Use of information systems in the management of state-private partnership

Аннотация

Analyzed the project management system of public-private partnerships. A functional diagram of an information and analytical management system has been developed. The essence of the "management efficiency" of a public-private partnership is disclosed. The main advantages of using information systems in public-private partnership projects are identified. The role of the information- analytical system in the management of public-private partnership projects is given. The basic concepts of management processes in public-private partnership projects are identified. Key words: public-private partnership, public-private partnership projects, information systems, project management, information technologies, information and analytical systems. ДАВЛАТ-ХУСУСИЙ ШЕРИКЛИК ЛОЙИҲАЛАРИНИ БОШҚАРИШДА АХБОРОТ ТИЗИМЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ Мирзаев Сойибжон Собитович1 Дусмуратов Ғанийбай Давлетбаевич2 1ТИҚХММИ доценти, т.ф.н. 2ТИҚХММИ доценти, и.ф.н. Ўзбекистон, 100000, Тошкент, Қори Ниёзий кўчаси, 39 E-mail: dusmuratov69@gmail.com Аннотация: Давлат-хусусий шериклик соҳасидаги лойиҳаларни бошқариш тизими таҳлил этилган. Бошқарувнинг ахборот-таҳлил тизимининг функционал схемаси ишлаб чиқилган. Давлат-хусусий шерикликда “Бошқариш самарадорлиги” тушунчаси моҳияти очиб берилган. Давлат-хусусий шерикчилиги лойиҳаларини бошқаришда ахборот тизимларидан фойдаланишнинг асосий афзалликлари юзага чиқарилган. Давлат-хусусий шерикчилиги лойиҳаларини бошқариш тизимида ахборот-таҳлилий тизим ўрни кўрсатиб берилган. ДХШ лойиҳаларини бошқариш тизимига кўра бошқариш жараёни босқичлари аҳамияти кўрсатиб берилган. Калит сўзлар: давлат-хусусий шериклик, давлат-хусусий шериклик лойиҳалари, ахборот тизимлари, лойиҳаларни бошқариш, ахборот технологиялари, ахборот-таҳлил тизими. Кириш Давлатни ривожлантиришнинг муҳим шартларидан бири ҳозирги вақтда инсон интеллектуал капиталини ва ривожланишнинг илмий-техник салоҳиятини самарали жамлаш ва фойдаланишни таъминлаш ҳисобланади. Шу муносабат билан ахборотлашган жамият талабларига мос равишда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 21 сентябрдаги ПФ-5544-сонли Фармонига мувофиқ тасдиқланган “2019-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини инновацион ривожлантириш стратегияси”да “Жаҳон фанининг замонавий ютуқлари, инновацион 3/2019 (№ 00041) http://iqtisodiyot.tsue.uz 269 “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnali. № 3, may-iyun, 2019 yil ғоялар, ишланмалар ва технологиялар асосида мамлакатни жадал ривожлантириш” масалалари белгилаб берилган [2]. Мазкур стратегияни амалга оширишдаги энг муҳим йўналишлар – илмий- техник лойиҳаларни шакллантирувчи ва амалга оширувчи давлат-хусусий шерикчилик (ДХШ) корхоналарини қўллаб-қувватлаш институтлари фаолиятини таъминлаш, ДХШ корхоналари лойиҳаларининг самарадорлигини оширишдан иборат. Тадқиқотнинг мақсади ахборот тизимларидан фойдаланиб давлат-хусусий шерикчилиги лойиҳаларини бошқаришнинг услубий асосларини шакллантиришдан иборат. Ушбу мақсаддан келиб чиқиб ДХШнинг турли даражаларида шаклланган лойиҳаларни бошқариш механизмини интеграциялашга имкон берадиган ахборот- таҳлилий тизимини шакллантиришнинг услубий асосларини ишлаб чиқиш ҳисобланади. ДХШ лойиҳаларини бошқариш соҳасида янги механизм талаб этилади, бу механизм бошқарувнинг замонавий воситалари, яъни қоидалар, меъёрлар, алгоритмлар тўпламидан иборат ахборот тизимларини ривожлантириш ҳамда тадбиркорликни қўллаб-қувватлашдаги давлат сиёсатини амалга оширишда ягона қоидалар ва шарт-шароитларни таъминлаш имкониятини бериши зарур. Мавзуга оид адабиётлар таҳлили ДХШ корхоналарини қўллаб-қувватлашга, ДХШ лойиҳаларини бошқариш тизимини такомиллаштиришга йўналтирилган давлат сиёсатини амалга ошириш билан боғлиқ муносабатларни ривожлантириш муаммосини тадқиқ этишга В.Г.Варнавскийнинг ишлари бағишланган [5]. Давлат-хусусий шерикчилиги билан шуғулланган олимлар С.П.Ангаева, С.Д- Н.Дагбаева, Г.А.Борщевскийларнинг ўқув қўлланмалари ва дарсликларида лойиҳаларни бошқариш соҳасида иқтисодий фаолиятни амалга ошириш натижасида ишлаб чиқариш самарадорлигини оширишнинг кенг кўламдаги назарий ва амалий муаммолари ёритиб берилган [6,7]. Мамлакатимизда давлат-хусусий шерикчилиги бўйича А.Э. Шайхов таҳрири остида ёзилган ўқув модулида, масаланинг назарий ва амалий жиҳатлари баён қилинган [8]. Шунингдек, Х.Н.Усманов, М.Х.Камилова, У.И.Джуманиязовларнинг илмий мақолаларида хорижда ва мамлакатимизда давлат-хусусий шерикчилигининг тажрибалари, уларни бошқариш масалалари кўриб чиқилган [9,10]. Ф.Х.Шафкаровнинг илмий мақоласида эса сув хўжалигида давлат-хусусий шерикчилигининг хусусиятлари очиб берилган [12]. Инфраструктуравий лойиҳаларни амалга оширишда давлат-хусусий шерикчилик механизмини қўллаш масалаларини хорижий мутахассислар, жумладан Дж.Делмон ёритиб берган [5]. Давлат-хусусий шерикчилигини амалга ошириш бўйича амалий қўлланмаларда умумий принциплар ва улардан фойдаланиш бўйича кўрсатмалар берилган [13,14,15]. Шунга қарамасдан давлат-хусусий шерикчилиги лойиҳаларини амалга оширишда янги ахборот тизимларидан тў