К содержанию
РецензированоRU2025

ИНСТИТУТ ПРИНУДИТЕЛЬНОГО ИСПОЛНЕНИЯ: КАК ИСПОЛНЯЮТСЯ СУДЕБНЫЕ РЕШЕНИЯ И ЧТО НЕОБХОДИМО ИЗМЕНИТЬ?

НИМАЛАР ЎЗГАРИШИ КЕРАК? (ИЖРО ИНСТИТУТИ: СУД ҚАРОРЛАРИ ҚАНДАЙ БАЖАРИЛМОҚДА ВА) · Шахобиддин Мустофоевич Сафаров (ИЖРО ИНСТИТУТИ: СУД ҚАРОРЛАРИ ҚАНДАЙ БАЖАРИЛМОҚДА ВА)

Современная наука и исследования · 4 · 2025

Аннотация

The article analyzes the problems of timely and full enforcement of court decisions in Uzbekistan and proposes to introduce the mechanism of “insuring the enforcement of court decisions” as an innovative approach to ensure their solution. The legal and economic advantages of this mechanism are illustrated using the examples of the experiences of the USA, the Netherlands, Canada and South Korea. In particular, enforcement insurance provides the victim with prompt payment in the event of non-enforcement of a court decision, and subsequently the insurer recovers funds from the debtor based on the right of subrogation. Keywords: Court decisions, enforcement process, insurance mechanism, subrogation, legal guarantee, economic stability, US experience, Netherlands experience, Canadian experience, South Korean experience. ИНСТИТУТ ПРИНУДИТЕЛЬНОГО ИСПОЛНЕНИЯ: КАК ИСПОЛНЯЮТСЯ СУДЕБНЫЕ РЕШЕНИЯ И ЧТО НЕОБХОДИМО ИЗМЕНИТЬ? Аннотация. В статье анализируются проблемы своевременного и полного исполнения судебных решений в Узбекистане и предлагается внедрение механизма «страхования исполнения судебных решений» в качестве инновационного подхода к их решению. Правовые и экономические преимущества данного механизма иллюстрируются на примере опыта США, Нидерландов, Канады и Южной Кореи. В частности, страхование принудительного исполнения обеспечивает потерпевшему своевременную выплату в случае неисполнения судебного решения, а впоследствии страховщик взыскивает средства с должника на основании права суброгации. Ключевые слова: Судебные решения, исполнительное производство, механизм страхования, суброгация, правовая гарантия, экономическая стабильность, опыт США, опыт Нидерландов, опыт Канады, опыт Южной Кореи. 1 73 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Мажбурий ижро — бу фақат қонунни бажариш эмас. Бу — судга бўлган ишонч ва адолатнинг амалий намоён бўлишидир — Ш.Сафаров Ўзбекистонда суд қарорларининг ўз вақтида ва тўлиқ ижро этилиши масаласи бугунги кунда жуда муҳим ва долзарб масалалардан биридир. Суд — адолат манбаи, аммо унинг қарорлари фақат қоғозда қоладиган бўлса, унда адолатнинг ҳаётдаги ифодаси таъминланмайди. Ижро – бу суд ҳукмининг амалий қийматини белгилаб берувчи ҳал қилувчи босқичдир. Бироқ, амалий ҳаётда бу босқич кўплаб муаммолар, кечикишлар ва бажарилмаслик ҳолатлари билан боғлиқ. Шу боисдан, бугунги мақола орқали мен, Ўзбекистон ҳуқуқ тизими учун янги ва инновацион ёндашув – суд қарорлари ижросини суғурта қилиш механизмини илгари сурмоқчиман. Суд қарорлари ижросини суғурта қилиш — бу судга мурожаат қилган томон учун қўшимча кафолат яратиш воситасидир. Яъни, агар қарздор суд қарорини ихтиёрий равишда бажармаса ва ундан тўлов ундириб бўлмаса, суғурта компанияси ҳал қилув қарорда кўрсатилган сумма ёки бир қисмини жабрланувчи томонга тўлайди. Кейин эса, суғуртачи (суброгация ҳуқуқи асосида) ушбу маблағни қарздордан ундириш ҳуқуқини олади. Бундай механизм Америка Қўшма Штатлари, Нидерландия, Канада, Жанубий Корея каби ривожланган ҳуқуқий давлатларда мавжуд ва кенг қўлланилади. Уларда бу тизим, айниқса, тадбиркорлар ўртасидаги тижорат низоларида, банк ва молиявий низоларда, давлат харидлари бўйича баҳсларда қўлланилади. Бу эса ишончни оширади, суд тизимига бўлган муносабатни яхшилайди ва иқтисодий муомалани тезлаштиради. Америка Қўшма Штатларида суд ижросини суғурта қилиш кенг кўламда амалга оширилади. “Сурети бонд”лар орқали фуқаролар ва компаниялар суддаги ғалабанинг амалдаги кафолатини олади. Бу механизм ҳозирда банкротлик ишлари, мулк баҳслари ва давлат буюртмаларида асосий молиявий ҳимоя воситасига айланган. Нидерландияда “ҳуқуқий харажатлар суғуртаси” тури орқали даъво ва ижро суғуртаси ҳамда ҳуқуқий ёрдамни ўз ичига олган пакет фаолият юритади. Суд қарорининг ижро этилишига доир муаммоларда бу суғурта орқали жабрланган шахс фойдасига тезкор тўлов амалга оширилади. Канадада, айниқса Онтарио ва Британ Колумбия провинцияларида, суд қарорлари ижросини суғурта қилиш хусусий сектор орқали қўллаб-қувватланади. Суднинг қарори ижро қилинмаган ҳолатда жабрланувчи шахсни молиявий жабрдан сақлаш мақсадида тўлов суғуртачи томонидан амалга оширилади. Жанубий Кореяда юридик шахслар учун “тижорат ижро суғуртаси” тури мавжуд. Бу орқали савдо шартномалари ва хизмат баҳсларида чиқарилган суд қарорлари амалда бажарилмаса, суғурта маблағлари эвазига қопланади. Бу давлатлар тажрибаси шуни кўрсатмоқдаки, суд қарорлари ижроси учун суғурта механизмлари:  Судга мурожаатлар сонини камайтирмаган, лекин самарадорлигини оширган;  Фуқароларнинг ва тадбиркорларнинг ҳуқуқий кафолати кучайган;  Суд тизимига бўлган ишонч ошган; 1 74 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ  Суддан сўнгги ижро жараёнидаги ноаниқликлар ва коррупция эҳтимолини камайтирган. 2025 йилнинг 10 ойи давомида Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюросига 4 миллионга яқин ижро ҳуж

Доказательный фрагмент

«The article analyzes the problems of timely and full enforcement of court decisions in Uzbekistan and proposes to introduce the mechanism of “insuring the enforcement of court decisions” as an innovative approach to e…»

Образец извлечения

Демо-превью

The article analyzes the problems of timely and full enforcement of court decisions in Uzbekistan and proposes to introduce the mechanism of “insuring the enforcement of court decisions” as an innovative approach to e… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Court decisions, enforcement process, insurance mechanism, subrogation, Судебные решения, опыт Южной Кореи., Жанубий Корея тажрибаси., legal guarantee, ҳуқуқий кафолат, правовая гарантия, суғурта механизми, Canadian experience, South Korean experience., ижро жараёни, иқтисодий барқарорлик, механизм страхования, Нидерландия тажрибаси, Netherlands experience, экономическая стабильность, Канада тажрибаси, опыт США, опыт Нидерландов, Суд қарорлари, US experience, опыт Канады, economic stability, суброгация, АҚШ тажрибаси, исполнительное производство
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники