ФОРМИРОВАНИЕ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ КОМПЕТЕНЦИЙ В ФОРМАХ ПРЕПОДАВАНИЯ ЗООЛОГИИ.

Аннотация

Целью данной статьи является разработка новых заданий для студентов- биологов высших учебных заведений по изучению эволюции животных и систем органов на основе использования современных педагогических технологий при проведении практических и лабораторных занятий по зоологии, раскрытие сути их содержания. Ключевые слова: биология, зоология, формы уроков, практикум, лабораторная работа, педагогические технологии, эволюция животных, системы органов, таблица. Annotation:This article aims to develop new tasks for students of biology at higher education institutions to study the evolution of animals and organ systems through the use of modern pedagogical technologies in conducting practical and laboratory lessons in zoology, and to reveal the essence of their content. Keywords: biology, zoology, lesson forms, practical work, laboratory work, pedagogical technologies, animal evolution, organ systems, table. Oliy ta’lim muassasalarining biologiya yo‘nalishi talabalariga zoologiya fanining dars shakllari amaliy va laboratoriya darslarini olib borishda zamonaviy pedagogik tehnologiyalardan foydalanishning ahamiyati katta. Amaliy va laboratoriya darslarida talabalar egallagan bilimlarini mustahkamlash uchun pedagogik tehnologiyalardan foydalanish zarur. Har bir mavzuni mazmunidan kelib chiqqan holda turli tehnologiyalardan foydalana oladi. Talabalarda mustaqil ish metodlaridan foydalanish maqsadga muvofiq bo‘ladi. Chunki talabalarning ilmiy dunyoqarashi rivojlangan ularni tadqiqotchilik faoliyatiga yo‘naltirish ancha qulay bo‘ladi. [1] Darslikdagi materiallar orqali o‘quvchilarga zoolog, ekolog, zootexnik, zooinjener, veterinar, vrach, parazitolog vrach, ixtiolog, agronom, entomolog, gelmintolog, fermer, asalarichi, ipakchi, seleksioner, biologiya o‘qituvchisi kabi kasblar to‘g‘risida tushuncha berish mumkin.[2] Hozirgi vaqtda maktab biologiya fanini o‘qitishda ilg‘or axborot texnologiyalardan foydalanish va o‘quvchilarda turli tadqiqot loyihalarini amalga oshirish takomillashib bormoqda, shuning uchun bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarida tadqiqotchilik, loyiha ishlarini tashkil etish, ijodkorlikni rivojlantirishni taqozo etadi. Zoologiya darslaridan amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlarini tashkil etishda har bir mavzuda hayvonlarning sistematikasidagi o‘rni, nazariy qismda sinf vakili misoliga hayvonlarning anatomik va morfologik xususiyatlari haqida ilmiy ma’lumotlar va mos ravishda rasmlar beriladi. Amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlarining topshiriqlar qismida sinf vakilining anatomik-morfologik, biologik, ekologik xususiyatlarini, xalq xo‘jaligi va ilmiy ahamiyatini, kim tomonidan o‘rganilganligi yuzasidan jadvalli topshiriqlar berilgan. Sinflar ketma-ketligida ularning o‘xshashlik va farqli jihatlarini taqqoslash va hayvonlarning tashqi va ichki tuzilishi tasvirlangan rasmli topshiriqlar berilgan. Uyga vazifa qismida esa har bir sinf vakillari haqida ilmiy adabiyotlar, maqolalar va internet adu.uz universaljurnal.uz 784 “ZAMONAVIY BIOLOGIYANING DOLZARB MUAMMOLARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI” xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari ma’lumotlarini to‘plash referat yoki tezis tayyorlash vazifasi beriladi. Bunday topshiriq va vazifalarni bajarish orqali talabalar mustaqil ishlaydilar va ilmiy yangiliklardan habardorligi oshishi orqali ilmiy tadqiqotlarga bo‘lgan bilimlari shakllanib boradi. Mavzular so‘ngida esa hayvonlarning organlar sistemasining evolyutsiyasi tuzib chiqiladi. 1-topshiriq: Hayvonlar organlarining evolyutsiyasi yozib chiqing. Bunda har bir hayvonning organlar sistemasi tuzilishi yozib chiqilganda hayvonlar ketma ketligiga mos ravishda organlarning rivojlanib-taraqqqiy etib borganligini ko‘rish mumkin. Bu topshiriq orqali hayvonlarning va ularning organlarining kelib chiqishi, evolyutsiyasi tuzib chiqiladi. Bunda ovqat hazm qilish, nafas olish, nerv, ayirish, qon aylanish organlar sistemasi hayvonlar nomiga mos ravishda yozilishidan organlarning evolyutsiyon taraqqiyoti kelib chiqadi. Hayvonlarning ovqat hazm sistemasining Zog‘ora baliqi evolyutsion Assidiya rivojlanib borishini yozing Ko‘l baqasi Ildam kaltakesak Ko‘k kaptar 2-topshiriq. Hayvonlarning kelib chiqish ketma-ketligini yozib chiqing. Bunda soddadan murakkabga qarab evolyutsiyasini ishlab chiqiladi. Yashil evgelena sut emizuvchilar adu.uz universaljurnal.uz 785 “ZAMONAVIY BIOLOGIYANING DOLZARB MUAMMOLARI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI” xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari Hayvonlar va ularning organlar sistemasining taraqqiy etib borish, evolyutsiyasini tuzib chiqish uchun talaba har bir mavzuni puxta eggallagan bo‘lishi zarur. Talabalar mavzularni yaxshi o‘zlashtirishlari uchun har bir mavzuda turli pedagogik tehnologiyalardan foydalangan holda topshiriqlarni bajarib boradilar. Talabalarda tadqiqotchilik kompetensiyalarini kognitiv faoliyat asosida takomillashtirish zoologiya fani amaliy va laboratoriya mashg’ulotlarida axborot texnologiyalari, internet ma’lumotlaridan foydalanib talabalarni tadqiqotchilik, loyiha ishlarini tashkil e