Лучшие интеллектуальные исследованияQurbonov Yorqinbek Avazxonovich2025
РОЛЬ И ЭФФЕКТИВНОСТЬ ИНФОРМАЦИОННО-КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ОБЕСПЕЧЕНИИ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ БЕЗОПАСНОСТИ ПРЕДПРИЯТИЙ
Халилов Бекзод
Экономическое развитие и анализ · 2025
Аннотация
This article analyzes the significance of information and communication technologies (ICT) and the mechanisms for their effective use in ensuring the economic security of enterprises. Among the key structural components of economic security, information security holds a particularly important place. The article addresses the issues of protecting the enterprise's information environment, counteracting internal and external threats, managing information flows, and implementing legal, organizational, and software-technical measures to ensure security. Special attention is given to the types of modern ICT tools, their functional capabilities, and potential challenges that may arise during their implementation. Based on the analysis, the article provides recommendations for developing adaptive management systems, strategies for ensuring information security, and measures to enhance enterprise competitiveness. Keywords: economic security, information security, information and communication technologies, enterprise management system, legal and organizational support, security tools. Кириш. Глобаллашув жараёнлари, рақобат муҳитидаги кескин кучайиш, ташқи ва ички таҳдидларнинг кўпайиши шароитида корхоналарнинг барқарор фаолият юритиши ва узоқ муддатли ривожланишини таъминлаш долзарб масалага айланган. Мазкур мақсадга эришишда корхонанинг иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш алоҳида аҳамият касб этади. Иқтисодий хавфсизлик бу — корхонанинг ишончли фаолият юритишига, барқарор ривожланишига, потенциал таҳдидлардан ҳимояланганлигига асос бўлувчи кўп тармоқли ва тизимли категория ҳисобланади. У нафақат молиявий барқарорлик, балки ахборот хавфсизлиги, интеллектуал салоҳият, ишлаб чиқариш қувватлари, экологик ҳолат ва бошқарув самарадорлигини қамраб олади. Юқорида қайд этилган хавфсизлик таркибий қисмлари орасида ахборот хавфсизлиги алоҳида ўрин тутади. Ахборот муҳитининг ҳимояланганлик даражаси корхонанинг ички ресурсларини самарали бошқариш, стратегик қарорлар қабул қилиш, рақобатбардошликни сақлаш ва инновацион тараққиётни таъминлашда ҳал қилувчи омил сифатида намоён бўлади. Ахборот хавфсизлиги — бу нафақат маълумотларнинг ноқонуний чиқиб кетишининг олдини олиш, балки маълумотларга рухсатсиз кириш, уларни ўзгартириш ва йўқотиш хавфларини минималлаштиришга қаратилган чора- тадбирлар тизимидир. Ҳозирги кунда ахборот-коммуникация технологиялари (АКТ) иқтисодий хавфсизликни таъминлашда самарали воситага айланиб бормоқда. АКТ орқали корхона фаолиятининг барча жабҳалари — молиявий ҳисобот, логистика, кадрлар бошқаруви, маркетинг, ишлаб чиқариш жараёнлари ва бошқалар ахборотлаштирилмоқда. Бу эса ўз навбатида, маълумотлар оқимини автоматлаштириш, таҳдидларни тезкор аниқлаш, маълумотлар базасини ҳимоялаш ва мослашувчан бошқарувни жорий этиш имконини яратади. Таҳлиллардан маълум бўлишича, иқтисодий хавфсизликка таҳдид солувчи омиллар нафақат ташқи муҳитдаги ўзгаришлар билан, балки корхонанинг ички тизимларидаги заифликлар, жумладан ахборот муҳитидаги бошқарилмаган ҳолатлар билан ҳам боғлиқ. Шу сабабли, ахборот хавфсизлигини таъминлашда ҳуқуқий, ташкилий ва дастурий-техник чораларнинг мувофиқ уйғунлиги талаб этилади. Хусусан, давлат сиёсати доирасида ахборот ҳуқуқини шакллантириш, корхона даражасида ахборот муҳитини таъминлашга қаратилган ички ҳужжатлар, дастурий таъминотлар ва 327 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2025-yil, may www.sci-p.uz техник воситалардан самарали фойдаланиш орқали хавфсизликни таъминлашга эришиш мумкин. Ушбу мақолада корхона иқтисодий хавфсизлигини шакллантиришда ахборот- коммуникация технологияларининг ўрни, ахборот хавфсизлиги компонентлари ва уларни таъминлаш механизмлари атрофлича таҳлил этилади. Шу билан бирга, замонавий таҳдидлар ва уларга қарши чора-тадбирлар, ахборот хавфсизлигини таъминлашда фойдаланиладиган воситалар ва уларнинг корхона фаолиятига таъсири кўриб чиқилади. Адабиётлар шарҳи. Корхонанинг иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш масаласи мураккаб ва кўп қиррали бўлиб, унинг назарий ва амалий асослари бир қатор иқтисодий, ҳуқуқий, техник ва ахборот соҳаларидаги илмий тадқиқотларда ўз аксини топган. Бу борадаги асосий ёндашувлар хавфсизликни ташкил этувчи таркибий қисмларни аниқлаш, таҳдидларни баҳолаш, ва уларга қарши курашишнинг механизмларини белгилаш билан боғлиқ. Юкланган диссертация режаси доирасида қўлланилган манбалар шунчаки назарий асосларни эмас, балки ахборот-коммуникация технологияларининг иқтисодий хавфсизликка таъсирини ҳам таҳлил қилиш имконини беради. Аввало, Алябьева (2019) ва Шликов (2020) каби муаллифлар иқтисодий хавфсизликни тузилмавий жиҳатдан таҳлил этиб, унинг асосий компонентларини белгилаб берганлар. Улар иқтисодий хавфсизликни интеллектуал кадрлар, молиявий, техник ва технологик, сиёсий-ҳуқуқий, ахборот ва бошқарув каби қисмларга ажратиб, ҳар бирининг функсионал аҳамиятини кўрсатган. Ушбу компонентлардан ахборот хавфсизлиги бугунги кунда стратегик аҳамият касб этади. Мошкова (2017) эса иқтисодий хавфсизликни кенг қамровли категория сифатида талқин қилиб, ижтимоий-иқтисоди
Доказательный фрагмент
«This article analyzes the significance of information and communication technologies (ICT) and the mechanisms for their effective use in ensuring the economic security of enterprises.»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article analyzes the significance of information and communication technologies (ICT) and the mechanisms for their effective use in ensuring the economic security of enterprises. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Просмотров
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- economic security, information security, information and communication, экономическая безопасность, иқтисодий хавфсизлик, ҳуқуқий ва ташкилий таъминлаш, ахборот-коммуникация технологиялари, система управления предприятием, enterprise management system, корхона бошқарув тизими, information and communication technologies, средства обеспечения безопасности, информационно-коммуникационные технологии, информационная безопасность, ахборот хавфсизлиги, правовое и организационное обеспечение, legal and organizational support, хавфсизликни таъминлаш воситалари, security tools
Смежные источники
Экономика и инновационные технологииЭгамбердиев Фармонқул Турсунқулович, Ёқубжонова Ҳулкарбону Ёқубовна2018
The American Journal of Applied sciencesShohista Qobiljonovna Yuldasheva, Okhistaxon Khabibjonova2021
Экономика и инновационные технологииКаримов Норбой Ганиевич, Султанов Махмуд Ахмедович2018