РОЛЬ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В РАЗВИТИИ ДУХОВНОГО МИРОВОЗЗРЕНИЯ УЧАЩИХСЯ В ГЛОБАЛЬНОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ

Аннотация

This article proposes new methodological approaches to analyzing data aimed at developing a healthy spiritual outlook of students in a global educational environment, enriching their spirituality, ensuring the rational use of Artificial Intelligence for this purpose and its high quality, the effective use of modern didactic tools that allow for the effective organization of the educational process, and the development of personal views on the spiritual maturity of the individual and their professional and personal qualities. Key words: spiritual worldview, artificial intelligence, didactic tools, language translations, virtual assistants, web search engines, professional activity, adaptive education Global ta’lim muhitida talabalarning ma’naviy dunyoqarashini rivojlantirishda Sun’iy intellektni pedagogik amaliyotga tatbiq etish, ularda ma’naviy intellektual hamda kasbiy rivojlanishlari uchun alohida ahamiyatga ega bo‘lgan bilimlar, ilmiy axborotlar, amaliy faoliyat tajribalarni tizimli tarzda amalga oshirish salmoqlidir. Chunki ta’lim tizimini yuqori va zamon talablariga moslash, zamonaviy texnologiyalardan unumli foydalanish imkoniyatlarini taqdim etishda, AI ilovalari talabalar uchun innovatsion yechimlarni taklif qilishi imkoniyati mavjudligi bilan qulaydir. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevral, PQ-4996-son qarorida “Raqamli O‘zbekiston — 2030” Strategiyasiga muvofiq hamda sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish va ularni mamlakatimizda keng qo‘llash, raqamli ma’lumotlardan foydalanish imkoniyatini va ularning yuqori sifatini ta’minlash, ushbu sohada malakali kadrlar tayyorlash uchun qulay shart- sharoitlar yaratish maqsadida: oliy ta’lim muassasalarida, tegishli sohalarda sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llash va o‘rganish bo‘yicha chora tadbirlarni amalga oshirishga qaratilgan chora- tadbirlar dasturi ishlab chiqilgan. Oliy ta’lim muassasalari va ilmiy tashkilotlar “Sun’iy intellekt” adpi.uz universaljurnal.uz 135 SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil yo‘nalishi bo‘yicha kadrlar tayyorlashni bosqichma-bosqich amalga oshirish, o‘quv jarayonini samarali tashkil etishga imkon beradigan zamonaviy didaktik vositalardan unumli foydalanish amalga oshirish bo‘yicha ishlar amalga oshirilib kelinmoqda. Sun’iy intellekt – ARTIFICAL INTELLIGENCE qisqacha AI deb yuritiladi. Sun’iy intellekt turlicha bo‘ladi. Biz bugun kuchsiz intellekt davrida yashayapmiz. Til tarjimalari, virtual yordamchilar, veb qidiruv tizimlari, o‘zi yuradigan mashinalar bular tor doiradagi Sun’iy intellektga misol bo‘la oladi. Ushbu tizimlar dasturlashtirilgan algoritmlar yordamida muayyan vazifani bajaradi. Kuchli yoki umumlashtirilgan intellekt berilgan topshiriqni bajarish uchun yangi ma’lumotlarni o‘rganadi. Yangi strategiyalar ishlab chiqadi. Sun’iy intellektning ideal xususiyati – bu aniq maqsadga erishish uchun eng yaxshi imkoniyatga ega bo‘lgan harakatlarni baholay olish va amalga oshirish qobilyatidir. Hozirda sun’iy intellekt turli amallarni bajarishga mo‘ljallangan algoritim hamda dasturiy tizimlardan iborat va u inson ongi bajarishi mumkin bo‘lgan bir qancha vazifalarning uddasidan chiqa oladi [2]. Sun’iy intellekt dunyo talabiga aylanib bormoqda. Тa’lim tizimigа kirib ulgurgan raqamli texnologiyalarni o‘qitishdа bu sohani yanada rivojlantirishda muhim o‘rin egallaydi. Ushbu maqsadga xizmat qiladigan Shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim- tajribasini taqdim etishda o‘quv modullari tarkibiga allmolarning shaxs ma’naviy kamolotiga oid qarashlari va etnopedagogik qadriyatlarga talabalarning kasbiy-shaxsiy sifatlarini rivojlantirish ma’lumotlarni tahlil qilishda muhim o‘rin egallaydi. Mutafakkirlar tomonidan ilgari surilgan pedagogik ta’limotlarning mazmun mohiyatini tahlil qilish natijasida talabalarning ma’naviy dunyoqarashi va shaxsiy sifatlari tizimli tarzda rivojlanadi. Oliy ta’lim jarayonida talabalarning ma’naviy dunyoqarashi va kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishga xizmat qiladigan bilimlarni taqdim etish natijasida ularning intellektual sohalari rivojlanadi va o‘quv materiallarini o‘zlashtirish imkoniyatlari kengayadi. Natijada talabalarda sog‘lom ma’naviy dunyoqarashning asosini takshil etadigan ko‘rsatkichlar namoyon bo‘ladi. Moslashuvchan ta’lim jarayonini amalga oshirishda - O‘quv materiallari yordamida talabalar ma’naviy dunyoqarashini rivojlantirishga xizmat qiladigan didaktik birliklarni o‘zlashtirish, ularning mazmun mohiyatini anglash va o‘z kasbiy faoliyatlari davomida ulardan foydalanish layoqatiga ega bo‘ladilar. Sog‘lom ma’naviy dunyoqarashni rivojlantirishga xizmat qiladigan bilimlar va qadriyatlar ularning ijtimoiy tajribasiga aylanadi. Ushbu maqsadga yo‘naltirilgan ta’lim jarayonida talabalar ma’naviy tushunchalar, bilimlarning mohiyatini anglash, ularni idrok etish, o‘z faoliyatlariga singdirish ko‘nikmalariga ega bo‘ladilar. Shaxsning ma’naviy dunyoqa