Социально-экономическое значение бедности и пути ее снижения: передовой зарубежный опыт и национальная практика

Аннотация

this article discusses and analyzes the level of ўз ечимини кутаётган долзарб масаласи сифатида poverty, its international criteria and the methodology for кун тартибига олиб чиқилди. Бу борада, determining the poverty line, the causes and socio-economic Давлатимиз раҳбари ўзига хос шундай consequences of poverty, the main functions of the state in ёндашувни илгари сурдики, унга кўра: reducing poverty, including the experience in developed "Камбағалликни камайтириш ойлик ёки нафақа countries to reduce it. Also, were highlighted current микдорини кўпайтириш, ёппа- сига кредит institutional reforms for reduce poverty in our country. бериш, дегани эмас. Бунинг учун, энг аввало, Keywords: poverty, socio-economic consequences of аҳолини касбга ўқитиш, молиявий poverty, poverty line, minimum consumer spending, unified register of social protection, purchasing power parity (PPP), саводхонлигини ошириш, одам- human capital, labor resources, migration, economic growth, gross domestic product (GDP), social assistance. К амбағаллик ижтимоий-иқтисодий ҳодиса сифатида иқтисодий ривож- ланиш жараёнида моддий ва номоддий им- тиёзлардан 90 Жамият ва бошқарув / Общество и управление / Society and Administration №2 (96) 2022 ларда тадбиркорлик ҳиссини уйғотиш, инф- самарали усули иқти- содиётда банд аҳоли ратузилмани яхшилаш, фарзандларини ўқитиш, сонини ошириш, уларга муносиб ва меҳнат сифатли даволаниш, манзилли нафақа тўлаш унумдорлиги юқори бўлган тўлиқ иш билан банд тизимини жорий кдлиш керак" [1]. бўлишни таъминлаш, қишлоқ жойларида Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси тадбиркорлик учун шарт-шароитлар яратишдан Президенти ташаббуси билан Иқтисодий иборат ҳисобланади. тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш Иқгисодиёт қонунларига асосан, камбағал- вазирлигининг ташкил этилиши эса, ай- нан ушбу лик бир неча сабабларга кўра содир бўлади: вазифалар ижросини тизимли ра- вишда биринчидан, даромаддари паст мамлакат- лар таъминлашда амалий қадамгина бўлиб сифатли таълим ва соғлиқни сақлаш учун қолмасдан, юртимизда камбағаллик- ни етарлича пул сарфлай олишмайди, камбағал қисқартириш борасида институционал аҳоли эса, сифатли пуллик таълим ва тиббиёт ислоҳотлар амалга оширилаётганининг ёрқин хизматларига қурби етмас- лиги сабабли инсон ифодасидир. салоҳияти пасайиб, камбағалликдан қочиб қутула Албатта, юқорида қайд этилганидек, гло- бал олмайди; миқёсда дунё минбарларининг бош мавзусига иккинчидан, камбағал аҳолининг даро- айланаётган муаммолардан бири бўлган мадлари пасайиб боргани сари, истеъмол камбағалликни қисқартиришнинг тўғри ва энг бозорининг сиғими мутаносиб равишда кичрайиб самарали усули — иқтисодиёт- да банд а\оли со боради ва бунинг натижасида саноат моллари, ни ни ошириш, улар га му- носиб ва меҳнат қишлоқ хўжалиги маҳсу- лотлари ва айниқса, унумдорлиги юқори бўлган тўлиқ иш билан банд хизматларга бўлган талаб пасайиб боради. Бу эса, бўлишликни таъмин- лаш, қишлоқ жойларида ўз навбати- да, иқтисодий тараққиётга тўсқинлик тадбиркорлик учун шарт-шароитларни қилади, бюджет даромадларини камайти- ради ва яратишдан иборат. Кам- бағалликни юзага камбағалларни ижтимоий жиҳат- дан қўллаб- келтирадиган бош омил ҳам ишсизлик қувватлаш имкониятини ка- майтириб, ёпиқ даражасининг юқорилиги, ишчи кучи циклик жараён кўрини- шига келади; қатламининг бугунги замон та- лаби даражасига учинчидан, аксарият ҳолларда камбағал- мос эмаслиги, инсон капитали қийматининг ларнинг дунёқараши даромади юқори бўлганлар меҳнат унумдорлиги нуқтаи назаридан орқада дунёқарашидан фарқ қилади. Юқорида айтиб қолаётганлигида, деб баҳолаш мумкин. ўтилган сабабларга кўра, улар орасидан ижодкор Камбағаллик — бу инсоннинг ҳаёти да- ва тадбиркорлик қобилиятига эга инсонларнинг вомида танлов ва имкониятларга эга бўлмас- етишиб чиқиши эҳтимоли камроқ. Шунингдек, лиги, жамиятда тўлақонли иштирок этиш учун одатда, камбағал оила аъзолари орасида жи- тўсиқларнинг мавжудлиги, бундан ташқари, ноятчилик кўрсаткичлари нисбатан юқори оиласини боқиши ва кийинтири- ши, таълим бўлади. олиши ёки касалхонада даво- ланиши, бирор Ўзбекистон — аҳоли жон бошига тўғри соҳада фаолият юритиши ёки даромад олишга келадиган миллий даромад кўрсаткичи бўйича имкон берадиган меҳ- нат билан таъминлаш ўртача даромадга эга мамлакатлар қаторидан жой имкониятларининг етишмаслиги ҳамда кредит олган (йилига киши бошига ўртача 1983 АҚШ доллари). Биринчи гу- руҳдаги мамлакатлар учун олиш имкония- тининг чекланганлигида намоён мезонлар қабул қилинган, бу мезонлар бўйича бўлади. Шунингдек, камбағаллик — бу инсонлар, кунига киши бошига 3,2 доллар камбағаллик чи- уй хўжаликлари ва жамоаларнинг ижтимо- ий зиғининг ўртача кўрсаткичини англатади. жиҳатдан чегараланганлиги, хавф-хатар- лар Миллий даромади ўртачадан баландроқ олдида чорасизлиги ҳамда ночорлиги саналади [3]. Камбағаллик — ижтимоий-иқтисодий ҳодиса сифатида иқгисодий ривожланиш жа- раёнида моддий ва номоддий имтиёзлардан фойдаланиш ҳамда даромадларни тақсим- лашдаги тенгсизликнинг оқибати сифатида изоҳланади. Камбағалликни қисқарти- ришнинг т