К содержанию
РецензированоEN2026

SHARQ ALLOMALARINING GENDER TENGLIGIGA OID IJTIMOIY-FALSAFIY QARASHLARI

OID IJTIMOIY-FALSAFIY QARASHLARI · Muxtarov Utkirjon Mutalibjonovich · Norimonova Gulmira Ulug‘bek qizi (Andijon davlat pedagogika instituti)

Педагоги · 2026

Аннотация

This article is aimed at revealing the socio-philosophical content of the issue of gender equality in the thinking of Eastern scholars. The article discusses the philosophical approaches of ancient and medieval Eastern thinkers to the natural, spiritual and social relations between man and woman. Through this, it is shown that the issue of gender equality has urgent and deep roots in their thoughts. The article sheds light on the value of the female person, her rights to knowledge, education and activity in society, based on the works of such scholars as Al-Farabi, Ibn Sina, Al- Ghazali, Navoi, Abdurauf Fitrat. It is no secret that the issue of equality between women and men is not only related to social equality, but also to the criteria of striving for spiritual elevation, moral perfection and perfection. The main goal of the article is to identify the views of ancient and medieval Eastern thinkers on the legal, moral, and https://scientific-jl.com/ped 1 43 Volume-82, Issue-1, May -2025 “PEDAGOGS” international research journal ISSN: 2181-3027_SJIF: 5.449 spiritual equality of women and men, and to analyze how they fit into today's modern gender issues. Keywords: Eastern scholars, gender equality, socio-philosophical views, women's and men's rights, Farooqi, Ibn Sina, Alisher Navoi, moral values, historical heritage, spiritual equality, Eastern philosophy, religious-enlightenment thought, cultural value. Аннотация: Целью данной статьи является раскрытие социально- философского содержания проблемы гендерного равенства в мышлении восточных ученых. В статье рассматриваются философские подходы древних и средневековых мыслителей Востока к естественным, духовным и социальным отношениям между людьми, особенно между женщинами и мужчинами. Благодаря этому они поймут, что проблема гендерного равенства актуальна и имеет глубокие корни в их сознании. В статье подчеркивается ценность женщин, их права на знания, образование и общественную деятельность на основе трудов таких ученых, как Аль-Фараби, Ибн Сина, Аль-Газали, Навои и Абдурауф Фитрат. Не секрет, что вопрос равенства женщин и мужчин связан не только с социальным равенством, но и с критериями стремления к духовному возвышению, нравственному совершенству и совершенству. Основная цель статьи — выявить взгляды древних и средневековых мыслителей Востока на правовое, моральное и духовное равенство женщин и мужчин, а также проанализировать, как они вписываются в современную гендерную проблематику. Ключевые слова: восточные ученые, гендерное равенство, социально- философские взгляды, права женщин и мужчин, Фаруки, Ибн Сина, Алишер Навои, моральные ценности, историческое наследие, духовное равенство, восточная философия, религиозно-просветительская мысль, культурные ценности. Kirish: Insoniyat taraqqiyoti davomida gender tengligi masalasi ijtimoiy adolat, axloqiy qadriyatlar va huquqiy tamoyillar bilan chambarchars bog‘liq hisoblanadi. Ayniqsa, ayol va erkak o‘rtasidagi tenglik masalasi jamiyatning ma’naviy, madaniy va intellektual salohiyatini belgilovchi muhim omillardan biri sifatida qaraladi. Zamonaviy ijtimoiy-falsafiy tafakkurda gender tengligi atamasi keng qo‘llanilayotgan bo‘lsa-da, bu tushuncha Sharq tamaddunida o‘ziga xos shaklda qadimdan mavjud bo‘lgan. Shuningdek, Sharq allomalari tomonidan inson kamoloti, axloqiy yetuklik, adolat va ijtimoiy ma’sulyat bilan bog‘liq holda gender tengligiga oid muhim falsafiy qarashlar mavjud. O‘rta asr Sharq mutafakkirlarining asarlari tahlil qilinganda, ularda ayol shaxsi va uning aqliy salohiyati, ijtimoiy mavqei va ilmga bo‘lgan intilishi qadrlangan, albatta. Farobiy, Ibn Sino, Ibn Rushd, Al-G‘azzoliy, Navoiy, Rumiy kabi https://scientific-jl.com/ped 1 44 Volume-82, Issue-1, May -2025 “PEDAGOGS” international research journal ISSN: 2181-3027_SJIF: 5.449 allomalar o‘z davrining ijtimoiy tuzilmasidan kelib chiqqan holda hamda erkak va ayol o‘rtasidagi tabiiy va ijtimoiy munosabatlarga chuqur falsafiy yondashuv namoyon qilishgan. Ularning qarashlarida gender tengligi masalasi shunchaki, huquqiy tenglik emas, balki axloqiy-ruhiy barkamollikka erishish yo‘lida erkak va ayolning teng ishtirokini ta’minlashga qaratilgan. Sharq allomalari tafakkurida erkak va ayol- bu ikki mavjudot bir-birining to‘ldiruvchisi va jamiyat hayotining ajralmas hamkorlari sifatida qaraladi. Ularning bir-biriga hurmati, e’tibori va ma’sulyatli munosabatda bo‘lishi jamiyatning barqaror va sog‘lim rivojlanishida muhim omil hisoblanadi. Ayniqsa, Farobiy ‘‘Fozil odamlar shahri’’ asarida ayollarni jamiyatning faol a’zolari sifatida ko‘rsatgan bo‘lsa, Ibn Sino o‘z falsafiy-axloqiy qarashlarida ayollarning aqliy va ma’naviy yetukligiga katta baho bergan,albatta. Alisher Navoiy esa o‘z asarlarida ayol obrazini go‘zallik va sadoqat timsoli, balki donolik, halollik va fidoyilik timsoli sifatida tasvirlab beradi. Gender tengligi masalasining Sharq mutafakkirlari asarlarida ramziy va falsafiy tarzda bayon qilingani bu mavzuning zamonaviy tahlilini murakkablashtira

Доказательный фрагмент

«This article is aimed at revealing the socio-philosophical content of the issue of gender equality in the thinking of Eastern scholars.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article is aimed at revealing the socio-philosophical content of the issue of gender equality in the thinking of Eastern scholars. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Eastern scholars, gender equality, socio-philosophical views, tarixiy meros, Alisher Navoiy, ayol va erkak huquqlari, Sharq falsafasi, madaniy qadriyat., ma’naviy tenglik, Farobiy, gender tengligi, diniy-ma’rifiy tafakkur, axloqiy qadriyatlar, Ibn Sino, Kalit so‘zlar: Sharq allomalari, ijtimoiy-falsafiy qarashlar
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники