Реформы в области экологии и охраны окружающей среды в нашей стране

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада экология, атроф муҳитни муҳофаза “Тоза ҳудуд”, қилиш аҳоли саломатлигини сақлашнинг энг муҳим экология ва атроф муҳит, йўналишлардан бири эканлиги, бу ҳолат биргина Соғлиқни замонавий технологиялар, сақлаш вазирлиги томонидан ҳал этилмаслиги ва унинг санитария ва экология, инфратузилма, ички ва ташқи омиллари мавжудлиги, шу мақсадда кластер. Президентимиз томонидан “Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармоннинг қабул қилиниши ва унинг амалдаги ҳолатлари очиб берилган. 1 PhD, Associate Professor, Bukhara State Medical Institute. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 3 (2025) / ISSN 2181-1415 Реформы в области экологии и охраны окружающей среды в нашей стране АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье объясняется, что экология и охрана Чистая территория», окружающей среды являются важнейшими направлениями экология и окружающая охраны здоровья населения, и что решение этих проблем среда, не может быть возложено только на Министерство современные технологии, санитария и экология, здравоохранения. Указывается на наличие как внутренних, инфраструктура, так и внешних факторов. В этой связи рассматривается кластер. принятие ряда Указов Президента Республики Узбекистан «О мерах по совершенствованию системы государственного управления в области экологии и охраны окружающей среды» и оценивается их текущее состояние. Экология, атроф муҳитни муҳофаза қилиш аҳоли саломатлигини сақлашнинг энг муҳим йўналишидир. Бу шундай муаммоки, биргина Соғлиқни сақлаш вазирлиги уни ҳал қила олмайди. Унинг ички ва ташқи омиллари мавжуд. Мамлакатимиздаги атроф-муҳитни муҳофаза қилиш миллий қизиқишларимиз бўлиши даркор. Шу мақсадда Президентимизнинг 2017 йил 21 апрелда “Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат бошқаруви тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони қабул қилинди. Унга мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси қайта ташкил этилди, унинг зиммасига мамлакатимизда соғлом экологик муҳитни шакллантириш учун маиший чиқиндиларни йиғиш, сақлаш, ташиш, утилизация қилиш ва қайта ишлаш, жойларда “Тоза ҳудуд” давлат унитар корхоналари ташкил этиш, санитар тозалаш хизматларини ривожлантириш, аҳолининг бўш қисмини тозалик ишларига ёллаш кабилар юклатилди. Мазкур Фармонга таяниб, 2017–2021 йилларда маиший чиқиндиларни йиғиш, ташиш ва қайта ишлаш билан боғлиқ чора тадбирлар юзасидан комплекс дастур ишлаб чиқилди. Қўмита тизимида 13 та “Тоза ҳудуд” давлат унитар корхонаси ва уларнинг 174 та туман (шаҳар) филиаллари ташкил қилинди. Уларнинг балансига 1 минг 300 та махсус техника, мингта чиқинди тўплаш майдончаси, 5 минг 800 та контейнер ва 172 та полигон ўтказилди. Биргина 2017 йили 305 та чиқинди тўплаш майдончалари қурилди, 2 мингдан зиёд контейнерлар билан таъминланди, 295 та полигон хатловдан ўтказилиб, уларнинг кадастри тузилди, 97 та чиқинди полигони тартибга келтирилди. Қўмита қошида маиший чиқиндилар билан шуғулланувчи ҳамда бу борадаги ташкилий ишларни назорат қилувчи инспекция ташкил этилди. Мамлакатимизда аҳолига санитария тозалаш хизмати кўрсатиш даражаси жуда паст, масалан, республикамизда 53% аҳолига санитария тозалаш хизматлари кўрсатилади, холос. Шундан атиги 15% хусусий сектор ҳиссасига тушади. Аҳолининг экологияга оид қонунларга, тартибларга риоя этиш кўникмаси ҳам юқори эмас. Мутахассислар фикрича, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва аҳолига зарур тозалик, маиший чиқиндиларни қайта ишлаш бўйича санитария хизматлари кўрсатиш бир қатор ижтимоий аҳамиятга эга чора-тадбирларни амалга оширишни талаб қилади. Уларга: 14 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 3 (2025) / ISSN 2181-1415 1) санитария гигиена аҳволи ва аҳолининг касалланиш даражасининг юқори эканлиги; 2) ер ресурсларининг камайиши ва ортиқча эксплуатация қилинаётгани; 3) ландшафт генетик барқарорлиги ва мувозанатининг бузилиши каби муаммолар киради. Ўзбекистон Евросиё материгининг марказий қисмида жойлашган, мазкур ҳудудда океан йўқ. Республикамиз Жануб ва Шарқ томондан баланд тоғлар билан ўралган бўлиб, ҳудудининг 80 фоизи чўл ва чала чўллардан иборат. Ёзда қуёш нури таъсирида чўллар устида тропик тўзон ҳаво массаси шаклланади ва у атроф- муҳитга хавф солади. Натижада қурғоқчилик кучаяди, сув танқислиги ошиб, аҳоли саломатлигига салбий таъсир этади, ландшафт барқарорлиги ва мувозанатининг бузилишига олиб келади. Маълумотларга кўра, Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм, Навоий, Жиззах, Сирдарё, Сурхондарё ва Қашқадарё вилоятларида чўлланиш даражаси юқори. Умуман, Ўзбекистонда 22 миллион гектар ер чўлланишга мойил, мавжуд яйловларнинг 43 фоизи инқирозга учраб бўлган. Шунингдек, суғориладиган ерлар ҳам йилдан-йилга қисқармоқда. Орол денгизининг қуриган ҳудудидан туз ва бошқа минерал моддаларнинг шамол орқали тарқалиши эса вазиятни табора мураккаблаштирмоқда. Кейинги 50 йил ичида Орол денгизи йўқол