Пути обеспечения конкурентоспособности строительной продукции на основе инновационной деятельности

Аннотация

Successful scientific and technical innovations in construction products based on innovative measures in the construction industry, clear advantages for the construction organization in the process of identifying factors affecting competitiveness, proposals and recommendations for strengthening the company's position in the markets and entering new markets. Key words: Innovation, innovative event, construction industry, construction infrastructure, construction products, competitiveness, factors affecting competitiveness, development strategy. Кириш Жаҳонда қурилиш индустрияси соҳаси иқтисодиётнинг ривожланишида муҳим аҳамиятга эга. Дунё мамлакатлари ЯИМнинг15 фоизи айнан шу қурилиш тармоғида яратилаётганлиги, қурилиш инфратузилмасини янада барқарор ривожлантиришга ҳамда уни такомиллаштиришга катта аҳамият берилаётганлигидан далолат бермоқда. “Бутун дунё бўйича қурилиш материаллари тармоғида яратилган ишлар ҳажми 2020 йил охирига келиб 4,8 трлн. АҚШ долларини ташкил этиши, етти йилдан кейин эса 7,2 трлн. АҚШ долларига ва жаҳон ЯИМининг15% фоиз улушига эришилиши” етакчи мутахассислар тамонидан ўрганилаб башорат қилинмоқда. Жаҳонда қурилиш индустрияси корхоналарининг барқарор ривожланишини таъминлаш бўйича кенг қамровли илмий изланишлар олиб борилмоқда. “Global construction 2030” агентлиги маълумотларига кўра, 2030 йилга қадар дунё бўйича 6/2021 (№ 00056) http://iqtisodiyot.tsue.uz 143 “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnali. № 6, noyabr-dekabr, 2021 yil қурилиш материалларини ишлаб чиқариш ҳажми 85 фоизга ошиб, 15,5 трлн. АҚШ долл.ни ташкил этади. Бунда жаҳон бўйича ушбу сектор ўсишининг 57 фоизи асосан уч мамлакат – Хитой, АҚШ ва Ҳиндистонга тўғри келиши тахмин қилинмоқда. Иқтисодий ўсишнинг янги моделига асосланган давлат иқтисодиёт тармоқларининг рақобатбардошлигини оширишни таъминлайдиган инновацион ривожланишнинг устувор йўналишларни танлашни назарда тутади. Мамлакатимиз иқтисодиётининг муҳим тармоғидан бири бўлган қурилиш индустриясини сифат жиҳатдан ривожлантириш юзасидан кенг кўламда чора - тадбирлар амалга оширилмоқда. Шарқ гавҳари бўлган Самарқанд вилоятида қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи корхоналарнинг қурилиш маҳсулотларини ишлаб чиқариш фаолиятини такомиллаштириш жараёнида олиб борилаётган ишлар бугунги куннинг асосий устувор вазифаларидан бири деб қаралмоқда. Ҳудудда ишлаб чиқаришнинг самарали ва барқарор ривожланиши учун имкониятлар мавжуд бўлишига қарамасдан Самарқанд вилоятида қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи корхоналарнинг самарадорлик кўрсаткичлари кўп жиҳатдан мамлакатнинг ўртача кўрсаткичидан орқада қолмоқда. Шу боис қурилиш индустияси корхоналарида маҳаллий хомашёлар асосида янги турдаги юқори сифатли, рақобатбардош ва энергия тежамкор материалларни яратиш асосида қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи корхоналарини барқарор ривожлантиришга йўналтирилган илмий изланишларни амалга ошириш мақсадга мувофиқ. Қурилиш тармоғини янада такомиллаштириш, архитектура ҳамда қурилиш органлари ва муассасаларини изчил ривожлантириш механизмларини шакллантириш, давлат бошқаруви тизимининг самарадорлигини таъминлаш, соҳага рақамли технологияларни илғор жорий этиш мақсадида 2020 йил 27 ноябрдаги Ўзбекистон республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПФ – 6119 - сонли фармони, 2018 йил 21 сентябрдаги “Ўзбекистон Республикасини 2019 – 2021 йилларда инновацион ривожлантириш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида”ги қарори, 2021 йил 1 апрелдаги «Илмий ва инновацион фаолиятни ривожлантириш бўйича давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш тўғрисида»ги ПФ – 6198 - сон Фармони, 2021 йил 9 июндаги Президентнинг ПФ – 6244- сонли «Ҳудудларнинг саноат салоҳиятини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги фармонига мувофиқ, Самарқанд вилоятида қурилиш материаллари саноатидаги лойиҳаларни молиялаштиришга Тикланиш ва тараққиёт жамғармасидан 200 млн доллар жалб этилиши, 2019 йил 20 февралдаги ПҚ-4198-сон «Қурилиш материаллари саноатини тубдан такомиллаштириш ва комплекс ривожлантириш чора- тадбирлари тўғрисида», 2019 йил 23 майдаги ПҚ-4335-сон «Қурилиш материаллари саноатини жадал ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Қарорлари ва бошқа меъёрий - ҳуқуқий ҳужжатлари қурилиш индустрияси корхоналарида маҳсулот ишлаб чиқаришда рақобатбардошлик даражасини амалга оширишда хизмат қилади. Мавзуга оид адабиётлар таҳлили Инновацион тадбирлар асосида қурилиш маҳсулотларининг рақобатбардошлигини оширишни таъминлашнинг шакиланиш ва ривожланиш 6/2021 (№ 00056) http://iqtisodiyot.tsue.uz 144 “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnali. № 6, noyabr-dekabr, 2021 yil жиҳатлари, қурилиш индустурияси корхоналарида инновацион тадбирларни баҳолаш ва бошқариш механизмлари муаммолари кўплаб иқтисодчи ва сиёсатчи олимларнинг ишларида тадқиқот олиб борилган бўлсада, лекин, тадқиқот асосида ўрганилган илмий - иқтисодий а