Пути совершенствования инновационной деятельности в системе высшего образования на основе информационных технологий

Аннотация

This article focuses on the management of innovation activities by the higher education system based on information technology. In this direction, in order to improve the management efficiency of information and communication technologies, to serve as a necessary tool, in this connection to date the development of computer technologies and their intensive application in the educational process lead to positive changes in the education system. The active implementation of these changes can contribute to innovation and the strategic direction of higher education institutions. Калитли сўзлар: Инновация, инновацион менежмент, инновацион фаолият, инновацион тадбиркорлик, инновацион цикл, ОТМнинг инновацион фаолияти, стратегик бошқарув, инновацион таълим хизматлари, замонавий инновацион кадрлар, инновацион жамоа, ахборот коммуникация технологиялари, илм-фан, илмий салоҳият, масофавий таълим тизими. Кириш Жаҳоннинг ривожланган давлатларида, хусусан АҚШ, Германия, Буюк Британия, Япония, Жанубий Кореянинг ривожланиш гарови бўлиб инсон омилини кучайтиришга қаратилган инвестициялаш, яъни инсон салоҳияти тараққиёти, хусусан аҳоли таълим даражасининг ошиши ва ёш кадрларнинг профессионал тайёргарлиги билан белгиланади. Мамлакат ва минтақаларнинг устувор иқтисодий ўсишини 3/2018 (№ 00035) www.iqtisodiyot.uz 1 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2018 йил таъминлашнинг йўли замонавий босқичда айнан таълим сифатини ошириш соҳасида топилади. Маълумки, бугунги кунда дунёнинг ривожланган ва ривожланаётган давлатларида таълим парадигмаси ўзгариб бормоқда. Осиё таълим моделига асосан ўқув жараёни назарий билимлар беришдан олинган билимларни амалиётда қўллаш кўникмаларини ривожлантиришга, ахборот технологиялари асосида талабаларда мустақил таълим олиш малакаларини шакллантиришга қаратилмоқда. Швейцария Жаҳон иқтисодий форуми “World Economic Forum” иқтисодиёти энг тез ривожланаётган мамлакатлар рейтингини эълон қилди. Жаҳон банкининг “Глобал иқтисодий тараққиёт” маълумотларига асосан 2014 йилдан 2017 йилгача бўлган даврда йиллик ўсиш даражаси энг юқори бўлган давлатлар орасида Ўзбекистон 5- ўринда қайд этилди. Ўзбекистондаги ислоҳотлар истиқболи нафақат мамлакатдаги мавжуд барча тажриба, анъана ва қадриятлар, балки илғор халқаро хорижий тажрибадан фойдаланишга ҳам асосланган. Мамлакатимизда олий таълим тизимини тубдан такомиллаштириш, кадрлар тайёрлаш мазмунини замонавий талаблар асосида тубдан қайта кўриб чиқиш, рақобатбардош олий маълумотли мутахассислар тайёрлаш ҳамда соҳани жаҳон стандартлари даражасида ривожлантиришда олий таълим тизимида инновацион фаолиятни бошқаришни такомиллаштиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу борада асосий билим соҳалари бўйича электрон таълим ресурслари миллий тизимини яратиш, жаҳоннинг таълим ресурсларига кириш ва бу инфраструктурани такомиллаштириш, ўқув жараёнида жаҳоннинг ва миллий электрон таълим ресурсларидан ахборот коммуникация технологиялари орқали фойдаланиш, ўқув юртларини моддий-техника базасини ва тармоқли инфратузилмани ривожлантириш муаммолари олий таълим тизимида долзарбдир. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги ПФ-4947-сонли фармони [1] ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 20 апрелдаги ПҚ-2909-сонли «Олий таълим тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига [2] асосан бугунги кунда таълим соҳасида амалга оширилиши зарур бўлган масалалар, олий таълим тизимини ислоҳ қилиш, таълимда янги педагогик ва инновацион технологиялардан кенг фойдаланиш зарурлиги ва мазкур фаолиятга тегишли бошқа меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган вазифаларни амалга оширишда мазкур тадқиқот муайян даражада хизмат қилади. Мавзуга оид адабиётлар таҳлили Ушбу мавзуни тадқиқ этиш юзасидан хорижий ва мамлакатимиз олимларининг таълим тизимини такомиллаштириш масалалари, инновацион менежментнинг назарий ва методологик асослари, шунингдек таълим тизимида ахборот технологияларини қўллаш усулларига бағишланган илмий асарлар мавжуд. Инновацион фаолият соҳасига, таълим беришда ахборот технологияларига алоқадор долзарб муаммоларнинг ечимини излашга ўз вақтида Ф.И.Перегудов [10] муносиб ҳисса қўшди. Маориф соҳасидаги инновацион жараёнларнинг кечишига оид турли хил муаммоларни илмий жиҳатдан тадқиқ қилишга Японияни олий таълим тизимини 3/2018 (№ 00035) www.iqtisodiyot.uz 2 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 3, май-июнь, 2018 йил бошқариш муаммоларини Н.П.Дронишинец [4], корхона ва олий ўқув юртларини илмий йўналишдаги ҳамкорлиги масалаларини Н.Л. Зайцев [5], олий таълим тизимида мутахассис кадрларни тайёрлаш сифати ва бу жараённи бошқариш М.И.Иродов [6], илмни бошқаришни АҚШ тажрибасини ўрганган М.М.Иванов [7], инсон ресурсларини бошқариш бўйича И.К. Макарова [8], Олий таълим тизимида бошқарув қарорларини қабул қилишнинг Россия тажрибасини ўрганган А.Панова [9] ва бошқалар ўз ҳиссаларини қўшганлар.