahamiyat kasb etadi. Bunday hujumni asosiy maqsadi, to‘pni raqibni himoya zonasiga tezda yetkazib berigan holda, darvoza yonida havfli harakatlar bilan darvozaga gol urishdan iborat. Shuning uchun yosh futbolchilarning hujum qilish va hujumni yakunlovchi bosqichi qaratilgan mavzusi ko‘pgina mutaxassis va murabbiylar diqqatida hisoblandi. Bundan tashqari hozirgi kunda bunday hujumlarga necha soniya vaqt ketishi, necha futbolchi ishtirok etishi va darvozaga zarba berish boshqa harakatlari dolzarb mavzulardan hisoblanadi. Shundan kelib chiqib 5 08 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ biz ish mavzusini tanladik. Hujum uyushtirish harakatlarini musobaqa sharoitida o‘rganish va ularni samaradorligini aniqlash ishimizning maqsadi hisoblanadi. Yoshlar o‘rtasida O‘zbekiston chempionatida ishtirok etib kelayotgan “BO‘SM№19” (tajriba guruhi) va “BO‘SM№3” (nazorat guruhi) jamoalarining 15-16 yoshdagi futbolchilari tadqiqot ob'ekti sifatida jalb qilindi, ularda hujum uyushtirish taktik tayyorgarlikni oshirishga qaratilgan vositalardan foydalanish tadqiqot predmeti sifatida tanlab olindi. Biz kuzatish olib borgan nazorat va tajriba guruhidagi jamoalarning turli miqdoriy ko‘rsatkichlari, texnik-taktik harakatlarga bog‘liqligini aniqlashda, qiziqarli natijalarni qo‘lga kiritdik. BO‘SM№3 (nazorat guruhi) va BO‘SM№19 (tajriba guruhi) futbolchilari 10 ta o‘yin davomida o‘rtacha natijalarini qayd etib aniqlashga harakat qildik. Olingan natijalardan 10 soniyalik tez hujum uyushtirida nazorat guruhi futbolchilari bir o‘yin davomida tadqiqotdan oldin 86 marotaba hujum harakatlarini tashkil qilib, ularda texnik-taktik harakatlarini 508 marotaba bajarilganligini aniqladik. Bunda asosan oldinga qisqa, o‘rta va uzoq masofaga to‘p uzatishlar 336 tani (SK 67%) tashkil etsa, tajriba guruhi futbolchilari 318 tani (SK 61%) tashkil etgan. Bunda asosiy harakatlari 30-40 soniyali hujumlarga to‘g‘ri keladi. Mana shu vaqtlarga to‘pni sherigiga oshirib berishlaridagi ko‘p sonli harakatlarini ko‘rishimiz mumkin. Biz BO‘SM№3 maktabida shug‘ullanuvchi futbolchilarning turli vaqtlardagi bajarilgan harakatlariga to‘xtalishga harakat qildik. Bunda 10 soniyagacha (s) bulgan hujumlarda 91 ta texnik taktik harakatlarini (TTH), 20-30 soniyagacha 116 ta tth, 40 soniyagacha 102 ta tth va 50 soniyagacha 83 ta tth qayd etdik. Tajriba guruhi futbolchilarida esa, 10 s – 90 ta tth, 20 s – 113 ta tth, 30 s – 106 ta tth, 40 s – 96 ta tth va 50 s – 76 ta tth natijalarni qayd etdik. Bu yerda turli vaqtlarda amalga oshirilgan texnik-taktik harakatlarni asosiy urini to‘pni oshirib berish harakatlari turishini ko‘rmoqdamiz. Ya'ni texnik-taktik harakatlarni 60-70% to‘pni oshirib berish bilan o‘yin surati olib borilishi aniqlandi. Bunda nazorat guruhi futbolchilari to‘pni sherigiga oshirib berishda 10 s – 64 (34) ta, 20 s – 79 (47) ta, 30 s – 72 (51) ta, 40 s – 64 (49) ta va 50 s – 57 (45) tani qayd etdik. Tajriba guruhida esa 10 s – 67 (33) ta, 20 s – 80 (43) ta, 30 s – 62 (41) ta, 40 s – 61 (46) ta va 50 s – 48 (36) tani qayd etdik. Bu natijalarga e'tibor beradigan bo‘lsak, 10-20 soniyagacha amalga oshiriladigan hujumlar sonida bajariladigan texnik-taktik harakatlar soni va samaradorligiga hatoliklar, boshga soniyada amalga oshiriladigan hujumlardag