MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING LIDERLIK QOBILIYATINI DIFFERENSIAL YONDASHUV ASOSIDA RIVOJLANTIRUVCHI METOD VA VOSITALAR

Аннотация

В статье представлены некоторые идеи о методах и средствах развития лидерских качеств у детей дошкольного возраста на основе дифференциального подхода. Также в статье высказываются мысли о том, что развитие дошкольного образования, его переход на новый качественный уровень невозможен без инновационных форм, методов, средств и инновационных технологий. Ключевые слова: Организация дошкольного образования, дифференциальный подход, лидерство, метод, средство, технология, беседа, рассказ, объяснение, инструкция, лекция. Annotation. This article presents some ideas on the methods and tools for developing the leadership skills of preschool children on the basis of a differential approach. The article also contains ideas on the fact that the development of preschool education, its transition to a new quality level cannot be achieved without innovative forms, methods, tools and innovative technologies. Keywords. Organization of preschool education, differential approach, leadership, method, tool, technology, conversation, story, explanation, instruction, lecture. Maktabgacha ta'lim tashkilotlarida differensial yondashuv asosida bolalarda liderlikni shakllantiruvchi metodlar qatoriga kiruvchi ta'limning og‘zaki metodlaridan foydalanish (suhbat, hikoya, tushuntirish, ko‘rsatma berish, ma'ruza) tarbiyalanuvchilar tomonidan bilimlarni o‘zlashtirish asosida amalga oshiriladi, shu bilan birga og‘zaki metodlarida bilimlarni uzatish vositasi sifatida pedagog nutqi muhim ahamiyatga ega. Bu o‘rinda tarbiyachining tarbiyalanuvchilar faoliyatiga www.pedagoglar.org 45-to’plam_1-qism_Iyul-2025 252 Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari rahbarligi mavzuni to‘g‘ri tanlash, tushunarli ochib berish, bolalar faoliyatini boshqarishdan iborat bo‘ladi. Maktabgacha ta'limni rivojlantirish, uning yangi sifat darajasiga o‘tish innovasion shakllar, usullar, vositalar va innovasion texnologiyalarsiz amalga oshirilmaydi. Tarbiyachining innovasion faoliyati o‘quv jarayonining zaruriy qismidir. Innovasiyalarni joriy etish tarbiyachilarga o‘z faoliyatini o‘zgaruvchan sharoitlarga moslashtirish va maktabgacha ta'lim jarayonlarida nostandart usullardan foydalanish zarurligini anglatadi. Maktabgacha ta'lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilarida liderlikni shakllantirishda tarbiyachidan ta'limiy faoliyatga diffferensial yondashuv asosida turli innovasion metodlarni qo‘llash talab etiladi. Zamonaviy ma'noda innovasiya - bu “biror narsaning yangi shakllari yoki eementlarining namoyon bo‘lishidir”. Maktabgacha ta'lim tashkilotlari tarbiyachisining innovasion faoliyati rivojlanayotgan davrdagi yangiliklarni ishlab chiqish, ta'limiy faoliyat jarayoniga yangi shakllar, usullar, texnikalar, vositalar, texnologiyalar, variativ dasturlarni kiritishdan iborat. Shuningdek, innovasiyalarni amalda qo‘llash, uzluksiz kasbiy rivojlanish, kasbiy bilimlardan o‘rinli foydalanish ham pedagog mahoratining ajralmas qismi hisoblanadi. Maktabgacha ta'lim tashkilotida innovasion metod va texnologiyalardan foydalanishning maqsadi bola shaxsiga yo‘naltirilgan ta'lim muhitini yaratishdir, bu nostandart va ijodiy fikrlashga qodir maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy va shaxsiy fazilatlarini tarbiyalash, ularda tashabbuskorlik, qiziquvchanlik, liderlik, o‘zini ijodiy namoyon qilish qobiliyatini, intellektual fikrlash va ijodiy tasavvur darajasini oshirishga qaratilgan zamonaviy innovasion texnologiyalarni qo‘llash ko‘nikmalarini rivojlantirish, turli tadbirlarda bolalarning kommunikativ, kognitiv, o‘yin va boshqa kompetensiyalarini, ota-onalar, tarbiyachilar va mutaxassislarning to‘liq jismoniy, ma'naviy, psixo-emosional salomatligini ta'minlash, shaxslararo munosabatlarni to‘g‘ri shakllantirish uchun sharoit yaratishga imkon beradi. Bugungi kunda maktabgacha ta'lim amaliyoti shuni ko‘rsatdiki, an'anaviy ish shakllari yordamida bu muammoni to‘liq hal qilish mumkin emas. Maktabgacha ta'limdagi innovasion texnologiyalar zamonaviy tarkibiy qismlar va texnikalarni yaratishga qaratilgan bo‘lib, ularning asosiy maqsadi ta'lim jarayonini modernizasiya qilishdir. Buning uchun maktabgacha ta'lim tashkilotlarida pedagoglar bolalarni tarbiyalash va intellektual rivojlantirishning eng yangi modellarini ishlab chiqadilar. Kasbiy faoliyatida tarbiyachilar qabul qilingan modelga to‘liq mos keladigan uslubiy vositalar, o‘qitish usullaridan foydalanadilar. Pedagogik texnologiya - bu ta'lim shakllari, usullari, vositalarining maxsus to‘plami va tartibini belgilaydigan psixologik va pedagogik munosabatlar majmui. Maktabgacha ta'lim tashkilotlarida yuzdan ortiq ta'lim texnologiyalari qo‘llanilmoqda, jumladan: www.pedagoglar.org 45-to’plam_1-qism_Iyul-2025 253 Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari - zamonaviy pedagogik texnologiyalar; - muammoli ta'lim texnologiyalari; - axborot-kommunikasiya texnologiyalari; - shaxsga yo‘naltirilgan ta'lim texnologiyalari; - o‘yinli texnologi