К содержанию
РецензированоUZ1991

DINIY E’TIQOD TUSHUNCHASINI ILMIY TAHLILI

Tuycheyiva NiginaUlug‘bek qizi · Egamnazarova Navro‘za Olladustov Ollanazar qizi

Interpretation and researches · 1 · 1991

Аннотация

Mazkur maqolada diniy e’tiqod tushunchasi, uning mazmun- mohiyati va inson hayotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Diniy e’tiqod insonning ma’naviy va axloqiy qarashlarini shakllantiruvchi asosiy omillardan biri bo‘lib, turli dinlar va madaniyatlar kontekstida muhokama etiladi. Tadqiqotda diniy e’tiqodning individual va jamiyat taraqqiyotiga ta’siri, shuningdek, diniy bag‘rikenglik, erkinlik va diniy qarashlarning ijtimoiy hayotdagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, zamonaviy dunyoda diniy e’tiqodning turli ko‘rinishlari, uning o‘zgaruvchanligi va globalizatsiya jarayonlaridagi o‘rni haqida ham fikr yuritiladi :Ushbu ish diniy e’tiqod tushunchasini ilmiy-nazariy asosda tahlil qilish bilan birga, uning inson hayoti va jamiyatdagi ijtimoiy-ma’naviy ahamiyatini chuqur anglashga yordam beradi. Kalit so‘zi.diniy e’tiqod, din, e’tiqod erkinligi, ma’naviyat, axloq, jamiyat, bag‘rikenglik, diniy qarashlar, globalizatsiya, ijtimoiy ta’sir. Diniy e'tiqod – insonning dinga bo‘lgan munosabatini belgilashda qo‘llaniladigan tushuncha. Diniy e’tiqod erkinligi O‘zR Konstitutsiyasining 31- moddasida mustahkamlangan. Unda quyidagi qoida bayon etilgan: «Hamma uchun vijdon erkinligi kafolatlanadi. Har bir inson xohlagan dinga e’tiqod qilish yoki hech qaysi dinga e’tiqod qilmaslik huquqiga ega. Diniy qarashlarni majburan singdirish yo‘l qo‘yilmaydi». Shuningdek, 1991 yil 14 iyunda qabul qilingan, 1998 yil 1 mayda o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritilib, yangi tahriri tasdiqlangan «Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida»gi Qonunda ushbu konstitutsiyaviy qoida rivojlantirilgan. Chunonchi, Qonunning 5-moddasida shunday deyiladi: «O‘zbekiston Respublikasida din davlatdan ajratilgan. Hech bir dinga yoki diniy e’tiqodga boshqalariga nisbatan biron-bir imtiyoz yoki cheklashlar belgilanishiga yo‘l qo‘yilmaydi». Shuningdek Qonunning 3-moddasida «Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng ravishda vijdon erkinligi va diniy e’tiqod erkinligi huquqidan foydalanadilar hamda vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun qonunda belgilangan tarzda javobgar bo‘ladilar» deyilgan. Eʼtiqod — dunyoqarash negizida aks etuvchi ijtimoiy-falsafiy, huquqiy, maʼnaviy-axloqiy, estetik iqtisodiy va ekologik bilimlarning takomillashgan koʻrinishi; muayyan gʻoyaga boʻlgan ishonch. Eʼtiqod — dunyoqarash shaxs, jamoa, guruh va jamiyat aʼzolarini maʼlum bir gʻoya, taʼlimot, yoki dinga qatʼiy ishonish asosida uni haq deb bilib, shu taʼlimot 48 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 10 (56) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 toʻgʻrisidagi tasavvur va bilimlarni tashkil qiladi. Inson shu gʻoyani yoki dinni oʻzining faoliyat dasturi deb hisoblaydi. Eʼtiqod - ajratib turuvchi tur yoki toifaga bo'lishda qatnashadi. Har bir mavjudot o'z hududi maydonida boshqa hududdan farq etish uchun turli belgilarni shakllantirishadi. Misol tariqasida odamlarni umumiylashtirish xizmat ko'rsatishga uringan diniy e'tiqod: Odamlarni ezgulikga daʼvat etuvchi Xristian eʼtiqodi insoniylikga — mexribon, tushunishni biladigan, hamdard, tabiatni sevuvchi qalb egasi. Hudojoʻylik. Xristian eʼtiqodi yaʼni Isus Xrista bilan bogʻliq bo'lgani uchun Hudoga ishonish Xristos deyiladi. Xristianlar hochga qoqilgan Isus Xristning o'limida sodir bo'lgan zilzilada qirollik taxtiga ikkiga bo'lingandan so'ng ishonch uyg'onib sigʻinadilar. Ma'lum vaqtga hayvonlar insoniylikga chorlagan Iso Masixning Hudoga ishonish davati boshqa turli dinlarda raqobatga aylanib odamlar orasida dinlar yanada jiddiy tarzdagi niqoblar ko'rinishida "Troya oti" bo'lib xizmat qilishni boshladi. Isus Xrist yaxshi odamlar uchun Inson koʻzgusi xisoblanadi va shu sababli hoch ramzida dini koʻrsatiladi. Ikkinchi eʼtiqod Oʻrta Osiyoda Isus Xrist tarixidan soʻng yangi eʼtiqod turi Islom dini Muhammad paygʻambar ostida boshlanadi. Arab podshohlari Xristian eʼtiqodi kirib kelmasligi uchun Islom dinini butun Osiyoga yoyishadi. Xristian va Islom dini bir-biriga oʻxshash har ikki din ham Hudo borligiga ishonishadi. Lekin Buyuk Britaniya ilmiy axborot jurnali „Scinise“ 2008-yilda Islom dini vakillari Xristian eʼtiqodi odamlarini koʻp qoralashlarini yozib oʻtilgan. Bu holat aynan Hudo o'g'li va hochga qoqilgan Isus Xrista bilan bogʻliqligi gapirilgan. Unga koʻra: Xristianlar Hudoga emas Isus Xristga sigʻinishadi. Jon MakArtur shu savolga shunday javob bergan: Isus Xrist Hudoga ishonish nima ekanligini anglatib berdi va Isus Xrist insonlarning inson ekanligimizni koʻrsatuvchi yuzimizdur. Hudo bizga oʻz elchilarini paygʻambarlarni yubordi, Hudo bizni shu paygʻambarlardek boʻlishimizni istaydi hayvonga o'xshab bir-birimizga raqib bo'lishmizni emas, deb javob beradi. Eʼtiqod erkinligi butun jahon jamiyatida qonunan ximoya qilinadi, unga koʻra: har qanday eʼtiqod vakili jamiyatga zararsiz shaxs boʻlsa uning eʼtiqodi jinoyat deb hisoblanmaydi. Etiqod oʻrtasida qoʻzgʻolon judayam koʻp uyushtirilgan va

Доказательный фрагмент

«Mazkur maqolada diniy e’tiqod tushunchasi, uning mazmun- mohiyati va inson hayotidagi o‘rni tahlil qilinadi.»

Образец извлечения

Демо-превью

Mazkur maqolada diniy e’tiqod tushunchasi, uning mazmun- mohiyati va inson hayotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
diniy tiqod, vijdon erkinligi, xristian eʼtiqodi, isus xrist, tiqod erkinligi, erkinligi diniy, hudoga ishonish
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники

[2]ФилологияENРецензированоОткрытый доступ
THEORY AND PRACTICE OF TRANSLATION

ИсследовательNazirova Diyoraxon, Ahmedov Azimjon2025

5