Ways to improve the efficiency of indicators of doing business ratings

Аннотация

This article is dedicated to promising areas of tourism development in Uzbekistan. It has been analyzed economic condition of tourism development in regions. Besides, it has been given scientific recommendations for solving important issues in tourism. Keywords: tourism industry, regional development, foreign tourists arrivals, tourist services export. ТУРИЗМ ИНДУСТРИЯСИ РИВОЖЛАНИШИНИНГ АСОСИЙ ЙЎНАЛИШЛАРИ ВА ИСТИҚБОЛЛАРИ Амонбоев Маҳаммадсидиқ1 Халилов Сирожиддин Шерали ўғли2 1ТДИУ Туризм ва сервис кафедраси мудири, и.ф.н. 2ТДИУ Туризм ва сервис кафедраси ассистенти E-mail: m.amonboyev@tsue.uz Аннотация: Мазкур мақола Ўзбекистонда туризм соҳасини ривожлантиришнинг истиқболли йўналишларига бағишланган. Минтақаларда туризм соҳасини ривожлантиришнинг иқтисодий ҳолати ҳам таҳлил қилинган. Бундан ташқари, туризм соҳасидаги долзарб муаммолар ечимига бағишланган илмий тавсиялар келтириб ўтилган. Калит сўзлар: туризм индустрияси, минтақавий ривожланиш, хорижий туристлар ташрифи, туристик хизматлар экспорти. Кириш Туризм соҳасини ривожлантириш мақсадидада ҳукумат томонидан, жумладан, шахсан Президент томонидан босқичма-босқич комплекс қарорлар, фармонлар ва давлат дастурлари қабул қилинмоқда. Сўнгги йилларда туризм соҳасини ривожлантириш, туристларга етарли шароитлар яратиш, туризм инфратузилмасини шакллантириш ҳамда туристларнинг хавфсизлигини таъминлаш борасида белгиланган чора-тадбирлар ҳуқуқий ҳужжатлар билан мустаҳкамланиб бормоқда. Туризм соҳасини тезкор ривожланишини таъминлаш мақсадида эркин туристик зоналарни ташкил этиш бўйича бир нечта ҳукумат қарорлари қабул қилинди. Унда асосий урғу соҳага янги инвестицияларни ва айни вақтта жаҳондаги энг илғор тажрибалар ва инновацияларни жорий қилишга қаратилган. Шу асосда Тошкент вилоятида “Чорвоқ” эркин туристик зонаси, Тошкент шаҳрида “Эски шаҳар” туризм сонаси, “Самарқанд сити” туристик зонаси, “Қадимий Бухоро” туристик зонаси ва 3/2019 (№ 00041) http://iqtisodiyot.tsue.uz 343 “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnali. № 3, may-iyun, 2019 yil бошқа спорт-соғломлаштириш ва экологик қулай маконларда туристик зоналар ташкил этилмоқда. Мамалкатмизда хорижий туристлар оқимини кўпайтириш ва ички туризмни янада ривожлантириш, сайёҳлик хизматларини яхшилаш ва турларини кенгайтириш мақсадида тарихий-маданий ёдгорликлар ва туристик салоҳияти юқори бўлган жойларнинг инфратузилмавий шароитларини замонавий талаблар даражасига етказиш бўйича чора-тадбирлар белгиланди. Уларда Wi-Fi зоналарни ташкил этиш, транспорт инфратузилмаси, жаҳон туристик меъёрлари ва гигиена нормативларига мувофиқ келадиган санитария- гигиена тармоқларини, туризм инфратузилмаси объектларини -тарихий ва меъморий ёдгорликлар, музейлар, театрлар, маданият уйлари, умумий овқатланиш пунктлари, хизмат кўрсатиш объектлари, автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчалари, автомобиллар учун вақтинча тўхташ жойлари, йўлбўйи инфратузилмасининг сервис хизматлар кўрсатиладиган ҳудудлари, бозорлар, расталар, дўконлар ва одамлар гавжум бўладиган бошқа жойларда замонавий туристик инфратузилмани жорий этиш бўйчиа сезиларли қадамлар қўйилди. Бу, ўз навбатида, мамлакатимизда бозор иқтисодиёти шароитида туризм бизнеси субъектлари учун имтиёзлар орқали соҳанинг ривожланиши учун катта имкониятлар яратмоқда. Мавзуга оид адабиётлар таҳлили Туризм индустрияси ривожланишининг методологик асослари хорижлик ва маҳаллий олимлар илмий ишларида муҳим тадқиқот предмети сифатида ўрганилган. Хусусан, туризм индустриясининг ривожланишига бағишланган илмий манбалардан энг муҳимларидан бири В.И.Азар тадқиқот ишларини санаб ўтиш мумкин [4]. Сўнгги йилларда чоп этилган маҳаллий олимларнинг илмий ишлари ҳам диққатга молик. З.И.Усмонова томонидан эълон қилинган илмий ишларда туристик- рекреацион хизматларнинг ривожланиш тенденциялари таҳлил қилинган [5]. Ж.Н.Абиев миллий иқтисодиётда туризм тармоғини ривожлантиришнинг иқтисодий жиҳатларини тадқиқ этган [6]. Ш.Р.Рузиев томонидан тарихий-маданий туризмни ривожлантиришнинг ташкилий-иқтисодий механизми ва уни такомиллаштириш масалалари ўрганилган [7]. О.Ҳ.Ҳамидов томонидан экологик туризмни бошқаришнинг услубий асосларини такомиллаштириш масаласи чуқур ўрганилган [8]. А.К.Алимов экологик туризмни ривожлантиришнинг устувор йўналишлари ва истиқболлари масаласида монографик тадқиқотларни олиб борган [9]. А.А.Эштаев томонидан туризм индустрияси ва уни бошқаришнинг маркетинг стратегиясини ишлаб чиқиш методологияси тадқиқ этилган [10]. Бироқ бугунгача олиб борилган илмий-амалий тадқиқотларда туризм соҳаси ривожланиши устуворликларини белгилаб олиш ҳамда прогнозлаштириш муаммолари етарли даражада ўрганилмаган. Ушбу тадқиқот иши эса масаланинг айни жиҳатларини қамраб олган. Тадқиқот методологияси Тадқиқот иши давомида кузатиш, қиёслаш, тизимли ва қиёсий таҳлил, статистик гуруҳлаш, эксперт баҳолаш каби усуллардан фойдаланилди. Хусусан, ўндан ортиқ туристик объектларда респондентлар билан чуқурлаштирилган интервьюлар ташкил этилди. Натижада Ўзбекистонга ташриф буюрган туристларнинг жинси, ёши