К содержанию
РецензированоRU2026

НАТИЖАГА ЙЎНАЛТИРИЛГАН БЮДЖЕТЛАШТИРИШ КОНЦЕПЦИЯСИНИ АМАЛГА ОШИРИШДА САМАРАДОРЛИКНИ АНИҚЛАШ

НАТИЖАГА ЙЎНАЛТИРИЛГАН БЮДЖЕТЛАШТИРИШ · Примова Нигора Икром қизи

Цифровая экономика · 10 · 137–178 · 2026

Аннотация

Ушбу мақолада натижага йўналтирилган бюджетлаштириш концепциясининг самарадорлик ва натижадорлигининг миқдорий ҳамда сифат кўрсаткичларини аниқлаш бўйича ўрганишлар олиб борилган. Бу борадаги хорижлик иқтисодчиларнинг илмий қарашлари таҳлил қилинган. Шунингдек, натижага йўналтирилган бюджетлаштиришни амалга оширишни таҳлил қилиш учун асос бўладиган омиллар аниқланган. Калит сўзлар. натижага йўналтирилган бюджетлаштириш, бюджетни режалаштириш, натижадорлик, ҳисоботдорлик, дастурлаш, даромадлар, харажатлар, мақсадли дастурлар, самарадорлик, унумдорлик, ресурслар. ОПРЕДЕЛЕНИЕ ЭФФЕКТИВНОСТИ РЕАЛИЗАЦИИ КОНЦЕПЦИИ БЮДЖЕТИРОВАНИЯ, ОРИЕНТИРОВАННОГО НА РЕЗУЛЬТАТ Примова Нигора Икром қизи Временно исполняющий обязанности доцента кафедры Финансов Ташкентского государственного экономического университета, PhD. Ташкент. Узбекистан. n.primova@tsue.uz Аннотация: В данной статье были проведены исследования по определению количественных и качественных показателей эффективности и результативности концепции бюджетирования, ориентированного на результат. Проанализированы научные взгляды зарубежных экономистов по этому поводу. Также выявлены факторы, которые служат основой для анализа реализации бюджетирования, ориентированного на результат. Ключевые слова: бюджетирование, ориентированное на результат, бюджетное планирование, результативность, отчетность, WWW.INFOCOM.UZ “RAQAMLI IQT ISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNALI | 7-SON MOLIYA, PUL MUOMALASI VA KREDIT 703 программирование, доходы, расходы, целевые программы, эффективность, производительность, ресурсы. DETERMINING THE EFFECTIVENESS OF IMPLEMENTING THE CONCEPT OF RESULTS-BASED BUDGETING Primova Nigora Ikrоm qizi Acting Associate Professor of the Department of Finance, Tashkent State University of Economics, PhD. Tashkent. Uzbekistan. n.primova@tsue.uz Annotation: This article conducted research to determine quantitative and qualitative indicators of the efficiency and effectiveness of the results-based budgeting concept. The scientific views of foreign economists on this matter are analyzed. Factors that serve as the basis for analyzing the implementation of results-based budgeting are also identified. Keywords: results-based budgeting, budget planning, effectiveness, reporting, programming, income, expenses, target programs, efficiency, productivity, resources. КИРИШ Жамиятдаги ислоҳотларнинг натижавийлиги ва узвийлигини таъминлаш мақсадида, аввало, давлат молия тизимида асосий бўғин ҳисобланган мамлакатнинг бюджет ислоҳотларини, давлат бюджет харажатларини аниқ режалаштирилган натижаларга асосланган ижтимоий-иқтисодий лойиҳаларни ажратиш муҳим ва айтиш мумкинки, зарурий шарти бўлиб келмоқда. Замонавий шароитда давлатни муваффақиятли ва тўғри молиявий бошқаришнинг энг муҳим таркибий қисми молиявий режалаштириш ва бюджетдир. Ушбу кўрсаткичлар давлат ривожига ва келажакда керакли маблағларни шакллантиришда муҳим аҳамиятга эга. Тегишли бюджетларни яратмасдан туриб, молиявий фаолиятини назорат қилиш ва режалаштириш мумкин бўлмайди. Шунинг учун натижага йўналтирилган бюджетлаштиришни ва такомиллаштириш жуда муҳимдир. Ўзбекистонда бюджет тизимини ислоҳ қилиш давлат молиясини бошқариш самарадорлиги ва сифатини оширишни назарда тутади. Ўрта муддатли бюджетни режалаштириш амалиётини ривожлантириш, бюджетни молиялаштиришни режалаштириш ва ташкил этишнинг дастурий-мақсадли усулларига ўтиш, бутун бюджет жараёнининг тўлиқ “шаффофлигини” таъминлаш, бюджетни молиялаштириш сифатини сезиларли даражада ошириш каби таркибий қисмлар билан бир қаторда, мамлакат бюджет тизимининг барча “RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY-ELEKTRON JURNA LI | 7-SON WWW.INFOCOM.UZ 704 MOLIYA, PUL MUOMALASI VA KREDIT даражаларида давлат молиясини бошқариш маҳаллий бюджетлар самарадорлигини оширишга ҳам эътиборни қаратади. Ушбу ва бошқа талаблар нафақат бюджет жараёнининг барча босқичларининг мазмунини, балки давлат ва ҳудудлар молиясини бошқариш концепциясини ҳам тубдан ўзгартирадиган натижага йўналтирилган бюджетлаштириш назарияси ва амалиёти билан жавоб беради. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги “Ўзбекистон – 2030” стратегияси тўғрисида”ги ПФ-158-сон Фармони, 46-мақсадида “Фискал барқарорликни таъминлаш ва давлат мажбуриятларини самарали бошқариш” белгиланган. Ушбу мақсадга эришиш учун 5 та самарадорлик кўрсаткичларидан бири 2030 йилгача “Натижага йўналтирилган бюджетлаштириш” амалиётига тўлиқ ўтиш кўзда тутилган [1]. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Давлат молиясини бошқариш тизимини такомиллаштириш стратегиясининг асосий мақсадларидан бири бу ўрта муддатли бюджет асосларини ишлаб чиқиш ҳамда йиллик бюджетни шакллантиришнинг янги “натижага йўналтирилган бюджет” (Дастурий бюджетлаштириш) тизимини жорий этиш деб таъкидланган [2]. Шундай қилиб, тадқиқотнинг долзарблиги бозор иқтисодиёти шароитида маҳаллий бюджетларни режалаштириш самарадорлигини ошириш усули сифатида натижага йўналтирилган бюджетлаштиришнинг назарий ва услубий асосларини ишлаб чиқиш зарурати билан белгиланади. АДАБИЁТЛАР ТАХЛИЛИ “

Доказательный фрагмент

«Ушбу мақолада натижага йўналтирилган бюджетлаштириш концепциясининг самарадорлик ва натижадорлигининг миқдорий ҳамда сифат кўрсаткичларини аниқлаш бўйича ўрганишлар олиб борилган.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ушбу мақолада натижага йўналтирилган бюджетлаштириш концепциясининг самарадорлик ва натижадорлигининг миқдорий ҳамда сифат кўрсаткичларини аниқлаш бўйича ўрганишлар олиб борилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
results-based budgeting, budget planning, effectiveness, reporting, натижага йўналтирилган бюджетлаштириш, programming, income, resources., самарадорлик, ресурслар., даромадлар, дастурлаш, ҳисоботдорлик, мақсадли дастурлар, натижадорлик, унумдорлик, харажатлар, productivity, бюджетни режалаштириш, target programs, expenses, efficiency
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники