ХАРАКТЕРИСТИКА СЕЛЕКЦИОННЫХ МАТЕРИАЛОВ ВИДА G. HERBACEUM L. ПО ХОЗЯЙСТВЕННЫМ ПРИЗНАКАМ

Аннотация

As a result of scientific research, the T-1980 line was created with a early maturity - 110- 112 days, a yield of 32-33 c/ha, a weight of one boll of 3.8 g, a fiber yield of 37-38%, a weight of 1000 seeds of 90-95 g, a micronaire of 4.9, a specific breaking load of 33-34 g.s./tex, a fiber length of 34-35 mm, high resistance to wilt and fiber hygroscopicity. The variety is suitable for cultivation on saline soils and under water deficit conditions, in terms of indicators it is close to medium-fiber varieties. Keywords: cotton, collection, sample, diploid, family, variety, vegetation period, productivity, early maturity, source material. Language: Uzbek Citation: Khalikova , M., Matyakubova , E., Akhmedov , O., & Sharipov , S. (2025). DESCRIPTION OF SELECTION MATERIALS OF G. HERBACEUM L. TYPE IN TERMS OF ECONOMIC CHARACTERS. Universal International Scientific Journal, 2(7), 36–40. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3562 Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY 4.0). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ O‘tkazilgan fenologik kuzatishlar tahlillari oilalar vegetatsiya davrida fenologik kuzatuvlar natijalariga ko‘ra barqarorlashtirish asosi tahlil qilib borildi. Oilalarni vegetatsiya ko‘chatzoridagi G. herbaceum L. turiga mansub davri (unib chiqishdan to pishishgacha) katalog raqami 081 (Tuzemnыy xlopchatnik) o‘rganilganda, bir qator oila namunalarida bo‘lgan namunadan 40 ta tipik o‘simlik tanlab ertapisharlik mavjudligi aniqlandi. Jumladan, olinib, ularda tegishli dala tadqiqotlari va O/Gh-71 O/Gh-18 O/Gh-24 va O/Gh-3 – kuzatishlar, morfobiologik tavsiflar, har bir raqami berilgan oilalarda vegetatsion davr (mos o‘simlikdan chigitlik paxta xomashyosini ravishda) 106,4-108,6-108,8-110,0 kunni chiqitga chiqarish ishlari olib borildi. Har bir tashkil etdi. Vegetatsion davri uzun bo‘lgan o‘simlikdan 15 sentyabr kuni ochilgan ko‘saklar namuna- O/Gh-41 oilasi bo‘lib 117,3 kun hisoblanib, yakka tanlovlar terib olindi. Keyin bo‘ldi. har bir yakka tanlov alohida tarozida tortildi. Birinchi hosil shohini paydo bo‘lish Har bir yakka tanlov bo‘yicha laboartoriya balandligi (hs) taxlil qilinganda, aksariyat tahlillari o‘tkazildi. Past ko‘rsatkichli o‘simliklarda pastroq ya’ni, 4,0-4,1 -banddan o‘simliklar namunalarini chiqitga chiqarish boshlanganligi kuzatildi. O‘simlik bo‘yi natijasida keyingi yilga ayrim o‘simliklar ko‘rsatgichi 100,1-105, 3 sm oraliqdagi chiqitga chiqarildi. Natijada keyingi yilda miqdorni ko‘rsatdi. 15.09 kun holatiga bir dona ko‘paytirish uchun tanlab olindi. o‘simlikdagi ko‘saklar soni 23-58,8 dona G.herbaceum L turiga mansub 081 oralig‘ida bo‘lib, eng yuqori miqdor O/Gh-78- (O‘zbekiston) namunasidan ajratib olingan oilasida va eng past miqdor O/Gh-65, O/Gh-43 37 Universal International Scientific Journal 2025, 2(7) va O/Gh-13 oilalarida qayd etildi. Tola chiqimi O‘rganilgan oilalar ichidan eng yuqori va 36,9 foizdan 39,6 foizgacha bo‘ldi. barqaror ko‘rsatkichga ega bo‘lgan O-19 oilasi Verticillium dahlia Kleb. zamburug‘i asosida T-1980 tizmasi yaratildi. ishtirokida kelib chiqadigan vilt (so‘lish) Sinov namunalari va alohida tanlab kasalligi bilan zararlanish darajasi umumiy olingan paxta xomashyosi tortildi, tozalandi va holatda 9,1 -19,5 foiz, kuchli zararlanish keyin alohida-alohida qayta tortildi: urug'lar va darajasi esa, 2,0 - 10,0 foizgacha oraliqda tolalar. Tola institutning paxta tolasi bo‘lganligi aniqlandi. O/Gh-1 va O/Gh-78 texnologiyasi laboratoriyasiga topshirilib, sinov oilalari umumiy holatda kasallikka chidamlilik namunasining tola sifati aniqlandi. Tizmaning darajasi yuqori ekanligi aniqlandi. urug‘lik materiali birinchi va ikkinchi yilgi Ekilgan 40 ta o‘simlik avlodidan 4 tasi urug‘chilik ko‘chatzorida ekildi. 1-yilgi 84 ta tanlab olindi: O/Gh-3, O/Gh-19, O/Gh-48 va bir qatorli, 40 uyali maydonlarda, 2-yilgi O/Gh-71. Bu oilalar keyingi bosqichda tizma ko‘paytirish ko‘chatzori 45 ta ikki qatorli, 40 sifatida o‘rganildi. Ertapisharlik, bir vaqtning uyali qilib maydonlarga joylashtirildi. o'zida, keyingi naslchilik ishlari uchun standart Ikkala pitomnikda atipik o'simliklardan navga nisbatan 4.18-jadvalda keltirilgan atipik oilalarni 3 ta dala ko'rigi va dala xususiyatlar bo'yicha u yoki bu darajada brakovkasi amalga oshirildi. 4 dan 21 ustunlikni birlashtiradi. Ushbu oilalar keyingi sentyabrgacha bo‘lgan davrda namunaviy o'rganish va ko'paytirish uchun keyingi yilda oilalardan 100 ta ko‘sakli yakka tanlov va ekildi, ularning morfobiologik tavsifi 4.20- oilaviy tanlovlar ko‘rinishida paxta xom- jadvalda keltirilgan. ashyosi yig‘ib olindi. Alohida tipik G.arboreum L turidan ajratib olingan o'simliklarning hosili individual tanlov shaklida namunalardan yaratilgan oilalar dala sharoitida yig'ib olindi. Keyinchalik, tayyorlangan sinov o‘rganilib, ularning ayrim belgilariga baho namunalarini, individual tanlovlarni va oilaviy be