К содержанию
РецензированоRU2026

КИЧИК БИЗНЕС СУБЪЕКТЛАРИ ФАОЛИЯТИНИ РАҚАМЛАШТИРИШНИНГ АҲАМИЯТИ

РАҚАМЛАШТИРИШНИНГ АҲАМИЯТИ · Атамурадов Шерзод Акрамович · Фармонов Достонбек Бобожон ўғли (менежмент" кафедраси доценти)

Цифровая экономика · 4 · 85-92 · 2026

Аннотация

The article analyzes the importance of the digitalization process in the activities of small business entities. Factors such as improving efficiency, reducing costs, and enhancing competitiveness in the market through digitalization are examined. Additionally, the experiences of Uzbekistan and foreign countries are analyzed. Keywords: digitalization, small business, efficiency, competitiveness, cost reduction, innovation, technology, market, development, digital economy, government support, entrepreneurship, startups, automation, information systems. КИРИШ Ҳозирги кунда рақамли технологиялар жамиятнинг турли соҳаларида катта ўзгаришлар киритаётгани ҳеч кимга сир эмас. Айниқса, кичик бизнес субъектлари учун рақамлаштириш бугунги бозор муҳитида жуда муҳим ўрин тутади. Бу жараён фақатгина тадбиркорлик фаолиятини оптималлаштириш ва харажатларни камайтириш билан чекланмай, балки рақобатбардошликни “RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 9 -SON WWW.INFOCOM.UZ 80 ошириш, бозорда янги имкониятлар яратиш ва ишлаб чиқариш жараёнларини модернизация қилиш имконини беради. Кичик бизнес субъектлари жаҳон иқтисодиётидаги энг муҳим қатламлардан бири ҳисобланади. Улар иш ўринлари яратиш, инновацияларни татбиқ этиш ва ички маҳсулотнинг ўсишига ҳисса қўшишда муҳим рол ўйнайди. Шу сабабли, уларнинг рақамли трансформация жараёнлари нафақат тадбиркорларнинг самарадорлигини оширади, балки давлат иқтисодиётининг барқарорлигига ҳам катта таъсир кўрсатади. Ўзбекистонда кичик бизнес субъектларининг улуши йилдан-йилга ортиб, улар иқтисодиётнинг муҳим таянчларидан бирига айланмоқда. Давлат томонидан рақамли иқтисодиётни ривожлантириш ва тадбиркорликни қўллаб- қувватлаш борасида қатор чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Шунга қарамай, рақамлаштириш жараёнида бир қатор муаммолар ва тўсиқлар мавжуд бўлиб, уларни бартараф этиш учун самарали ечимлар ишлаб чиқиш талаб этилади. Мазкур мақолада рақамлаштириш жараёнининг кичик бизнес субъектлари фаолиятига таъсири, унинг афзалликлари ва Ўзбекистон шароитида жорий қилиш имкониятлари таҳлил қилинади. Шунингдек, хорижий тажрибалар ва уларни Ўзбекистон шароитига мослаштириш масалалари кўриб чиқилади. АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ Кичик бизнес субъектлари иқтисодиётнинг энг фаол қисми сифатида кўплаб тадқиқотчилар томонидан ўрганилган. Жумладан, Шумпетер (Schumpeter) ўзининг инновацион тадбиркорлик назариясида кичик бизнес субъектларини жамият тараққиётининг асосий драйверлари сифатида кўрсатган. Унинг фикрига кўра, инновациялар ва янги технологияларни жорий этиш кичик бизнес субъектларининг бозордаги муваффақиятини белгилайди. Шумпетернинг “Иқтисодий ривожланиш назарияси” асарида кичик бизнес субъектларининг инновацион тараққиётдаги ўрнига алоҳида эътибор қаратилган. Унинг фикрича, тадбиркорлик фаолияти жамиятнинг иқтисодий ўсишига туртки бўладиган инновацион жараёнлардан иборат. Шумпетернинг назарияси кичик бизнес субъектлари учун рақамлаштиришнинг инновацияларни тезроқ татбиқ этишдаги аҳамиятини ёритишда муҳим аҳамият касб этади1. Рақамлаштириш атамаси эса илк маротаба XX асрнинг иккинчи ярмида иқтисодий жараёнларни оптималлаштириш билан боғлиқ ҳолда тилга олинган. Бугунги кунда рақамли иқтисодиёт ва автоматлаштириш жараёнлари тадқиқотлари кўплаб илмий ишларда кенг ёритилмоқда. Масалан, Брайсон (Brynjolfsson) ва Маккафи (McAfee) рақамли трансформациянинг бизнес 1 Schumpeter, J. A. (1911). The Theory of Economic Development: An Inquiry into Profits, Capital, Credit, Interest, and the Business Cycle. Cambridge, MA: Harvard University Press. WWW.INFOCOM.UZ “RAQA MLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 9-SON 81 жараёнларига таъсирини чуқур таҳлил қилган. Улар рақамлаштиришни харажатларни қисқартириш ва самарадорликни оширишнинг энг муҳим омили сифатида кўриб чиққан. Муаллифларнинг “The Second Machine Age” асарида рақамли технологияларнинг иқтисодий жараёнларга таъсири кўриб чиқилган. Улар рақамлаштиришни тадбиркорлик самарадорлигини оширишнинг асосий омили деб баҳолайдилар. Хусусан, рақамли платформа ва автоматлаштириш воситалари кичик бизнес субъектларининг рақобатбардошлигини яхшилашда қандай фойда келтириши ҳақида фикр юритилган2. Клаус Швабнинг (Schwab) “Тўртинчи саноат инқилоби” асарида рақамлаштиришнинг глобал иқтисодиётга таъсири чуқур таҳлил қилинган. Асар кичик бизнес субъектларининг рақамли технологиялар орқали янги бозорларга кириб бориш ва мижозлар билан мулоқотда самарадорлигини оширишдаги имкониятларини очиб беради. Швабнинг тадқиқотлари, айниқса, рақамли инфратузилмани ривожлантириш заруриятини асослайди3. А.Ж. Сиддиқовнинг “Ўзбекистонда рақамли иктисодиёт ривожланишини ифодаловчи кўрсаткичлар тизимини ишлаб чиқишга доир ёндашувлар” номли мақоласида рақамли трансформация жараёнининг мамлакатдаги қийинчиликлари ва имкониятлари ёритилган. Муаллифнинг фикрига кўра, рақамлаштириш кичик бизнес субъектларининг бозордаги мавқеини мустаҳкамлаш учун зарур жараёндир. Мақолада рақамли инфратузилмани ривожлантириш бўйича тавсиялар ҳам берилган4. Ш.Атамурадовнинг "Жаҳон амалиётида венчур капитали бозо

Доказательный фрагмент

«The article analyzes the importance of the digitalization process in the activities of small business entities.»

Образец извлечения

Демо-превью

The article analyzes the importance of the digitalization process in the activities of small business entities. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
digitalization, small business, efficiency, competitiveness, cost, тадбиркорлик, рақамлаштириш, харажатларни камайтириш, innovation, самарадорлик, технология, entrepreneurship, automation, government support, market, давлат қўллаб-қувватлаши, рақамли иқтисодиёт, ахборот тизимлари., кичик бизнес, technology, digital economy, development, information systems., стартаплар, рақобатбардошлик, ривожланиш, автоматлаштириш, cost reduction, бозор, инновация, startups
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники