SHUKUR XOLMIRZAYEV HIKOYALARIDA MA’NAVIY – AXLOQIY MASALALAR.

Аннотация

National values go back to the primary roots of every nation. Especially if literature and works of art are the main vein of this root. Our people have been very fond of written works since time immemorial. Therefore, examples of fiction are of special importance for the Uzbek people and are distinguished by the fact that they express our national values. This article reveals new interpretations and artistic interpretation of national values in modern works based on the stories of Shukur Kholmirzayev. Шукур Холмирзаев. национальные ценности и духовно- нравственные проблемы в своих рассказах. https://scientific-jl.com/luch/ 1 6 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 Аннотация: Национальные ценности восходят к истокам каждой нации. Особенно если главной жилкой этого корня являются литература и произведения искусства. Наш народ с незапамятных времен очень любил письменные произведения. Поэтому образцы художественной литературы имеют особое значение для узбекского народа и отличаются тем, что представляют наши национальные ценности.В данной статье раскрываются новые трактовки и художественная интерпретация национальных ценностей в современных произведениях на основе рассказов Шукура Холмирзаева. Kalit so’zlar: adabiyot, zamonaviy asarlar, milliylik, tafakkur, adabiy tanqidchilik, publitsistika ,realizm modernizm. Key words: literature, modern works, nationalism, thinking, literary criticism, journalism, realism, modernism. Ключевые слова: литература, современное творчество, национализм, мышление, литературная критика, публицистика, реализм, модернизм. Milliy qadriyatlar – murakkab ijtimoiy va ruhiy hodisa bo’lib, millatning tili, madaniyati, qadim tarixi, urf-odatlari, qadriyat va an’analarini, boringki, jamiyki moddiy va ma’naviy boyliklarni, iqtisodiy hamda ijtimoiy-siyosiy hayotining barcha tomonlaridir. Milliy qadriyatlar – muayyan toifaga mansub xalqqa taalluqli bo’lgan qadriyatlar va an’analar, barcha millatga tegishli bo’lgan ma’naviy boyliklar yig’indisi demakdir. Yoshlarda milliy qadriyatlar to’g’risidagi tasavvurlarini shakllantirish uchun quyidagilar bosqichma-bosqich olib boriladi: milliy qadriyatlar haqida tushuncha; https://scientific-jl.com/luch/ 1 7 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 buyuk ajdodlarimiz tomonidan meros qilib qoldirilgan ma’naviy va intellektual moddiy boyliklar; xalq og’zaki ijodi namunalari; milliy qadriyatlar va ularning tarbiyaviy ahamiyatlari; har bir oilani ma’naviy boyitishga yordam berish va shu kabilarga qat’iy e’tibor beriladi. Mamlakatimizda inson olamini yuqori bosqichga ko’tarishda ta’lim- tarbiya siyosati birlamchi masala hisoblanadi. Boisi «Har kimning bilim olish huquqi» Konstitutsiyamiz tomonidan kafolatlangan bo’lib (41 - modda), shu jumladan uning komil shaxs bo’lib yetishishi uchun «fikrlash, so’z va e’tiqod erkinligi» (29 - modda) beriladi. Shu bilan birga ma’naviy tarbiya olib borish davlat nazoratidadir (57 - modda). Ushbu ma’naviy tarbiya esa milliy ruhda yozilgan asarlar yordamidagina shakllanishi mumkin. Hech kimga sir emaski, xalqimiz uzoq muddat xalqimiz qadriyatlariga teskari bo’lgan tuzumda yashashga major bo’ldik. Shu asosida badiiy adabiyotimizning otaxon asarlari negizida aynan Sobiq Sho’ro mafkurasini targ’ib qilish hukm surdi. Ahamiyatlisi shundagi, o’sha qiyin zamonlarda ham qadriyatlarimizni ulug’lovchi asarlar yozilaverdi. XX asr oxiri – XXI asr boshlaridagi oʻzbek adabiyoti ushbu davrda yuz bergan ijtimoiy-siyosiy, madaniy hayotdagi oʻzgarishlarni aks ettiradi. Bugungi kun adabiyotshunos olimlari va tanqidchilari oʻzbek adabiyoti rivojida yuz berayotgan oʻzgarishlarni anglab yetishga va ularga munosib baho berishga urinmoqdalar. “Sharq Yulduzi”, “Yoshlik”, “Tafakkur”, “Guliston”, “Oʻzbek tili va adabiyoti” kabi adabiy-badiiy, ijtimoiy-siyosiy ruhdagi yetakchi jurnallar, “Kitob dunyosi” gazetasi sahifalarida eʼlon qilinayotgan zamonaviy adabiy jarayonga bagʻishlangan bahs va munozaralar, chop etilayotgan qator maqolalar shundan dalolat beradi. Lekin shuni qayd etish kerakki, oʻzbek adabiy tanqidchiligida adabiyotning oʻz-oʻzini shakllantirishga urinishi borasida yakdil https://scientific-jl.com/luch/ 1 8 Часть-38_ Том-3_ Февраль-2025 fikrlar yoʻq. Masalan, Hakimjon Karimov ilgari surgan paradigma1 inʼikos nazariyasiga va ijtimoiy-madaniy hamda adabiy tafakkurning rivojlanishida ong kategoriyasining roliga asoslanadi. Tadqiqotchi yozish uslubi rivojlanishining asosiy yoʻnalishlarini nasrning janr prinsipiga asosan boʻlinishidan kelib chiqqan holda koʻrsatib oʻtadi: 1) adabiyotda gʻoya va mavzu maydonining kengayishi; 2) ijtimoiy, axloqiy, maʼnaviy, oilaviy masalalarga eʼtiborning kuchayishi; 3) insonparvarlik mazmuni va psixologizmning chuqurlashuvi; 4) oʻzbek xalqining oʻzligini tanishi va mentaliteti masalalariga murojaat etilishi; 5) hayot mazmunini falsafiy mushohada etish. Zamonaviy oʻzbek adabiy jarayonida realizm pozitsiyasi ancha kuchli.Fikrimizcha, realizm badiiy metod sifatida kelajakda ham asosiy yoʻnalishlardan biri boʻlib qoladi. Binobarin, adib