QISQA ARALIQQA JUWIRIW TÚRLERI TEXNIKASINIŃ QÁSIYETLERI

Аннотация

Gúzetiwler sonı kórsetedi, sprintshi 100,200,400 mr aqırına shekem maksimal tezlikte juwırıp ótiwge qanshelli urınbasın, aralıq aqırında, ásirese ekinshi 100 m de tezlik bári bir páseyedi. Sonıń menen birge, qádemler uzınlıǵı da azayadı. Tayanish so`zler:Starttan tez juwırıp shıǵıw, sharshaw,100,200,400 m ge juwırıw, sprintshi, finishke maksimal tezlik. 100 m ge juwiriw. 100 m lik aralıqtı imkanı bolǵansha maksimal tezlikte juwırıp ótiw kerek. Bunday tezlik hámiyshe maksimal iskerlik quwatı menen anıqlanbaydı. Hár qaysı sprintshi artıqsha kúshenbey, jeńil juwırǵanda erisken eń joqarı tezligi, usı sprintshiniń maksimal tezligi boladı. Eń zor sport ustalarınıń iskerlik quwatı maksimal bolǵanda maksimal tezlikke de erisetuǵın boladı. Starttan tez juwırıp shıǵıw 100 m.ge juwırıwda (tezirek maksimal tezlikke eriship, ilajı bolǵansha onı finishke shekem saqlap barıw ushın) pátli tezleniwge aylanıp ketedi. Biraq 100 m ge juwırıwda da kúsheyip baratırǵan sharshaw sebepli aralıqtıń aqırında tezlik bir qansha tómenleydi. Biraq qanshelli jaqsı shuǵıllanǵan bolsa, sharshaw sonshelli kesh baslanadı. 200 m ge juwırıw. 200 m.ge juwırıw texnikası starttıń orını hám aralıqtıń yarımında jolaqshanıń burılıwında 100 m ge juwırıw texnikasınan ayırıladı. Starttan keyingi aralıqtıń kóbirek bólimin tuwrı sızıq boylap juwırıp ótiw ushın start tirekleri burılıwǵa urınba sızıqta jolaqshanıń sırtqı shetine jaqın ornatıladı (3.34-súwret). 779 NEW RENAISSANCE 2025 APRIL INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 4 3.34-súwret. Jolaqtıń burılıwında (200-400 m aralıqlarǵa juwırıwda) start tirekleriniń jaylasıwı. Juwırıwshı burılma boylap juwırıp atırǵanda pútkil denesi menen ishkeri tárepke awısıwı kerek, bolmasa iyrek sızıq boylap juwırıp atırǵanda payda bolatuǵın oraydan qashıwshı kúsh onı shetke shıǵarıp jiberedi. Bunday awısıw juwırıw tezligi asıp barǵan sayın hám burılıw radiusı azayıp barǵan sayın kúsheyip baradı. Juwırıwshı oraydan qashıwshı kúsh tásir ete baslawın kútpey, bálkim onıń baslanıwına jol qoymay, aldınnan gewdeni áste-aqırın ishkeriletip, shepke awdırıp barsa, sonda ǵana burılıwǵa tuwrı kirip barǵan boladı. Juwırıwshı imkanı bolǵansha maksimal tezlikke eriskende ǵana denesiniń shepke qıyalawın arttırıwdı toqtatadı hám usı dárejede awıp burılıwdıń qalǵan bóleginiń aqırına shekem saqlap baradı. Burılıwda juwırıwdı jeńillestiriw ushın ayaq astıların shepke jolaqsha sheti tárepke burıp qoyǵan jaqsı. Qollardıń háreketi de tuwrı jolaqsha boylap juwırıwdaǵıdan ayırıladı. Oń qol kóbirek ishkerige, shep qol bolsa kóbirek tısqarıǵa háreketlenedi. Burılıwda juwırıp atırǵanda ayaq tabanın jolaqsha shetinen yamasa shep táreptegi aq sızıqtan 8-10 sm berilew qoyıwǵa umtılıw kerek. Burılıwdan tuwrı jolaqshaǵa shıǵıwdı da biliw kerek. Bul jerde juwırıwshı dene qıyalıǵın azaytıw ushın burılıw tamam bolıwın kútpeydi. Burılıwdıń aqırǵı metrlerinde-aq dene qıyalıǵın azaytıp baslap, tuwrı jolǵa shıǵıw waqtında bolsa gewdesin tolıq tuwrılap aladı. 200 m ge juwırıp atırǵanda ósip baratırǵan qarsılıqtı “túsiriw” ushın burılıwdan shıǵıw waqtında eń zor kúsheniwden qutulganday 2-3 qádem taslap, keyin jáne finishke shekem tolıq kúsh penen juwırıwdı dawam etiw kerek. Gúzetiwler sonı kórsetedi, sprintshi 200 m aqırına shekem maksimal tezlikte juwırıp ótiwge qanshelli urınbasın, aralıq aqırında, ásirese ekinshi 100 m de tezlik bári bir páseyedi. Sonıń menen birge, qádemler uzınlıǵı da azayadı. 400 m ge juwırıw. 400 m ge juwırıw texnikasına tiykarlanıp sprintshasına erkin qádem taslawdan ibarat bolıp, tek bunda tezlik maksimal bolǵanda ǵana salıstırmalı dárejede azıraq jedellikte juwırıladı (3.35-súwret). Gewde 100 m.ge juwırıwdan azıraq eńkeyedi, qollar da ástelew háreketlenedi. Qádemlerdiń uzınlıǵı 7-8 ayaq tabanı uzınlıǵına shekem qısqaradı, juwırıwshı keń hám erkin háreketleniwden azaymaydı. 780 NEW RENAISSANCE 2025 APRIL INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 4 3.35-súwret. 400 m.ge jolaqtıń tuwrı bóliminde juwırıw. Starttan juwırıp shıǵıw tap 100 m ge juwırıwdaǵıday baslanadı. 400 m.li aralıq ushın kerek bolǵan tezlikke jetisip alǵannan keyin juwırıwshı biymálel qádemge ótip, erisilgen tezlikti imkanı bolǵansha uzaqlaw saqlap qalıwǵa háreketlenedi. Biraq sportshı qanshelli shınqqan bolmasa, onıń tezligi, barǵan sari kúsheyip atırǵan sharshaw sebepli, tómenlep baradı. 400 m aralıqtı hár jaǵdayda bir qıylı pátte juwırıp ótiwge umtılıw kerek; bul birinshi 200 m menen ekinshi 200 m di ótiwge ketken waqıttaǵı ayırmashılıq úlken bolǵandagıǵa salıstırǵanda joqarılaw nátiyje kórsetiwine imkaniyat beredi. 400 m.ge juwırıwdaǵı tezlik iyrek sızıǵı birinshi 100 m liktiń baslanıwında júdá tez hám joqarı kóteriledi, ekinshi 100 m lik derlik sol dárejede qaladı, úshinshi 100 m likte áste hám aqırǵı 100 m – keskin tómenleydi. Finishke 70-50 m qalǵanda tezlik ásirese kóp tómenleydi, 400 m ge juwırıwshı birinshi 100 m likti tek 100 m ge juwırǵanında kórsete alatuǵın waqtına salıstırǵanda 0,3-0,5 sekund ástelew j