TAKRORLASH OPERATORLARIDA BREAK VA CONTINUE BUYRUQLARIDAN FOYDALANISH

Аннотация

В данной работе подробно рассматриваются команды break и continue, используемые в операторах повторения в программировании. Эти команды позволяют управлять циклическими процессами: прерывать выполнение цикла при выполнении определённого условия или пропускать отдельные итерации. С помощью примеров показано практическое применение команд break и continue. Также подчёркнута их роль в оптимизации работы программ и написании лаконичного кода. Ключевые слова: операторы повторения, оператор break, оператор continue, цикл, программирование, итерация, оператор управления. Annotation: This work provides a detailed overview of the break and continue statements used in loop constructs in programming. These statements allow for control over repetitive processes-either by exiting the loop when a certain condition is met or skipping specific iterations. Practical examples demonstrate the application of break and continue in various scenarios. Their importance in optimizing program performance and writing clean, concise code is also highlighted. Keywords: repetition operators, break statement, continue statement, loop, programming, iteration, control operator. Sikllarni boshqarish uchun break va continue kabi maxsus operatorlardan 130 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo foydalaniladi. break operatori sikldan chiqish uchun ishlatiladi. continue operatori siklning navbatdagi iteratsiyasiga o‘tish uchun ishlatiladi. break va continue operatorlari – takrorlash operatlarini nazorat qilish uchun ishlatiladigan maxsus kalit so‘zlardir: 1. break operatori: ⦁ break operatori takrorlash siklini to‘xtatadi va dastur bajarilishini davom ettirish uchun takrorlashdan chiqishga olib keladi. Masalan, agar siz belgilangan shartga erishsangiz va siklni to‘xtatmoqchi bo‘lsangiz, break operatorini ishlatishingiz mumkin. Misol: 1 dan 11 gacha bo‘lgan 10 ta siklni hisoblaydi. Karra jadvali savolini chiqaradi. O‘quvchi kiritgan javobni qabul qiladi. Ko‘paytmani hisoblaydi. Natijani o‘quvchi kiritgan javob bilan taqqoslaydi. To‘g‘ri bo‘lsa, Barakalla! yozuvini chiqaradi. Aks holda, noto‘g‘riligi haqida xabar berib,to‘g‘ri javobni chiqaradi. Sikldan chiqish uchun dastur kodiga break operatorini qo‘shamiz. O‘quvchi bilmayman so‘zini yozgan vaqtda, sikl ishini to‘xtatadi. Agar o‘quvchi bilmayman deb javob bersa, dastur sikldan chiqadi va ‘Tugadi’ yozuvini chiqaradi. 2. continue operatori: ⦁ continue operatori sikldagi joriy iteratsiyani to‘xtatib, sikllarning keyingi iteratsiyasini boshlaydi. Bu shartga muvofiq bo‘lgan iteratsiyalarni o‘tkazib yuborishga yordam beradi. Agar o‘quvchi "keyingisi" javobini kiritsa, dastur siklni keyingisiga o‘tkazib yuboradi. 131 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo Yuqoridagi misollarda break va continue operatorlarining qanday ishlashini ko‘rishingiz mumkin. break siklni to‘xtatadi, continue esa belgilangan shartga mos bo‘lsa, siklning keyingi iteratsiyasiga o‘tadi. Pythonda break iborasi siklning barcha elementlarini takrorlashni tugatmasdan oldin, sikldan erta chiqish yoki undan chiqish uchun ishlatiladi. Bu siz tekshirmoqchi bo‘lgan muayyan shartga ega bo‘lganingizda foydali bo‘lishi mumkin va agar bu shart bajarilsa, siz siklni to‘xtatib, kodingizning keyingi qismiga o‘tmoqchisiz. U for operatori bilan ishlatilishi mumkin: for i in range(10): if i == 5: break print(i) Bu kodda for sikli 0 dan 9 gacha bo‘lgan sonlar bo‘ylab takrorlanadi. Biroq, i qiymati 5 ga teng bo‘lsa, if operatori True deb baholanadi va break operatori bajariladi. Bu siklning chiqishiga olib keladi va kod sikldan keyin ishlashni davom ettiradi. Shunday qilib, ushbu kodning chiqishi 0,1,2,3,4 bo‘ladi. Bundan tashqari, aylanma iborani siklda xuddi shunday tarzda ishlatishingiz mumkin: while True: n = input(' Chiqish uchun raqam yoki q kiriting: ') if n == 'q': break square = int(n) ** 2 print('Kvadrat:', square) Bu kodda while sikli cheksiz ishlaydi va foydalanuvchidan raqam kiritishni taklif qiladi. Biroq, agar foydalanuvchi 'q' harfini kiritsa, if operatori True deb baholanadi va break operatori bajariladi. Bu siklning chiqishiga olib keladi va kod ishlashni to‘xtatadi. Shuni ta’kidlash kerakki, break iborasi faqat o‘zi joylashgan eng ichki sikldan chiqadi. Agar sizda o‘rnatilgan sikllar bo‘lsa, barcha sikllardan chiqish uchun break iborasini bir necha marta ishlatishingiz kerak bo‘ladi. Break bayonotiga qo‘shimcha ravishda, Python shuningdek, joriy iteratsiyada kodning qolgan qismini bajarmasdan siklning keyingi iteratsiyasiga o‘tish uchun ishlatiladigan davom iborasiga ega. Bu siz tekshirmoqchi bo‘lgan muayyan shartga ega bo‘lganingizda foydali bo‘lishi mumkin va agar bu shart bajarilsa, siklni to‘liq to‘xtatmasdan, siklning joriy iteratsiyasini o‘tkazib yubormoqchisiz: forin (): 132 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo if i % 2 == 0: continue print(i) Bu kodda for sikli 0 dan 9 gacha bo‘lgan sonlar bo‘ylab takrorlanadi. Biroq, i qiymati juft bo‘lg